Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga: Quan hệ Nga - Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được những thành tựu mới

Sáng 13/11, trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Việt Nam, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Liên bang, Quốc hội Liên bang Nga Valentina Matviyenko đã dự và có bài phát biểu tại Phiên họp toàn thể của Quốc hội Việt Nam.

Mở đầu bài phát biểu, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko cảm ơn sự đón tiếp nồng ấm dành cho Đoàn đại biểu Nga và bày tỏ vinh dự được phát biểu tại Phiên họp toàn thể của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bà cho biết rất vui mừng được một lần nữa đến thăm đất nước Việt Nam tươi đẹp, đồng thời chúc mừng nhân dân Việt Nam nhân Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ được tổ chức vào ngày 18/11.

Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga nhấn mạnh, tại Liên bang Nga cũng có ngày lễ tương tự, đó là Ngày Thống nhất dân tộc, vừa được kỷ niệm vào ngày 4/11. Cũng giống như ở Việt Nam, lịch sử những ngày lễ này gắn liền với sự củng cố khối đoàn kết xã hội trong cuộc đấu tranh chống ngoại xâm. Theo bà, đây là minh chứng sinh động về sự gắn kết trong vận mệnh lịch sử giữa hai nước; nhân dân hai nước gắn bó với nhau bởi truyền thống, tình đồng chí đã được thử thách qua thời gian.

Bà Valentina Matviyenko khẳng định, người đặt nền móng cho tình hữu nghị lâu năm này là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bà nhắc lại việc năm 2023, tại thành phố Saint Petersburg - quê hương của bà, tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh đã được khánh thành. Dẫn lời thơ của Người về ý chí kiên định, bền lòng của con người trước mọi khó khăn: "Không có việc gì khó/ Chỉ sợ lòng không bền/ Đào núi và lấp biển/ Quyết chí ắt làm nên", Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga cho rằng những câu thơ ấy mô tả chính xác nhất bản chất kiên cường của nhân dân Việt Nam anh hùng.

Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga đánh giá cao việc Việt Nam luôn ghi nhớ sự giúp đỡ mà Liên bang Nga (trước đây là Liên Xô) đã dành cho Việt Nam trong những năm tháng đấu tranh chống xâm lược. Sau khi Việt Nam được giải phóng hoàn toàn, hàng nghìn kỹ sư, công nhân xây dựng, bác sĩ, nhà khoa học Liên Xô đã giúp khôi phục nền kinh tế và các lĩnh vực xã hội. Bà cho rằng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam đang thực hiện đường lối, chính sách độc lập, tự chủ, dựa trên lợi ích của nhân dân. Dẫn lời Tổng thống Nga Vladimir Putin, bà nhận định những kết quả ấn tượng mà Việt Nam đạt được chứng minh rằng những người đã chiến đấu vì độc lập của đất nước không chiến đấu uổng công, những hy sinh ấy không vô ích.

Điểm lại quan hệ hai nước, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko cho biết cách đây 25 năm, năm 2001, Tổng thống Vladimir Putin đã có chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Việt Nam, trong đó Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác chiến lược được ký kết; năm 2012, quan hệ được nâng lên tầm Đối tác chiến lược toàn diện. Hai nước luôn duy trì đối thoại chính trị thường xuyên ở cấp cao và cấp cao nhất. Sự kiện trọng tâm của năm nay là chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm (tháng 9/2026). Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Nga, nhiều văn kiện quan trọng trong các lĩnh vực năng lượng, giáo dục và hợp tác khoa học được ký kết.

Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga cảm ơn việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến thăm Hội đồng Liên bang, cho đây là niềm vinh dự rất lớn đối với các nghị sĩ Nga. Bà Valentina Matviyenko cho biết, người dân Nga đánh giá cao lập trường kiên định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong việc thúc đẩy các lý tưởng công lý và đối thoại trên trường quốc tế và việc trao Giải thưởng Hòa bình mang tên Lev Tolstoy tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước trong chuyến thăm là sự ghi nhận những đóng góp to lớn của đồng chí Tô Lâm vào việc củng cố hòa bình và hợp tác giữa các dân tộc.

Về hợp tác giữa các nghị sĩ, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga nhắc lại chuyến thăm đầu tiên của đại biểu Quốc hội Việt Nam tới Liên Xô diễn ra cách đây 70 năm. Hiện nay, quan hệ liên nghị viện đang được mở rộng tích cực và ngày càng đi vào chiều sâu. Sau cuộc gặp giữa bà với Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Moskva năm 2024, thỏa thuận hợp tác mới giữa Hội đồng Liên bang và Quốc hội Việt Nam đã được ký kết. Nhóm hợp tác với Quốc hội Việt Nam của phía Nga đang hoạt động tích cực; các nhà lập pháp hai nước cũng tương tác hiệu quả tại các diễn đàn liên nghị viện chủ chốt.

Bà Valentina Matviyenko nhận định, Việt Nam với tư cách một quốc gia có chủ quyền thực sự, ủng hộ sự bình đẳng trong quan hệ quốc tế. Hai nước cũng chia sẻ cách tiếp cận trong việc hình thành môi trường số an toàn và có chủ quyền. Phía Nga cũng ghi nhận tầm quan trọng của việc Việt Nam trở thành quốc gia đối tác của BRICS (nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới) năm 2025, đánh giá cao những đóng góp của Việt Nam trong khuôn khổ ASEAN, trong đó có phát triển đối thoại Nga - ASEAN.

Về kinh tế, thương mại, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga kỳ vọng vào mức tăng trưởng cả năm 2026. Động lực của đà tăng này là Hiệp định Thương mại tự do giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu và Việt Nam, có hiệu lực từ năm 2016 - hiệp định đầu tiên được ký giữa Liên minh Kinh tế Á - Âu với một quốc gia ngoài khối.

Về đầu tư, bà Valentina Matviyenko cho biết các liên doanh trong lĩnh vực dầu khí, phức hợp nông - công nghiệp và nhiều ngành khác đang hoạt động hiệu quả. Có thể kể đến việc sản xuất các sản phẩm sữa tại tỉnh Kaluga với sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam; Công ty liên doanh Rusvietpetro khai thác dầu mỏ tại Khu tự trị Nenets...

Trong lĩnh vực năng lượng, bà nhấn mạnh sự kiện trung tâm là thỏa thuận giữa những người đứng đầu Chính phủ hai nước được ký vào tháng 3 năm nay về xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 theo thiết kế của Nga. Trung tâm Nghiên cứu khoa học và công nghệ hạt nhân đang được xây dựng tại Việt Nam cũng là công trình hợp tác quan trọng trong sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Theo bà Valentina Matviyenko, Việt Nam không chỉ tiếp nhận nguồn năng lượng sạch mà còn có cơ hội tiếp cận những công nghệ mới.

Về giáo dục, văn hóa, du lịch và hợp tác địa phương, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga cho biết hàng chục nghìn người Việt Nam đã được đào tạo tại các cơ sở giáo dục của Nga, nhiều người hiện giữ chức vụ cấp cao tại Việt Nam. Hiện có hơn 3.000 sinh viên, nghiên cứu sinh Việt Nam đang học tập tại Nga; hơn 500 thỏa thuận đang có hiệu lực giữa các tổ chức khoa học và giáo dục hai nước. Việc tuyên bố năm 2026 là Năm hợp tác Việt Nam – Nga về Khoa học và Giáo dục được bà Valentina Matviyenko coi là dấu mốc ý nghĩa. Trong lĩnh vực an toàn vệ sinh dịch tễ và sinh học, nguyên thủ hai nước đã khánh thành phòng thí nghiệm nghiên cứu và phòng ngừa bệnh truyền nhiễm tại Hà Nội. Về văn hóa, năm tới Việt Nam sẽ đón nhận dự án văn hóa quy mô lớn mang tên "Những mùa Nga".

Về du lịch, năm 2025, Việt Nam đón gần 700.000 lượt khách Nga; chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, con số này đã vượt 800.000 lượt. Theo bà Valentina Matviyenko, việc phát triển các tuyến hàng không trực tiếp và đơn giản hóa thủ tục thị thực vẫn là động lực quan trọng. Bà cho biết Tổng thống Liên bang Nga đã ký sắc lệnh miễn thị thực đối với công dân Việt Nam sang Nga trong thời hạn một năm, đến hết ngày 15/10/2027 với thời gian lưu trú tối đa 30 ngày và đánh giá đây là cơ hội tốt để giao lưu văn hóa, phát triển quan hệ hữu nghị giữa người dân hai nước.

Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga nhấn mạnh, nền tảng vững chắc của hợp tác Nga - Việt là sự tương tác tích cực giữa các địa phương hai nước như Hội đồng hợp tác giữa Moskva và Hà Nội, giữa Saint Petersburg và Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khuôn khổ chuyến thăm, bốn thỏa thuận liên địa phương đã được ký kết; Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và Bảo tàng Chiến thắng tại Moskva ký thỏa thuận hợp tác, góp phần gìn giữ di sản, ký ức lịch sử chung của hai nước.

Kết thúc bài phát biểu, Chủ tịch Hội đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko bày tỏ tin tưởng tình hữu nghị Nga - Việt Nam sẽ ngày càng bền chặt, mang lại thịnh vượng cho người dân hai nước. Dẫn câu tục ngữ Việt Nam "Đi một ngày đàng, học một sàng khôn", bà Valentina Matviyenko tin tưởng hai nước sẽ tiếp tục bước đi trên con đường đúng đắn và cùng nhau đạt được những thành tựu mới.