Chủ tịch Quốc hội: Xóa tâm lý sợ sai, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm

Sáng 10/4, thảo luận tại Tổ 2 về tình hình kinh tế - xã hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạn, mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển để bứt phá.

Theo Chủ tịch Quốc hội, để đạt mục tiêu này, điều quan trọng nhất là phải có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, quyết tâm và đặc biệt là quyết làm đến cùng để tạo ra sản phẩm cụ thể. "Ai cũng có tư duy, ai cũng có tầm nhìn, nhưng nếu không hành động thì sẽ không bao giờ có sản phẩm", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu tinh thần hành động phải xuyên suốt từ người đứng đầu đến từng cán bộ ở mọi cấp, mọi ngành, mọi lĩnh vực.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng giải pháp đầu tiên, có tính chất mở đường, là phải đột phá mạnh mẽ về thể chế để tháo điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh và huy động mọi nguồn lực xã hội.

Từ thực tiễn điều hành thời gian qua, tăng trưởng cao của nền kinh tế đều gắn với cải cách thể chế và tháo gỡ vướng mắc pháp lý. Đây chính là nền tảng để năm 2024 tăng trưởng đạt trên 7%, các chỉ tiêu chủ yếu đều hoàn thành và vượt kế hoạch; năm 2025 tiếp tục giữ được đà tăng trưởng tích cực cùng kết quả thu ngân sách rất cao. Trên nền tảng đó, năm 2026 được xác định phải phấn đấu quyết liệt hơn để đạt tăng trưởng hai con số và nâng thu ngân sách lên mức cao hơn nữa.

Đáng chú ý, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh 5 trụ cột cần triển khai đồng thời gồm: số hóa, xanh hóa, tối ưu hóa nguồn lực, thông minh hóa quản trị và hài hòa lợi ích.

Trong đó, số hóa được xem là yêu cầu có tính quyết định. "Nếu không số hóa thì bộ máy quản lý nhà nước, hoạt động của doanh nghiệp cũng như toàn bộ nền kinh tế sẽ rất khó bứt phá, đất nước sẽ không thể đi lên nhanh và bền vững", Chủ tịch Quốc hội nói.

Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, phải luôn đi đôi với công bằng xã hội, giáo dục, y tế, đào tạo nghề, giải quyết việc làm và chăm lo an sinh cho người dân.

 "Nếu chỉ lo kinh tế không lo xã hội những vấn đề bức xúc không giải quyết được", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Tiếp tục hình thành thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng yêu cầu phải cắt giảm mạnh chi phí tuân thủ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm rộng rãi, xóa bỏ tâm lý sợ sai bằng cách từng cấp, từng ngành, từng lãnh đạo phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng thực tế hiện nay, bên cạnh một số địa phương làm rất tốt vẫn còn tình trạng nhiều địa phương, nhiều cấp thực thi còn e ngại, sợ trách nhiệm, không dám quyết dù cơ sở pháp lý đã tương đối đầy đủ. Do đó, yêu cầu đặt ra là phải có cơ chế rõ ràng để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, tránh tình trạng chậm trễ làm lỡ cơ hội phát triển.

Song song với đó là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, để địa phương có quyền quyết, quyền làm và chịu trách nhiệm rõ ràng, trong khi Trung ương tập trung vào kiến tạo thể chế, kiểm tra và giám sát.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, Quốc hội không "ôm" danh mục công trình, danh mục vốn phân bổ. Những công trình lớn thông qua Quốc hội như Điện hạt nhân Ninh Thuận, đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, đường sắt đô thị Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quốc hội chỉ quyết phân tổng thu bao nhiêu, tổng chi bao nhiêu, các nguồn, các lĩnh vực như thế nào.

Bên cạnh đó, theo Chủ tịch Quốc hội, muốn đạt tăng trưởng hai con số thì một trong những lực đẩy quan trọng nhất là khu vực kinh tế tư nhân.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng Việt Nam cần tiếp tục hình thành thêm nhiều tập đoàn tư nhân lớn, có năng lực tài chính, công nghệ và quản trị hiện đại, đủ sức tham gia các dự án, công trình trọng điểm quốc gia. Thực tế cho thấy nhiều dự án lớn do khu vực tư nhân đảm nhiệm đang có tiến độ rất nhanh, chất lượng tốt, trong khi không ít dự án đầu tư công còn kéo dài thủ tục, đội chi phí, thậm chí phát sinh tiêu cực.

Vì vậy, Chủ tịch Quốc hội cho rằng việc tạo môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển mạnh hơn không chỉ là yêu cầu kinh tế mà còn là giải pháp chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI): "Từ Trung ương đến địa phương, cơ quan nào cũng phải hình thành văn hóa làm việc dựa trên dữ liệu số, nền tảng số và các công cụ AI".

Về điều hành kinh tế vĩ mô, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải linh hoạt nhưng dứt khoát, chủ động ứng phó với các yếu tố bất định từ bên ngoài như xung đột, chiến tranh thương mại, biến động thị trường tài chính quốc tế. Bên cạnh đó cần thúc đẩy kinh tế đêm, tiêu dùng nội địa và khai thác hiệu quả thị trường hơn 100 triệu dân, coi đây là một dư địa tăng trưởng rất lớn trong bối cảnh thương mại quốc tế còn nhiều biến động.