Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phải trở thành "cánh tay nối dài" hiệu quả của Nhà nước

Chiều 11/4, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài.

Liên quan đến việc sửa đổi điểm c khoản 1 Điều 26 về trợ cấp và chế độ ưu đãi cho cán bộ công tác tại khu vực xảy ra xung đột vũ trang, thảm họa thiên tai, dịch bệnh hoặc trong điều kiện công tác đặc biệt khó khăn, đại biểu Đinh Ngọc Quý (tỉnh Gia Lai) cơ bản đồng tình về mặt chủ trương. Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ sự lo ngại về tính thống nhất trong hệ thống pháp luật. 

Cụ thể, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo cần đối chiếu kỹ lưỡng với Luật Phòng thủ dân sự. Theo đó, khái niệm "thảm họa" trong Luật Phòng thủ dân sự bao hàm cả những biến động do con người và hậu quả chiến tranh gây ra, trong khi dự thảo hiện tại dường như đang giới hạn phạm vi này.

Đặc biệt, về quy định trợ cấp chi phí đi lại, chi phí điều trị tại nước thứ ba trong trường hợp thiên tai dịch bệnh đặc biệt nguy hiểm hoặc trường hợp nội chiến, đại biểu cho rằng thuật ngữ này chưa bao quát hết thực tế. Dẫn chứng từ các cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông hiện nay, vốn không hẳn là nội chiến nhưng vẫn gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng cán bộ, đại biểu Đinh Ngọc Quý kiến nghị cần dùng thuật ngữ bao quát hơn để bảo đảm quyền lợi và an toàn sinh mạng, sức khoẻ cho đội ngũ làm việc tại các địa bàn đặc biệt khó khăn, tránh để cán bộ phải chịu thiệt thòi.

Cũng đặc biệt quan tâm về chế độ, chính sách dành đối với thành viên cơ quan đại diện và thân nhân đi theo, đại biểu Lý Thị Lan (tỉnh Tuyên Quang) cho rằng, mặc dù thống nhất với các đề xuất tăng cường nguồn lực cho công tác đối ngoại. Tuy nhiên theo đại biểu, các khái niệm về địa bàn khó khăn trong dự thảo còn mang tính định tính.

Cụ thể, đối với quy định về hỗ trợ tại các khu vực xảy ra xung đột vũ trang, thảm họa thiên tai hoặc dịch bệnh, đại biểu đề nghị, cần cụ thể hóa các khái niệm, tránh việc áp dụng thiếu thống nhất, gây vướng mắc khi thực hiện chính sách. Đại biểu đề nghị xây dựng tiêu chí hoặc danh mục cụ thể theo hướng, Bộ Ngoại giao cần công bố và cập nhật định kỳ danh mục các khu vực áp dụng, có thể tham chiếu theo tiêu chuẩn phân loại của các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc để đảm bảo tính khách quan, thống nhất và phù hợp với các thông lệ quốc tế.

Đại biểu Lý Thị Lan tiếp tục kiến nghị, dự thảo Luật cần làm rõ nội hàm "địa bàn kiêm nhiệm", xác định rõ nguyên tắc và mức hưởng phụ cấp sao cho tương xứng với khối lượng công việc thực tế. Nếu chưa quy định chi tiết trong luật, đề nghị giao Chính phủ quy định cụ thể để đảm bảo tính khả thi.

Đại biểu khẳng định, việc sửa đổi luật lần này phải hướng tới mục tiêu tối thượng là biến cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài thực sự trở thành "cánh tay nối dài" hiệu quả của Nhà nước. "Các cơ quan này phải là điểm tựa thiết thực cho địa phương, doanh nghiệp và người dân trong quá trình hội nhập quốc tế" đại biểu nhấn mạnh. Đồng thời, đề nghị Cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, tiếp thu để phát huy tối đa hiệu quả kết nối nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển đất nước.

Phát biểu giải trình ý kiến của các đại biểu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung cho biết, việc sửa đổi luật lần này là yêu cầu cấp thiết nhằm thể chế hóa các Nghị quyết của Bộ Chính trị, đồng thời đúc kết từ thực tiễn hoạt động đối ngoại để bảo vệ hòa bình và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động. Ngành Ngoại giao xác định mục tiêu xuyên suốt là: Lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ. Theo đó, các cơ quan đại diện sẽ tăng cường trách nhiệm hỗ trợ địa phương, tổ chức trong nước và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của pháp nhân, cá nhân Việt Nam tại nước ngoài.

Đặc biệt, để phù hợp với xu thế chuyển đổi số, dự thảo Luật lần này bổ sung nội dung về hành chính số, năng lực số và con người số. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và tạo thuận lợi cho người dân khi liên hệ công tác với cơ quan đại diện.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cam kết sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến đóng góp của các đại biểu tại phiên thảo luận, đồng thời tiếp tục quán triệt, nghiên cứu kỹ lưỡng các ý kiến để hoàn thiện dự thảo Luật trình Quốc hội xem xét thông qua, đảm bảo cơ quan đại diện thực sự là "cánh tay nối dài" hiệu quả của Tổ quốc tại nước ngoài.