Chính phủ đã ban hành Nghị định số 109/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình…, có hiệu lực từ ngày 18/5/2026.
Theo Điều 15 của Nghị định, công chứng viên vi phạm quy định khi công chứng di chúc, văn bản phân chia di sản, văn bản từ chối nhận di sản, nhận lưu giữ hoặc công bố di chúc sẽ bị xử phạt theo nhiều mức khác nhau, tùy tính chất, mức độ vi phạm.
Cụ thể, mức phạt từ 1-3 triệu đồng áp dụng đối với các hành vi như: Không niêm phong bản di chúc trước mặt người lập di chúc gửi giữ di chúc; không giao giấy nhận lưu giữ cho người lập di chúc khi nhận lưu giữ di chúc; không ghi giấy nhận lưu giữ di chúc hoặc ghi giấy nhận lưu giữ di chúc thiếu thông tin về tổ chức hành nghề công chứng nhận lưu giữ di chúc, công chứng viên niêm phong di chúc, người lập di chúc; Không ghi rõ trong văn bản công chứng việc người yêu cầu công chứng không xuất trình đầy đủ giấy tờ theo quy định do tính mạng người lập di chúc bị cái chết đe dọa.
Mức phạt từ 7-10 triệu đồng được áp dụng khi công chứng văn bản phân chia di sản trong trường hợp có căn cứ cho rằng di chúc không hợp pháp; hoặc công chứng văn bản có nội dung mua bán, tặng cho, chuyển nhượng tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng theo quy định.
Đáng chú ý, mức phạt từ 10-15 triệu đồng áp dụng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng như: Công chứng di chúc trong trường hợp tại thời điểm công chứng người lập di chúc có dấu hiệu bị mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; có căn cứ cho rằng việc lập di chúc có dấu hiệu bị lừa dối hoặc bị đe dọa hoặc bị cưỡng ép; người lập di chúc không đủ độ tuổi lập di chúc theo quy định; việc lập di chúc không có người làm chứng hoặc không được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý theo quy định;
Công chứng văn bản phân chia di sản mà không có giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết hoặc người thừa kế đã chết (nếu có); không có di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc; không có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người được hưởng di sản trong trường hợp thừa kế theo pháp luật;
Công chứng di chúc, văn bản phân chia di sản trong trường hợp di sản là tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sử dụng, quyền sở hữu nhưng người yêu cầu công chứng không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, quyền sở hữu tài sản của người để lại di sản đó;
Công chứng văn bản phân chia di sản mà có căn cứ cho rằng việc để lại di sản hoặc việc hưởng di sản là không đúng pháp luật, trừ trường hợp quy định tại các điểm c và d khoản này;
Công chứng văn bản từ chối nhận di sản trong trường hợp có căn cứ về việc người thừa kế từ chối nhận di sản nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác;
Công chứng văn bản từ chối nhận di sản mà không có giấy chứng tử hoặc giấy tờ khác chứng minh người để lại di sản đã chết hoặc không có di chúc trong trường hợp thừa kế theo di chúc hoặc không có giấy tờ chứng minh quan hệ giữa người để lại di sản và người yêu cầu công chứng trong trường hợp thừa kế theo pháp luật.
Bên cạnh xử phạt tiền, công chứng viên vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng thẻ công chứng viên từ 1 đến 3 tháng.
Nghị định cũng quy định biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó buộc tổ chức hành nghề công chứng thông báo tới các cá nhân, tổ chức liên quan về hành vi vi phạm, đồng thời buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Bình luận (0)