Cử tri TP Hồ Chí Minh kỳ vọng chọn đúng người để thúc đẩy siêu đô thị phát triển

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 ngày 15/3/2026 là ngày hội chính trị lớn của cả nước. Với TP Hồ Chí Minh, ý nghĩa càng đặc biệt hơn: đây là kỳ bầu cử đầu tiên sau khi hợp nhất thành "siêu đô thị" rộng hơn 6.772 km², dân số trên 14 triệu người, gồm 168 xã/phường/đặc khu. Thành phố cũng có số đại biểu Quốc hội đông nhất nước (38 người) và 125 đại biểu HĐND TP.

Tính đến hết ngày 8/3, TP Hồ Chí Minh đã tổ chức 2.836 hội nghị tiếp xúc cử tri và 3.906 buổi mạn đàm tiểu sử người ứng cử với hơn 152.000 lượt người tham dự. Những con số ấy cho thấy cử tri không đứng ngoài cuộc; họ đang theo dõi, cân nhắc và kỳ vọng nhiều ở các đại biểu.

Đại biểu phải hành động

Trong bối cảnh ấy, điều cử tri chờ đợi trước hết là một tư duy đại biểu mới. Từ thực tiễn điều hành, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố TP Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Được đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy "quản lý" sang tư duy "phục vụ", lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả thực chất và sự hài lòng của xã hội làm mục tiêu. Cơ quan dân cử của một siêu đô thị không thể chỉ ban hành nghị quyết cho đủ, mà phải tạo ra áp lực cải cách để bộ máy vận hành nhanh hơn, minh bạch hơn, sát thực tế hơn. Cử tri TP Hồ Chí Minh đang kỳ vọng vào những đại biểu hiểu rằng mỗi quyết định về quy hoạch, đầu tư công, phân cấp hay thủ tục hành chính đều đi thẳng vào đời sống hàng ngày của người dân và doanh nghiệp.

Từ yêu cầu về tư duy sẽ dẫn tới yêu cầu về trách nhiệm. Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh Trần Lưu Quang nêu một chuẩn mực rất đáng chú ý: đại biểu phải chịu trách nhiệm về kết quả sau kiến nghị của mình, chứ không dừng lại ở việc chuyển đơn hay phát biểu. Đây chính là điểm chạm sâu nhất với tâm lý cử tri TP Hồ Chí Minh. Người dân không thiếu những lời hứa hay, điều họ thiếu là những cơ chế theo dõi sát sao, những phiên giám sát đi đến tận gốc vấn đề, và những đại biểu dám gắn uy tín của mình với kết quả cuối cùng. Ở một siêu đô thị, nơi mỗi ách tắc kéo dài đều gây thiệt hại lớn cho xã hội, trách nhiệm đại biểu phải được hiểu là trách nhiệm theo đuổi lời hứa đến lúc thành hiện thực.

Từ góc nhìn của TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, hiệu quả của cơ quan dân cử còn phải được nâng lên bằng chuyển đổi số, bằng khả năng tận dụng nguồn lực chuyên gia, bằng minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động giám sát. Nhận định ấy rất đúng với đòi hỏi của TP Hồ Chí Minh hiện tại. Thành phố hơn 14 triệu dân không thể được giám sát bằng lối làm việc thủ công, chậm chạp, chỉ dựa vào báo cáo giấy tờ. Một Hội đồng nhân dân hiện đại phải biết đọc dữ liệu, theo dõi thời hạn xử lý kiến nghị, công khai tiến độ thực hiện các dự án và dùng công nghệ để rút ngắn khoảng cách giữa cử tri với cơ quan quyền lực Nhà nước ở địa phương. Đó cũng là cách biến khẩu hiệu "gần dân, sát dân" thành năng lực quản trị cụ thể.

Lá phiếu cho chất lượng sống

Kỳ vọng của cử tri trong kỳ bầu cử lần này, chú trọng hướng vào những vấn đề sát sườn của đời sống, dân sinh đô thị. Ông Lê Mạnh Hùng, Cử tri của Phường Bình Thạnh, mong các đại biểu tập trung tháo gỡ những "điểm nghẽn" lâu nay như kẹt xe, ngập nước, ô nhiễm không khí, quản lý tài sản công, dự án kéo dài, an toàn thực phẩm và quá tải y tế cơ sở.

"Ở lĩnh vực giáo dục, tôi mong muốn Nhà nước sớm phổ cập giáo dục THPT (cấp 3), để tất cả học sinh sau khi hoàn thành bậc THCS đều có cơ hội học tiếp lên THPT công lập một cách bình đẳng, xóa bỏ tình trạng nhiều em phải chọn học trường tư thục (với học phí đắt đỏ) hoặc buộc phải học nghề ngay sau lớp 9 vì thiếu chỗ học công lập", Cử tri Lê Mạnh Hùng, kiến nghị.

Ông Nguyễn Hoàng Anh Dũng, cử tri phường Thủ Dầu Một, kỳ vọng đại biểu khóa mới phải gần dân hơn, đổi mới tư duy và gắn lý luận với thực tiễn. Ông Dũng gửi gắm niềm tin rằng đại biểu được bầu phải đem tiếng nói của cử tri đến đúng các diễn đàn và cơ quan có thẩm quyền để giải quyết tốt các vấn đề của địa phương và của Thành phố.

Thực tế các cuộc tiếp xúc cử tri gần đây cho thấy những vấn đề người dân nêu lên đã rất cụ thể: áp lực giao thông quanh sân bay Tân Sơn Nhất, yêu cầu kết nối metro, nhu cầu tổ chức logistics và dịch vụ quanh sân bay, hay những băn khoăn về y tế cơ sở. Điều đó nói lên một sự thật: xây dựng đô thị đáng sống không phải khẩu hiệu chung chung, mà là xử lý được từng bài toán cụ thể của hạ tầng, dịch vụ công và không gian sống. Một đại biểu xứng đáng phải biết chuyển những bức xúc ấy thành nội dung giám sát, thành chất vấn, thành kiến nghị…

Ở khía khác, đô thị đáng sống phải là nơi "an cư lạc nghiệp", đầu tư được và phát triển bền vững. Luật sư Phạm Ngọc Hưng, Trưởng VPLS Phạm Hưng; Phó chủ tịch Trung tâm Hiệp hội doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh cho rằng sự tham gia của doanh nhân trong thiết chế dân cử có thể giúp chính sách bám sát thực tế thị trường hơn, giảm độ trễ giữa ban hành và thực thi, đồng thời thúc đẩy cải cách ở các lĩnh vực như đất đai, hạ tầng và logistics.

Ông Phạm Minh Đông, Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư Asia cũng chia sẻ rằng nhiều chính sách nếu được thiết kế sát thực tế hơn sẽ tạo ra hiệu quả rất lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Những ý kiến ấy rất đáng suy ngẫm. Bởi một Thành phố đáng sống không chỉ là nơi có cảnh quan đẹp, mà còn là nơi người dân có việc làm ổn định, doanh nghiệp yên tâm đầu tư, thủ tục không trở thành chi phí vô hình, và các quyết sách công không làm lỡ nhịp cơ hội phát triển của toàn đô thị.

Nhưng muốn vậy, chất lượng đại biểu không chỉ nằm ở chuyên môn hay thiện chí, mà còn nằm ở chuẩn mực minh bạch. Luật sư Phạm Ngọc Hưng đã nhấn mạnh tới yêu cầu kê khai lợi ích, kiểm soát xung đột lợi ích và giám sát độc lập để bảo đảm cân bằng giữa lợi ích công và lợi ích thị trường. Đây là điều đặc biệt quan trọng với TP Hồ Chí Minh, nơi các kiến nghị của cơ quan dân cử liên quan trực tiếp tới những chương trình hạ tầng, chuyển đổi số, tài chính đô thị và hợp tác công - tư quy mô lớn. Cử tri sẽ chỉ thật sự tin khi người đại biểu không chỉ nói đúng mà còn làm đúng vì lợi ích công; không chỉ có năng lực thúc đẩy phát triển mà còn có bản lĩnh tự ràng buộc mình trong kỷ luật của trách nhiệm giải trình.

Xây dựng hệ thống chính trị hiệu quả

Nhìn rộng hơn, kỳ bầu cử lần này là điều kiện chính trị quan trọng để triển khai các quyết sách của Nghị quyết Đại hội XIV, đồng thời góp phần xây dựng một hệ thống chính trị mới hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả cho TP Hồ Chí Minh sau hợp nhất.

TS Thạch Kim Hiếu, Phó Trưởng khoa Xây dựng Đảng, Học viện Cán bộ TP Hồ Chí Minh, nhìn nhận đây là cuộc bầu cử đầu tiên của Thành phố với quy mô rộng lớn hơn, mục tiêu phát triển lớn hơn và vai trò đặc biệt quan trọng hơn; "Cuộc bầu cử này sẽ góp phần trong việc xây dựng một hệ thống chính trị mới, một hệ thống chính trị thật sự hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả để đưa thành phố phát triển một cách bền vững góp phần vào phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên mới", TS Hiếu nói.

Ông Nguyễn Thọ Truyền, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP Hồ Chí Minh cho rằng đây là điều kiện tiên quyết để triển khai thắng lợi các chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đặt trong chiều kích ấy, cử tri TP Hồ Chí Minh có lý do để kỳ vọng rất cao vào chất lượng của những người sẽ bước vào nghị trường và phòng họp giám sát trong nhiệm kỳ tới. "Bầu cử quốc hội Khóa XVI, và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 là đợt sinh hoạt chính trị trọng đại của đất nước. Sự kiện này có ý nghĩa hết sức đặc biệt là điều kiện tiên quyết để triển khai các thực hiện thắng lợi các quyết sách, chiến lược phát triển đất nước từ các Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần XIV đã đề ra", Ông Nguyễn Thọ Truyền khẳng định.

Lá phiếu của cử tri TP Hồ Chí Minh trong cuộc bầu cử ngày 15/3/2026 vì vậy, theo nhiều chuyên gia, chính là một sự lựa chọn cho tương lai: chọn những người biết lắng nghe để thấu hiểu lòng dân, biết hành động để phục vụ dân, biết chịu trách nhiệm để không phụ niềm tin của dân. Chỉ khi chọn đúng người, khát vọng xây dựng TP Hồ Chí Minh thành một đô thị hiện đại, văn minh, phát triển bền vững và đáng sống mới sớm thành hiện thực.