Đà Nẵng: Vạch trần thủ đoạn trục lợi trên sức khỏe cộng đồng

Từ đầu năm 2026 đến nay, số lượng tang vật khổng lồ được thu giữ trong các chuyên án của lực lượng Cảnh sát kinh tế (CSKT) - công an thành phố Đà Nẵng báo dộng một thực tế rất đáng lo ngại: thực phẩm giả không chỉ dừng lại ở hành vi gian lận thương mại mà đang để lại những hệ lụy sâu rộng, âm ỉ và dai dẳng trong sức khỏe cộng đồng.

Khi niềm tin đặt sai chỗ

Điểm nguy hiểm nhất của thực phẩm giả không chỉ dừng lại ở sự gian lận thương mại, mà là việc dẫn dụ người tiêu dùng vào một "bẫy lòng tin" bằng những thông tin sai lệch in trên bao bì. Với những sản phẩm được gắn mác bổ dưỡng như yến sào, các đối tượng hướng đến thường là những người yếu thế, người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hoặc bệnh nhân đang trong giai đoạn hồi sức... Khi đó, những kẻ làm giả không chỉ là trục lợi trên một món hàng, mà chúng đã tước đoạt đi cơ hội để hồi phục sức khỏe của người bệnh. Đằng sau những mỹ từ như "tổ yến thiên nhiên", "thượng hạng" thực chất lại là một hỗn hợp vô bổ từ đường, chất tạo gel và hương liệu, phản bội hoàn toàn lại kỳ vọng của người tiêu dùng. 

Tương tự, trong vụ việc sản xuất giấm giả tại phường An Khê, việc sử dụng axit axetic công nghiệp pha loãng nhưng lại ghi nhãn "giấm gạo lên men tự nhiên" không chỉ là hành vi gian dối mà còn tiềm ẩn nguy cơ trực tiếp đối với sức khỏe. Axit công nghiệp không được kiểm soát tạp chất và nồng độ, nếu sử dụng lâu dài có thể gây kích ứng, tổn thương niêm mạc dạ dày và hệ tiêu hóa.

Đối với cà phê, thức uống nổi tiếng, quen thuộc hàng ngày của nhiều người dân cũng như du khách, cà phê giả còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ cũng như hậu quả không kém phần đáng lo ngại. Các loại cà phê giả, cà phê trộn thường được sản xuất từ đậu nành, bắp rang cháy, thậm chí pha thêm phụ gia tạo màu, tạo mùi để giả hương vị cà phê thật. Việc sử dụng nguyên liệu thay thế cùng quy trình rang không bảo đảm có thể làm phát sinh những hợp chất không có lợi. Nếu tiêu thụ thường xuyên, người dùng có thể gặp các biểu hiện như kích ứng đường tiêu hóa, cảm giác hồi hộp, khó chịu hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh... Đặc biệt, việc lạm dụng hương liệu, phụ gia không rõ nguồn gốc càng làm gia tăng nguy cơ có hại đối với sức khỏe.

Ở góc độ chuyên môn, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng tác động của thực phẩm kém chất lượng thường không biểu hiện ngay mà tích lũy theo thời gian. Việc sử dụng lâu dài các sản phẩm chứa tạp chất, phụ gia hoặc nguyên liệu không bảo đảm có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của cơ thể, làm suy giảm chức năng của một số cơ quan và khiến bệnh lý tiến triển âm thầm. Khi phát hiện, nhiều trường hợp đã chuyển sang giai đoạn mãn tính, gây khó khăn và tốn kém trong điều trị. Đáng lo ngại hơn, việc các sản phẩm kém chất lượng len lỏi vào thói quen tiêu dùng hàng ngày khiến rủi ro trở nên khó nhận diện và khó kiểm soát. Khi người tiêu dùng sử dụng trong thời gian dài mà không có dấu hiệu cảnh báo rõ ràng, những hệ lụy về sức khỏe dễ bị bỏ qua, đến khi phát hiện thì hậu quả đã tích tụ ở mức đáng kể. Đây chính là điểm nguy hiểm nhất khiến thực phẩm giả trở thành mối đe dọa âm thầm đối với cộng đồng.

Tăng cường tuyên truyền, quyết tâm trấn áp tội phạm sản xuất và buôn bán thực phẩm giả

Đấu tranh với tội phạm an toàn thực phẩm (ATTP) không chỉ là những đợt ra quân bắt giữ đơn lẻ mà là cuộc chiến lâu dài, bền bỉ, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an, chính quyền địa phương và đặc biệt là sự chủ động cảnh giác của người dân, "lá chắn" quan trọng nhất trong phòng ngừa tội phạm từ gốc. Từ đó, lực lượng công an xác định tuyên truyền, nâng cao nhận thức là giải pháp then chốt nhằm "chặn từ gốc", thu hẹp môi trường hoạt động của các đối tượng vi phạm. Trọng tâm là giúp người dân hình thành thói quen tiêu dùng thông minh và một "bộ lọc" nhận diện trước những thủ đoạn như "nhái nhãn hiệu lớn", "thổi phồng hàm lượng dinh dưỡng"… Khi hiểu rõ giá trị thật của sản phẩm, người tiêu dùng sẽ không dễ bị đánh lừa bởi những mức giá rẻ bất thường hay hình thức bắt mắt.

Trên cơ sở đó, lực lượng CSKT, công an thành phố Đà Nẵng khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác, thực hiện các nguyên tắc cơ bản khi lựa chọn thực phẩm: không chỉ xem hạn sử dụng mà cần đọc kỹ thành phần, kiểm tra đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, địa chỉ, số công bố chất lượng, ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, có thể kiểm chứng. Đồng thời, nên tận dụng công nghệ quét mã QR, mã vạch… để truy xuất nguồn gốc và đặc biệt cảnh giác với những sản phẩm có giá rẻ bất thường, dấu hiệu phổ biến của hàng giả, hàng kém chất lượng. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần chủ động thông báo cho cơ quan chức năng, mỗi tin báo là một đóng góp thiết thực trong việc bảo vệ an toàn cộng đồng. Thực tiễn từ các chuyên án được triệt phá thời gian qua, cho thấy quyết tâm đấu tranh không khoan nhượng của lực lượng công an. Tuy nhiên, hiệu quả chỉ được phát huy tối đa khi có sự đồng hành của người dân và doanh nghiệp. Khi người tiêu dùng tỉnh táo, doanh nghiệp kinh doanh minh bạch và cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ, thị trường thực phẩm sẽ từng bước được làm sạch.

Lực lượng công an thành phố Đà Nẵng khẳng định sẽ tiếp tục siết chặt quản lý địa bàn, chủ động phát hiện và kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, góp phần bảo đảm môi trường tiêu dùng an toàn, lành mạnh cho người dân cũng như khách du lịch khi đến với thành phố Đà Nẵng.