Đại học được chủ động công nhận nhóm nghiên cứu theo tiêu chí mới

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định về nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học.

Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa Điều 6 Nghị định số 125/2026/NĐ-CP ngày 6/4/2026 của Chính phủ về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học.

Thông qua các quy định mới, Bộ GDĐT hướng tới huy động đội ngũ nhà khoa học xuất sắc để giải quyết những bài toán lớn, tăng công bố khoa học trên các tạp chí quốc tế uy tín, phát triển sản phẩm sở hữu trí tuệ, giải pháp công nghệ, đồng thời thúc đẩy chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Đánh giá nhóm nghiên cứu dựa trên chất lượng đầu ra

Dự thảo quy định điều kiện, tiêu chí và tiêu chuẩn công nhận, công nhận lại nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh. Các cơ sở giáo dục đại học được chủ động tổ chức đánh giá, quyết định công nhận và quản lý hoạt động của nhóm theo quy định.

Cơ sở giáo dục đại học cũng được cụ thể hóa các quy định nội bộ, xác định định hướng nghiên cứu phù hợp với chiến lược phát triển của đơn vị. Trong đó, ưu tiên các hướng nghiên cứu tiên tiến, công nghệ chiến lược gắn với xu thế thế giới và định hướng phát triển quốc gia, đồng thời bảo đảm trách nhiệm giải trình.

Dự thảo xây dựng khung quy đổi sản phẩm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo để lượng hóa kết quả hoạt động. Các sản phẩm được xem xét gồm công bố khoa học, sở hữu trí tuệ, phát triển và chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng các sản phẩm ứng dụng, sáng tạo khác.

Việc đánh giá không chỉ dựa vào số lượng mà còn chú trọng chất lượng, giá trị, tác động của sản phẩm, mức độ phù hợp với định hướng nghiên cứu và khả năng hoàn thành các cam kết. Cách tiếp cận này nhằm khuyến khích các nhóm tập trung giải quyết những vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn.

Quy định mức điểm riêng cho từng khối ngành

Theo dự thảo, trong 5 năm gần nhất, nhóm nghiên cứu tiềm năng thuộc khối khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ phải đạt tổng điểm quy đổi tối thiểu 35 điểm, điểm bình quân tối thiểu 7 điểm. Với khối khoa học xã hội và nhân văn, các mức tương ứng là 25 điểm và 5 điểm.

Đối với nhóm nghiên cứu mạnh, ngưỡng yêu cầu cao hơn. Nhóm thuộc khối khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ phải đạt tổng điểm tối thiểu 150 điểm, điểm bình quân tối thiểu 15 điểm. Với khối khoa học xã hội và nhân văn, các mức tương ứng là 100 điểm và 10 điểm.

Cả hai loại nhóm phải có ít nhất 50% thành viên là giảng viên cơ hữu, nghiên cứu viên cơ hữu tại cơ sở giáo dục đại học chủ trì. Nhóm nghiên cứu tiềm năng có thể bổ sung nghiên cứu sinh, học viên cao học, sinh viên, chuyên gia, doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu phù hợp.

Đối với nhóm nghiên cứu mạnh, dự thảo yêu cầu có sự tham gia của nghiên cứu sinh, học viên cao học; đồng thời khuyến khích hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, chuyên gia và tổ chức khoa học, công nghệ trong và ngoài nước.

Các quy định được kỳ vọng tạo điều kiện kết nối nguồn lực, thúc đẩy nghiên cứu liên ngành và nâng cao khả năng ứng dụng của kết quả nghiên cứu trong cơ sở giáo dục đại học.