Đại học Thái Nguyên viết tiếp sứ mệnh nâng tầm chất lượng nhân lực vùng

Nâng tầm nguồn nhân lực tại chỗ – yêu cầu từ thực tiễn vùng biên

Điện Biên là tỉnh biên giới có vị trí chiến lược về quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Tuy nhiên, do điều kiện tự nhiên và kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn, chất lượng và quy mô nguồn nhân lực của địa phương vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển.

Thực tế cho thấy, trên địa bàn Điện Biên chưa có cơ sở giáo dục đại học. Phần lớn học sinh sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông phải rời địa phương để theo học tại các tỉnh, thành phố lớn ở vùng Đồng bằng sông Hồng. Khoảng cách địa lý, chi phí sinh hoạt và sự khác biệt về môi trường học tập đã trở thành rào cản đáng kể, đặc biệt đối với con em đồng bào dân tộc thiểu số. Không ít học sinh dù đủ điều kiện trúng tuyển đại học nhưng buộc phải từ bỏ ước mơ học tập vì hoàn cảnh gia đình, gây lãng phí nguồn nhân lực tiềm năng và làm gián đoạn quá trình hình thành đội ngũ trí thức tại chỗ.

Từ thực tiễn đó, trong chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, tỉnh Điện Biên xác định đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ là yêu cầu lâu dài, gắn với mục tiêu phát triển bền vững và bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực biên giới. Việc có một cơ sở giáo dục đại học ngay tại địa phương không chỉ mở rộng cơ hội học tập cho người dân mà còn góp phần giữ chân, phát huy hiệu quả nguồn nhân lực phục vụ sự phát triển của tỉnh và khu vực.

Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 01/12/2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 3333/QĐ-BGDĐT về việc thành lập Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên trên cơ sở sắp xếp, tổ chức lại Trường Cao đẳng Sư phạm Điện Biên và Trường Cao đẳng Y tế Điện Biên. Đây là kết quả của quá trình nghiên cứu, chuẩn bị và phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành Trung ương, Đại học Thái Nguyên và chính quyền địa phương.

Theo các chuyên gia giáo dục, việc thành lập Phân hiệu không chỉ mang ý nghĩa về tổ chức hệ thống đào tạo, mà còn thể hiện cách tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Mô hình tận dụng cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên sẵn có giúp tiết kiệm nguồn lực, đồng thời tạo nền tảng để từng bước nâng cao chất lượng đào tạo theo chuẩn đại học, phù hợp với chủ trương sắp xếp, tinh gọn mạng lưới các cơ sở giáo dục.

Đại học vùng trọng điểm và sứ mệnh đào tạo nhân lực cho miền núi, biên giới

Trải qua 32 năm xây dựng và phát triển kể từ ngày 04/4/1994, Đại học Thái Nguyên đã khẳng định vị thế là một đại học vùng trọng điểm quốc gia, có vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực cho khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ, đóng góp tích cực vào sự nghiệp giáo dục và đào tạo của đất nước.

Hiện nay, Đại học Thái Nguyên là một trong những cơ sở giáo dục đại học có quy mô đào tạo lớn của cả nước, với mạng lưới 14 đơn vị đào tạo (bao gồm 07 trường đại học thành viên, 03 phân hiệu Đại học tại tỉnh Lào Cai, Tuyên Quang, Điện Biên, các đơn vị đào tạo thuộc Đại học) và đội ngũ gần 4.000 cán bộ, 2.500 giảng viên. Trong đó, tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ và học hàm giáo sư, phó giáo sư chiếm tỷ lệ cao (trên 40% tổng số giảng viên), tạo nền tảng vững chắc để bảo đảm chất lượng đào tạo không chỉ tại cơ sở chính mà còn tại các phân hiệu. Quy mô đào tạo năm 2025 đạt trên 115.000 người học, trong đó có tỷ lệ đáng kể là sinh viên dân tộc thiểu số - lực lượng nhân lực chiến lược, trực tiếp góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ tại chỗ cho vùng, đúng tinh thần các nghị quyết của Đảng về công tác dân tộc.

Sứ mệnh nâng tầm chất lượng nhân lực vùng của Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên được xác định qua lộ trình đào tạo bài bản giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào những ngành nghề là "xương sống" cho sự phát triển của địa phương.

Thay vì phải di chuyển xa xôi về các thành phố lớn, học sinh tại Điện Biên và các tỉnh lân cận hiện nay có thể thụ hưởng chương trình đào tạo trình độ đại học chuẩn quốc gia các ngành thuộc lĩnh vựcGiáo dục, y tế, kinh tế, du lịch, công nghệ thông tin, ngôn ngữ nước ngoài; đồng thời từng bước triển khai các chương trình đào tạo sau đại học theo nhu cầu thực tiễn của tỉnh và các địa phương lân cận.

Bên cạnh nhiệm vụ đào tạo, Phân hiệu còn tham gia bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách, góp phần giải quyết những vấn đề đặt ra trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.

Đáng chú ý, việc đặt một phân hiệu đại học tại địa bàn chiến lược biên giới còn mang ý nghĩa sâu sắc về quốc phòng và an ninh địa phương. Thông qua công tác phối hợp với các lực lượng vũ trang trên địa bàn và học phần quân sự, hoạt động đào tạo của Phân hiệu góp phần trực tiếp vào việc nâng cao trình độ dân trí, xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc và đảm bảo an ninh chính trị ngay từ cơ sở. Tầm nhìn này không chỉ dừng lại ở phạm vi trong nước mà còn hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo quốc tế, cầu nối tri thức cho lưu học sinh từ các tỉnh Bắc Lào như Phongsaly, Luang Prabang, Oudomxay và mở rộng giao lưu với tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), thúc đẩy hội nhập giáo dục trong trục hành lang kinh tế xuyên biên giới.

Để chính thức đưa cơ sở giáo dục này vào vận hành, UBND tỉnh Điện Biên và Đại học Thái Nguyên đã thống nhất kế hoạch tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập vào ngày 06/02/2026. Công tác chuẩn bị về hậu cần, an ninh và truyền thông đang được các sở ngành địa phương phối hợp triển khai chặt chẽ. Sự ra đời của Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại tỉnh Điện Biên không chỉ là niềm vui của ngành giáo dục mà còn là minh chứng cho nỗ lực đưa tri thức về với bản làng, tạo động lực bền vững để vùng cao tiến kịp miền xuôi và bảo vệ vững chắc chủ quyền biên cương của Tổ quốc.