Chiều 28/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi).
Tham gia thảo luận, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) nhấn mạnh đến nội dung bảo vệ quyền lợi của người mua nhà tại các dự án có sai phạm.
Dẫn thực tiễn các dự án nhà ở của Tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội, đại biểu An cho rằng cần giải quyết thỏa đáng một vấn đề: Chủ đầu tư có vi phạm về đất đai, quy hoạch, xây dựng, nhưng người mua đã bỏ tiền mua nhà lại phải chờ đợi kéo dài để giải quyết các vướng mắc pháp lý, thậm chí đối diện nguy cơ phải di dời hoặc phá dỡ căn hộ.
Đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai)
Theo đại biểu, Điều 27 của dự thảo đã quy định nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại, nhưng chưa thể hiện rõ cơ chế bảo vệ người mua nhà trong những tình huống nêu trên.
“Nếu dự án chưa hoàn thiện pháp lý, chủ đầu tư không chấp hành quy định, vi phạm pháp luật, bị xử lý hoặc mất khả năng thanh toán, người dân sẽ được bảo vệ bằng cơ chế nào?”, đại biểu An đặt vấn đề,
Từ thực tế đó, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị bổ sung một điều khoản riêng về giải quyết quyền lợi của người mua nhà tại các dự án có vi phạm, áp dụng thống nhất đối với nhà ở thương mại và các trường hợp có liên quan.
Về nội dung cụ thể, đại biểu đề xuất 3 nhóm giải pháp.
Thứ nhất, phân định rõ trách nhiệm để bảo vệ người mua nhà không biết và không buộc phải biết về vi phạm của dự án.
“Không được mặc nhiên chuyển nghĩa vụ tài chính hoặc chi phí khắc phục sai phạm của chủ đầu tư sang người dân. Không để yêu cầu người mua tự kiểm tra những hồ sơ mà chỉ cơ quan quản lý nhà nước mới có đủ thông tin và thẩm quyền để xác định”, ông An đề xuất.
Thứ hai, cần phân biệt phương án xử lý theo tính chất của từng công trình. Đối với công trình có thể khắc phục và được phép tồn tại, cần quy định thời hạn hoàn thiện hồ sơ pháp lý, giải quyết việc cấp giấy chứng nhận. Đối với công trình buộc phải phá dỡ, cần có phương án hỗ trợ tạm thời, hoàn trả tiền, đổi nhà hoặc bồi thường phù hợp. Trường hợp công trình không bảo đảm an toàn, phải di dời người dân ngay, đồng thời bảo đảm chỗ ở cho các hộ bị ảnh hưởng.
Thứ ba, gắn nghĩa vụ bồi thường với nguồn bảo đảm và cơ chế bảo toàn tài sản. Đại biểu An đề nghị làm rõ phương án xử lý khi chủ đầu tư mất khả năng thanh toán; xác định cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện việc bảo vệ quyền lợi người mua nhà; đồng thời làm rõ quyền sở hữu căn hộ, quyền đối với phần đất sử dụng chung và các quyền, lợi ích liên quan trong nhà chung cư.
Bên cạnh đó, đại biểu đoàn Đồng Nai cũng đề nghị rà soát các vấn đề liên quan đến quốc phòng, an ninh, bảo đảm làm rõ những nội dung cần thiết trong quá trình giải quyết đơn thư, khiếu nại.
Theo TTXVN, ngày 28/10, tại Kỳ họp thứ bảy, HĐND thành phố Hà Nội khóa XVII đã thông qua Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số công trình, dự án trên địa bàn. Nghị quyết thực hiện khoản 2 Điều 8 và khoản 4 Điều 14 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16, nhằm xử lý các vi phạm kéo dài, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người mua nhà và bổ sung hạ tầng thiết yếu cho khu vực.
Phạm vi xử lý gồm 12 dự án: CT6 Kiến Hưng tại phường Kiến Hưng; dự án công trình có chức năng hỗn hợp Đại Thanh tại xã Đại Thanh; CT5 Tân Triều và Khu nhà ở Xa La tại phường Hà Đông; dự án nhà ở CT11, CT12 tại ô đất CT2, khu đô thị Kim Văn - Kim Lũ, phường Định Công; các dự án VP3, VP5, VP6 và các tổ hợp chung cư, dịch vụ thương mại HH1, HH2, HH3, HH4 tại khu vực Linh Đàm, phường Hoàng Liệt.
Theo UBND thành phố Hà Nội, các dự án đã có những vi phạm về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng được cơ quan thanh tra, kiểm tra chỉ ra nhưng chưa xử lý dứt điểm. Chủ đầu tư xây dựng sai quy hoạch, tăng diện tích sàn, chia nhỏ căn hộ, tăng số lượng căn hộ, làm tăng quy mô dân số và gây áp lực lên hạ tầng khu vực.
Kết quả rà soát cho thấy, tổng số căn hộ theo quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng là 6.759 căn, trong khi thực tế có 24.943 căn, tăng 18.184 căn. Những tồn tại này ảnh hưởng đến chất lượng sống của cư dân, kéo theo vướng mắc trong cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và khiếu kiện kéo dài.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, nhiều công trình đã xây dựng từ lâu, người dân sinh sống ổn định, một số căn hộ đã được cấp giấy chứng nhận. Việc xử lý phải bảo đảm mọi vi phạm đều được giải quyết, đồng thời tính đến yêu cầu giữ gìn trật tự, an toàn và an sinh xã hội.
Nghị quyết yêu cầu từng dự án phải được rà soát cụ thể về hồ sơ pháp lý, hiện trạng, quy hoạch, đất đai, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy và khả năng đáp ứng hạ tầng. Việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất hành vi vi phạm, không làm mất hiệu lực của kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án và quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền.
Trên cơ sở đánh giá, các công trình, hạng mục và phần công trình vi phạm được xác định thuộc diện tồn tại có điều kiện hoặc phải phá dỡ. Đối với công trình cao tầng, các điều kiện gồm: đã hoàn thành, đưa vào sử dụng thực tế; bảo đảm an toàn chịu lực, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; không ảnh hưởng công trình lân cận; đáp ứng yêu cầu về khoảng cách giữa các khối tháp và không vi phạm chỉ giới đường đỏ, các hành lang bảo vệ, an toàn.
Công trình phải bảo đảm chỉ tiêu tối thiểu về cấp nước, cấp điện, đỗ xe; trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và sinh hoạt cộng đồng. Trường hợp chưa đáp ứng yêu cầu về hạ tầng nhưng đáp ứng các tiêu chí còn lại, công trình chỉ được tồn tại có điều kiện khi có phương án khắc phục được cơ quan có thẩm quyền đánh giá khả thi về kỹ thuật, quy hoạch và nguồn lực.
Nhà ở thấp tầng được xem xét tồn tại khi không nằm trên đất quy hoạch chức năng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và phải cải tạo, chỉnh trang theo phương án được chấp thuận. Các công trình trường học thuộc diện được tồn tại cũng phải đáp ứng điều kiện an toàn, vị trí quy hoạch và được cải tạo để phục vụ nhu cầu của khu vực.
Những công trình không đáp ứng điều kiện quy định phải phá dỡ. Với phần diện tích vi phạm tại khối đế, tầng kỹ thuật, diện tích sinh hoạt cộng đồng thuộc công trình được tồn tại có điều kiện, cư dân và tài sản phải di dời để hoàn trả công năng theo quy hoạch hoặc chuyển sang chức năng công cộng phù hợp.
Chủ đầu tư chịu trách nhiệm cải tạo, hoàn trả công năng, thực hiện các giải pháp bổ sung hạ tầng được phê duyệt. Nếu không thực hiện đúng tiến độ, phương án, UBND thành phố quyết định sử dụng nguồn kinh phí bảo đảm của chủ đầu tư để đầu tư theo quy định.
Bình luận (0)