Ảnh minh họa: MOET
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 2888/QĐ-BGDĐT về Chuẩn chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ và tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân.
Việc ban hành Chuẩn nhằm thống nhất các yêu cầu cốt lõi của chương trình đào tạo, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động thiết kế chương trình phù hợp với định hướng nghiên cứu, điều kiện thực tiễn và nhu cầu phát triển nguồn nhân lực.
Chuẩn cũng hướng tới tăng tính liên thông, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế và bảo đảm chất lượng đào tạo nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực điện hạt nhân.
22 ngành đào tạo theo hướng liên ngành
Một điểm đáng chú ý là đào tạo nhân lực điện hạt nhân được tiếp cận theo hướng liên ngành, với 22 ngành ở trình độ thạc sĩ và tiến sĩ, gồm 7 ngành cốt lõi và 15 ngành phụ trợ - liên ngành.
7 ngành cốt lõi gồm Vật lý nguyên tử và hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân; Vật lý kỹ thuật; Kỹ thuật nhiệt; Kỹ thuật năng lượng; Kỹ thuật điện; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.
Nhóm phụ trợ - liên ngành gồm các lĩnh vực như cơ khí, cơ điện tử, môi trường, vật liệu, xây dựng, hóa học, địa chất và quản lý năng lượng.
Đáng chú ý, Khoa học máy tính, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật máy tính, Trí tuệ nhân tạo và Khoa học dữ liệu cũng được đưa vào danh mục các ngành phụ trợ - liên ngành.
Việc phân nhóm được thực hiện dựa trên mức độ gắn kết của nền tảng đào tạo với các quá trình vật lý, hệ thống công nghệ chính và chức năng vận hành, an toàn của nhà máy điện hạt nhân.
Người tốt nghiệp được cấp bằng theo ngành đào tạo tương ứng; phụ lục văn bằng được phép ghi chú "Điện hạt nhân" hoặc tương đương.
Tích hợp AI, dữ liệu và công nghệ số
Chuẩn xác định 3 định hướng chuyên sâu gồm: Công nghệ và hệ thống năng lượng điện hạt nhân; An toàn, an ninh và quản lý hạt nhân; Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh.
Bên cạnh các nội dung chuyên môn như vật lý và công nghệ lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt, hệ thống năng lượng, kỹ thuật điện, điều khiển - tự động hóa, an toàn và an ninh hạt nhân, chương trình được yêu cầu tích hợp các lĩnh vực công nghệ mới.
Với định hướng Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh, chương trình kết hợp kỹ thuật hạt nhân với khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, điều khiển - tự động hóa, mô phỏng tính toán và hạ tầng kỹ thuật thông minh.
Chuẩn cũng yêu cầu tích hợp công cụ số, mô phỏng, dữ liệu và AI phù hợp với từng định hướng, đồng thời bảo đảm liêm chính học thuật, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu và khả năng kiểm chứng kết quả.
Ảnh minh họa.
Riêng định hướng Kỹ thuật hạt nhân số và hạ tầng thông minh có các nội dung thực hành như dữ liệu đặc thù nhà máy điện hạt nhân, AI và phân tích dữ liệu, Digital I&C, bản sao số, an ninh mạng hệ thống công nghiệp và kiểm tra, robot thông minh.
Tăng thực hành, thí nghiệm và mô phỏng
Chuẩn mới tăng yêu cầu về thực hành, thí nghiệm, mô phỏng và giải quyết các vấn đề chuyên môn.
Các chương trình phải xác định cụ thể khối lượng thực hành, thí nghiệm, mô phỏng, thực tập hoặc nghiên cứu phù hợp với ngành và định hướng đào tạo.
Các học phần về vật lý lò phản ứng, kỹ thuật nhiệt và hệ thống năng lượng phải có khối lượng thực hành, thí nghiệm chuyên ngành hoặc mô hình mô phỏng lò phản ứng; đồng thời bảo đảm nội dung thực hành về điện và tự động hóa.
Với chương trình thạc sĩ định hướng ứng dụng, phương pháp đào tạo chú trọng vấn đề, dự án và tình huống chuyên môn gắn với mô phỏng, thực hành và giải quyết các vấn đề kỹ thuật, công nghệ nghề nghiệp.
Đối với thạc sĩ định hướng nghiên cứu và tiến sĩ, chương trình tập trung phát triển năng lực nghiên cứu độc lập. Riêng đào tạo tiến sĩ phải gắn với nhóm nghiên cứu và nhiệm vụ khoa học, công nghệ.
Có thể dùng chung phòng thí nghiệm
Để đáp ứng yêu cầu thực hành, cơ sở đào tạo có thể đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất bằng nhiều hình thức như sở hữu trực tiếp, dùng chung trong cơ sở đào tạo, hợp tác với viện, doanh nghiệp hoặc cơ sở khác; sử dụng hạ tầng số, điện toán đám mây và phần mềm từ xa.
Đối với nguồn, thiết bị bức xạ, việc sử dụng phải tuân thủ các quy định hiện hành và từng hình thức đáp ứng phải có minh chứng phù hợp.
Chuẩn cũng khuyến khích các cơ sở đào tạo tăng cường hợp tác với Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), cơ sở nghiên cứu, cơ quan quản lý, doanh nghiệp, tổ chức nghề nghiệp và các tổ chức quốc tế có uy tín.
Các cơ sở đào tạo được khuyến khích xem xét sử dụng tài liệu hướng dẫn của IAEA và các tổ chức tương đương như một nguồn học liệu quan trọng.
Đối với các chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ các ngành về điện hạt nhân đã được ban hành trước ngày Quyết định có hiệu lực, cơ sở đào tạo có trách nhiệm rà soát, điều chỉnh để đáp ứng các tiêu chí của Chuẩn trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày Quyết định có hiệu lực.
Bình luận (0)