Đề xuất áp dụng chính sách khoan hồng đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội

Rút ngắn thời gian giải quyết đối với trường hợp tự nguyện nhận tội 

Sáng 18/10, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến trình bày trước Quốc hội Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Dự thảo Bộ luật trình Quốc hội gồm 527 điều, trong đó bổ sung 34 điều; sửa đổi, bổ sung 246 điều và giữ nguyên 247 điều. Những nội dung lớn đã được tiếp thu, chỉnh lý gồm một số nhóm vấn đề.

Đáng chú ý, về chế định bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị, nhiều đại biểu tán thành cơ chế này, nhưng đề nghị làm rõ khái niệm, phạm vi áp dụng, chính sách khoan hồng, phân biệt với các tình tiết giảm nhẹ hiện hành và bảo đảm nghĩa vụ chứng minh tội phạm và nguyên tắc độc lập xét xử.

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, dự thảo đã bổ sung khái niệm tại Điều 4 và quy định thủ tục riêng tại Chương 31. Đồng thời dự thảo thiết lập các cơ chế kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm việc nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị phải hoàn toàn tự nguyện, có căn cứ và phù hợp với các chứng cứ đã được thu thập, kiểm tra và không thay thế nghĩa vụ chứng minh tội phạm.

Về thủ tục rút gọn, đa số các đại biểu tán thành hoàn thiện thủ tục rút gọn, đề nghị quy định áp dụng bắt buộc khi đủ điều kiện, mở rộng phạm vi và rút ngắn thời gian giải quyết đối với trường hợp tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt được đề nghị.

Tiếp thu ý kiến các đại biểu, dự thảo đã phân định rõ hai loại thủ tục rút gọn: (1) thủ tục rút gọn bắt buộc đối với những vụ án đã đáp ứng đủ điều kiện luật định; (2) Thủ tục rút gọn áp dụng đối với trường hợp bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội và chấp nhận hình phạt được đề nghị.

Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao Nguyễn Huy Tiến nhấn mạnh, quy định này nhằm đẩy nhanh việc giải quyết các vụ án đủ điều kiện, tiết kiệm chi phí tố tụng nhưng vẫn bảo đảm thận trọng, chặt chẽ, không ảnh hưởng đến chất lượng giải quyết vụ án.

Khuyến khích người phạm tội thành khẩn khai báo, tự nguyện nhận tội

Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) tán thành với nhiều nội dung trong Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự.

Về thủ tục đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt (Chương XXXI và Mục 3 Chương XXXII), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, dự thảo BLTTHS (sửa đổi) quy định các thủ tục tố tụng đối với vụ án thuộc trường hợp bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt được đề nghị; khi có đủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 473 thì có thể được áp dụng thủ tục rút gọn.

Thường trực UBPLTP cơ bản tán thành việc thiết kế các thủ tục này nhằm khuyến khích người phạm tội thành khẩn khai báo, tự nguyện nhận tội, giúp đẩy nhanh tiến trình giải quyết vụ án, cũng như giảm kháng cáo, kháng nghị dẫn đến phải mở thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm. Bên cạnh đó, đề nghị VKSNDTC tiếp tục rà soát các quy định tại Chương XXXI và Mục 3 Chương XXXII nhằm bảo đảm thống nhất với các quy định có liên quan của dự thảo BLHS (sửa đổi), nhất là chính sách hình sự áp dụng đối với người phạm tội tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt.

Các quy định trong dự thảo BLTTHS (sửa đổi) về việc áp dụng chính sách khoan hồng đối với bị can, bị cáo tự nguyện nhận tội, chấp nhận hình phạt phải bảo đảm đáp ứng đầy đủ các điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng theo quy định của BLHS.