Đề xuất cấm Ban đại diện cha mẹ học sinh tự đặt ra các khoản thu

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, cá nhân đối với dự thảo Thông tư ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh trên Cổng Thông tin điện tử của Bộ. Dự thảo được xây dựng để thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT, bổ sung nhiều quy định nhằm phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và khắc phục những bất cập trong thực tiễn.

Theo Bộ GD&ĐT, dự thảo xác định rõ Ban đại diện cha mẹ học sinh là cầu nối giữa gia đình và nhà trường, đồng thời mở rộng nội dung phối hợp trong các lĩnh vực như tư vấn tâm lý, hướng nghiệp, phân luồng, phòng chống bạo lực học đường, giáo dục kỹ năng sống, xây dựng văn hóa học đường và hỗ trợ học sinh tham gia môi trường số an toàn.

Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung các phương thức phối hợp thông qua sổ liên lạc điện tử, cổng thông tin, ứng dụng, nhóm trao đổi và các nền tảng số. Việc sử dụng các kênh này phải bảo đảm an toàn thông tin, quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân; nghiêm cấm việc sử dụng để gây áp lực đóng góp, công khai việc đóng hoặc không đóng góp hay phân biệt đối xử giữa các phụ huynh.

Dự thảo cũng quy định cơ chế để cha mẹ học sinh phản ánh, kiến nghị, giám sát và tham gia đối thoại với cơ sở giáo dục. Người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm tiếp nhận, xử lý phản ánh, tổ chức đối thoại và công khai thông tin theo quy định.

Về tổ chức, dự thảo khẳng định Ban đại diện cha mẹ học sinh không phải là bộ phận trong cơ cấu tổ chức của nhà trường, không có tư cách pháp nhân, con dấu hoặc tài khoản riêng. Mỗi cơ sở giáo dục chỉ được thành lập một Ban đại diện cấp trường; không được tự ý lập thêm các tổ chức đại diện khác ngoài quy định.

Dự thảo cũng làm rõ những việc Ban đại diện không được thực hiện như: can thiệp vào công tác quản lý, dạy học, kiểm tra, đánh giá; tự đặt ra các khoản thu hoặc ép buộc phụ huynh đóng góp; tiếp nhận, sử dụng các khoản hỗ trợ trái quy định; lợi dụng danh nghĩa Ban đại diện để vụ lợi hoặc thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân.

Đối với các khoản hỗ trợ, Bộ GD&ĐT nhấn mạnh đây là sự đóng góp hoàn toàn tự nguyện của từng phụ huynh, không phải khoản thu của cơ sở giáo dục và không làm phát sinh nghĩa vụ đóng góp. Ban đại diện không được quy định mức thu, gây áp lực hoặc phân biệt đối xử giữa người có hỗ trợ và người không hỗ trợ.

Đặc biệt, cơ sở giáo dục không được giao Ban đại diện cha mẹ học sinh thu hộ các khoản thuộc trách nhiệm của nhà trường. Các khoản hỗ trợ tự nguyện cũng không được sử dụng để đầu tư, mua sắm, sửa chữa cơ sở vật chất hay phục vụ hoạt động quản lý, điều hành và chuyên môn của cơ sở giáo dục.

Theo dự thảo, việc tiếp nhận, quản lý và sử dụng các khoản hỗ trợ phải đúng mục đích, công khai, minh bạch, có đầy đủ hồ sơ, chứng từ và bảo đảm trách nhiệm giải trình. Khi kết thúc nhiệm kỳ hoặc khi cơ sở giáo dục được tổ chức lại, toàn bộ hồ sơ và số tiền còn lại phải được bàn giao theo quy định.

Dự thảo hiện đang được Bộ GD&ĐT công khai lấy ý kiến trước khi hoàn thiện và ban hành.