Đề xuất nâng mức phạt tiền vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng với cá nhân, 3 tỷ đồng với tổ chức

Quy định mức tiền phạt tối đa, bổ sung một số biện pháp cưỡng chế

Trình bày tóm tắt Tờ trình về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nêu rõ, Luật này quy định về xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp xử lý hành chính, gồm 6 chương, 128 điều.

Về thời hiệu xử phạt và mức phạt tiền tối đa trong từng lĩnh vực, dự thảo Luật nâng thời hiệu xử phạt lên 2 năm hoặc 3 năm đối với một số lĩnh vực; nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức; quy định cụ thể ngay trong dự thảo Luật mức tiền phạt tối đa trong từng lĩnh vực, trong đó, nâng mức phạt tiền tối đa đối với một số lĩnh vực; sửa đổi, bổ sung về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; bổ sung trường hợp miễn trách nhiệm về hành vi vi phạm hành chính.

Liên quan đến thi hành quyết định xử phạt, quy định cụ thể, đầy đủ hơn đối với một số nội dung trong thi hành quyết định xử phạt; sửa đổi điều kiện được hoãn, giảm, miễn thi hành quyết định phạt tiền, nộp tiền phạt nhiều lần theo hướng thuận lợi hơn cho cá nhân, tổ chức vi phạm; bổ sung các trường hợp được hoãn, miễn thi hành hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả để phù hợp với thực tiễn.

Về các biện pháp cưỡng chế, dự thảo Luật bổ sung một số biện pháp cưỡng chế, gồm: tạm hoãn xuất cảnh; niêm phong trụ sở, địa điểm, cơ sở hoặc bộ phận cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước; tạm dừng đăng kiểm, đăng ký, cấp giấy phép điều khiển phương tiện; ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số hoặc thực hiện biện pháp ngăn chặn kỹ thuật, chặn truy cập.

Đồng thời, bổ sung các quy định chặt chẽ hơn tại dự thảo Luật về nguyên tắc, điều kiện áp dụng các biện pháp cưỡng chế để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, không làm ảnh hưởng đến các cá nhân, tổ chức không liên quan đến hành vi vi phạm hành chính, nhất là đối với biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước và ngừng cung cấp dịch vụ Internet, dịch vụ viễn thông, hạ tầng số.

Liên quan đến các biện pháp xử lý hành chính, sửa đổi quy định về điều kiện áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, đặc khu và đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc để phù hợp thực tiễn; rút ngắn thời gian xem xét, quyết định áp dụng một số biện pháp xử lý hành chính; chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa đi cai nghiện bắt buộc sang Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã; sửa đổi cơ chế quản lý chặt chẽ hơn người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính trong thời gian làm thủ tục áp dụng; chuyển thẩm quyền áp dụng cai nghiện ma túy tự nguyện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập, trường giáo dưỡng sang Trưởng Công an cấp xã.

Về biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử lý vi phạm hành chính, dự thảo bổ sung một số trường hợp tạm giữ người theo thủ tục hành chính; bỏ quy định về việc ra quyết định tạm giữ, quyết định trả lại tang vật, phương tiện, giấy phép, chứng chỉ hành nghề mà chỉ cần lập biên bản tạm giữ, biên bản trả lại; kéo dài thời hạn tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm hành chính, giấy phép, chứng chỉ hành nghề đến khi ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc quyết định xử phạt được thi hành xong...

Rà soát, chỉnh lý các quy định để bảo đảm tính phù hợp, khả thi

Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, theo đó, dự thảo Luật do Chính phủ trình gồm 128 điều, trong đó kế thừa 21 điều, sửa đổi, bổ sung 104 điều, bổ sung mới 4 điều so với Luật hiện hành. 

Do dự thảo Luật có nhiều quy định liên quan đến hạn chế quyền con người, quyền công dân nên cần tiếp tục được rà soát thận trọng, kỹ lưỡng để quy định cụ thể ngay trong Luật, bảo đảm phù hợp với thẩm quyền của Quốc hội mà không giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm nguyên tắc đã được xác định tại khoản 2 Điều 14 của Hiến pháp.

Liên quan đến một số nội dung của dự thảo Luật, về việc nâng thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính (từ 1 năm đến 2 năm theo Luật hiện hành lên 1 đến 3 năm) (Điều 6), UBPLTP đề nghị tiếp tục rà soát, có sự phân hóa cụ thể đối với những lĩnh vực được phép kéo dài thời hiệu xử phạt để bảo đảm nguyên tắc mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và việc xử phạt vi phạm hành chính cần được tiến hành nhanh chóng như đã xác định tại Điều 3 của dự thảo Luật.

Về việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính (từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng đối với tổ chức) (Điều 24) và mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực (Điều 25), UBPLTP cho rằng, nếu quy định mức phạt tiền quá cao thì đảm bảo tính răn đe, nhưng một số trường hợp có thể không phù hợp với khả năng tài chính thực tế của cá nhân và doanh nghiệp và sẽ không phát huy được hiệu quả.

Do đó, cần xem xét các giải pháp căn cơ hơn như áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả, áp dụng các hình thức phạt bổ sung (tước quyền sử dụng giấy phép, đình chỉ hoạt động…), tham khảo thêm kinh nghiệm nước ngoài để vừa tăng cường tính răn đe, phòng ngừa, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật. Đồng thời đề nghị tiếp tục nghiên cứu, chỉnh lý tên của các lĩnh vực để bảo đảm chính xác với nội hàm và rà soát mức phạt tối đa đối với từng lĩnh vực cụ thể để bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn, yêu cầu của công tác phòng ngừa, đấu tranh với hành vi vi phạm pháp luật và tính khả thi.

Đối với việc bổ sung vào dự thảo Luật một số biện pháp cưỡng chế (Điều 74), Chủ nhiệm Ủy ban Phan Chí Hiếu cũng đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các quy định này của dự thảo Luật để bảo đảm tính phù hợp, khả thi.