Đề xuất quy định mới về đánh giá đơn vị sự nghiệp công lập, đánh giá viên chức

Bộ Nội vụ đang lấy ý kiến nhân dân đối với dự thảo Nghị định quy định khung tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức, thay thế các quy định hiện hành.

Theo Bộ Nội vụ, hiện hệ thống pháp luật chưa có quy định cụ thể về đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Việc đánh giá chủ yếu dừng ở cá nhân viên chức, thiếu công cụ đo lường tổng thể hiệu quả hoạt động của đơn vị.

Điều này dẫn đến “khoảng trống” trong quản trị, điều hành, chưa phản ánh đầy đủ kết quả thực hiện nhiệm vụ của tổ chức. Trong khi đó, Quy định 366 của Bộ Chính trị đã yêu cầu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá tập thể, cá nhân, bảo đảm phù hợp đặc thù từng ngành, lĩnh vực.

Bộ Nội vụ cho biết, trong thời gian qua, việc đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 90/2020/NĐ-CP và Nghị định số 48/2023/NĐ-CP đã bước đầu tạo khuôn khổ đánh giá thống nhất trong các đơn vị sự nghiệp công lập.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy công tác đánh giá viên chức vẫn là khâu yếu, chưa phản ánh đúng thực chất kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Việc đánh giá còn nặng định tính, thiếu tiêu chí đo lường cụ thể theo sản phẩm, chưa gắn với tiến độ, chất lượng đầu ra. Tình trạng nể nang, cào bằng còn phổ biến, khiến phần lớn viên chức được xếp loại “hoàn thành tốt nhiệm vụ”, làm giảm ý nghĩa phân loại.

Nguyên nhân chủ yếu do chưa có hệ thống tiêu chí chuẩn hóa, thiếu cơ chế theo dõi thường xuyên và phương pháp đánh giá chưa phù hợp với đặc thù đa dạng của các lĩnh vực.

Trong bối cảnh đổi mới cơ chế hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tăng cường tự chủ, lấy hiệu quả cung ứng dịch vụ công làm thước đo, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới căn bản công tác đánh giá viên chức theo hướng hiện đại, thực chất và định lượng tối đa.

Theo đó, cần thiết phải xây dựng khung tiêu chí đánh giá làm cơ sở để lượng hóa kết quả thực hiện nhiệm vụ thông qua sản phẩm, công việc cụ thể; đồng thời trao quyền cho đơn vị sự nghiệp công lập trong việc lựa chọn phương pháp, công cụ đánh giá phù hợp với đặc thù hoạt động, bảo đảm đo lường được hiệu quả làm việc của viên chức một cách khách quan, minh bạch.

Dự thảo Nghị định bổ sung quy định về khung tiêu chí đánh giá, xếp loại chất lượng đối với đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng định lượng, gồm:

- Khung tiêu chí chung (được chấm tối đa 30 điểm), bao gồm: Tiêu chí về việc chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và kỷ luật, kỷ cương hành chính; Tiêu chí về năng lực quản trị và điều hành tổ chức; Tiêu chí về điều kiện bảo đảm hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập.

- Khung tiêu chí kết quả thực hiện nhiệm vụ (được chấm tối đa 70 điểm), bao gồm: Tiêu chí về kết quả thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao; Tiêu chí về chất lượng dịch vụ; Tiêu chí về hiệu quả sử dụng nguồn lực; Tiêu chí về đổi mới, cải tiến và phát triển.

Căn cứ tổng điểm, đơn vị được xếp loại theo 4 mức: xuất sắc, tốt, hoàn thành, không hoàn thành nhiệm vụ.

Một điểm mới đáng chú ý là phân định rõ giữa theo dõi, đánh giá thường xuyên và xếp loại cuối năm. Theo đó, việc theo dõi, đánh giá viên chức phải được thực hiện thường xuyên, liên tục theo kỳ (tháng, quý hoặc chu kỳ sản phẩm/công việc), còn xếp loại chất lượng viên chức là hoạt động mang tính tổng hợp và được thực hiện một lần vào cuối năm trên cơ sở kết quả theo dõi, đánh giá đã được ghi nhận trước đó.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm tính logic, tuần tự, minh bạch trong quy trình đánh giá viên chức; khắc phục tình trạng chấm điểm cảm tính, bảo đảm khách quan, thường xuyên, liên tục.

Nghị định quy định khung tiêu chí của viên chức phải được hình thành trên cơ sở khung tiêu chí của đơn vị và vị trí việc làm, qua đó bảo đảm sự liên thông, thống nhất từ mục tiêu của tổ chức đến kết quả thực hiện của từng cá nhân; đồng thời gắn với các yêu cầu về số lượng, chất lượng và tiến độ bảo đảm việc đo lường khách quan.

Dự thảo Nghị định đã lược bỏ quy định viên chức có thời gian công tác chưa đủ 06 tháng thì không thực hiện việc đánh giá, xếp loại chất lượng nhưng vẫn phải kiểm điểm thời gian công tác trong năm, trừ trường hợp nghỉ chế độ thai sản.

Về một số trường hợp đặc biệt trong theo dõi, đánh giá, xếp loại chất lượng viên chức, dự thảo Nghị định sửa đổi, làm rõ cách thức đánh giá đối với các trường hợp viên chức có thời gian làm việc không đủ 12 tháng.

Theo đó, đối với viên chức nghỉ việc riêng không hưởng lương nhưng có thời gian làm việc thực tế trong năm từ 06 tháng trở lên hoặc nghỉ ốm, nghỉ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, thì việc xếp loại chất lượng được thực hiện trên cơ sở kết quả theo dõi, đánh giá của thời gian làm việc thực tế trong năm.

Dự thảo Nghị định quy định thời điểm xếp loại chất lượng viên chức được thực hiện trước ngày 15 tháng 12 hằng năm, đối với trường hợp đặc thù, thực hiện trước ngày 15 tháng 01 của năm sau.

Riêng đối với đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục, thời điểm đánh giá, xếp loại được thực hiện theo quy định của cơ quan quản lý chuyên ngành nhằm bảo đảm phù hợp với chu kỳ năm học và đặc thù hoạt động.