Đề xuất thí điểm chế định luật sư công tại 8 bộ, 10 tỉnh thành

Nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước

Sáng 15/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Thay mặt Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú trình bày Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Theo đó, việc ban hành Nghị quyết tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công, trên cơ sở kết quả thí điểm có thể thực hiện chính thức chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nhằm nâng cao hiệu quả trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước trong doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng yêu cầu của cải cách tư pháp và cuộc cách mạng về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị.

Nghị quyết phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng trong việc thực hiện chế định luật sư công; thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Kết luận của Bộ Chính trị về Đề án nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.

Việc thực hiện chế định luật sư công phải phát huy được vai trò, trách nhiệm, năng lực của đội ngũ này khi tham gia giải quyết các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực công; đáp ứng yêu cầu thực tiễn, giải quyết khó khăn, vướng mắc của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước khi giải quyết các công việc công.

Đưa ra các chính sách, nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội và hoạt động luật sư ở Việt Nam để thực hiện thí điểm chế định luật sư công khả thi và hiệu quả.

Dự thảo Nghị quyết gồm 18 điều, trong đó quy định về việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công, gồm tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ, nhiệm vụ của luật sư công và quản lý nhà nước đối với luật sư công. Thời gian thực hiện thí điểm từ ngày 1/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028.

Việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công được thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Ngoại giao, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai, Bắc Ninh và doanh nghiệp nhà nước.

Nghị quyết quy định tiêu chuẩn của luật sư công gồm: Là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư để được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư theo quy định của Luật Luật sư và có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý.

Về chế độ, chính sách của luật sư công, dự thảo Nghị quyết quy định luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng và các chế độ, chính sách khác, tương tự như đối với công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế theo Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17/5/2025 của Quốc hội.

Nghiên cứu, bổ sung chế độ, chính sách đối với luật sư công

Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp (UBPLTP) Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết để kịp thời thể chế hóa chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 23-KL/TW ngày 07/4/2026 về Đề án "Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay".

Về đối tượng áp dụng, UBPLTP đề nghị bỏ "doanh nghiệp nhà nước" ra khỏi phạm vi thí điểm quy định tại khoản 1 Điều 2 của dự thảo Nghị quyết để bảo đảm thực hiện đúng với Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị.

UBPLTP đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo rà soát kỹ các tiêu chuẩn đối với luật sư công và nguồn luật sư công bảo đảm thực hiện đúng Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị; đồng thời, nghiên cứu bổ sung tiêu chí định lượng hoặc giao Chính phủ quy định cụ thể tiêu chuẩn đánh giá kinh nghiệm nghề nghiệp để tạo thuận lợi và bảo đảm thống nhất trong triển khai thực hiện.

Về chế độ, chính sách đối với luật sư công (Điều 15), đa số ý kiến trong UBPLTP cơ bản tán thành quy định trong dự thảo Nghị quyết. Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị chỉ quy định luật sư công được hưởng phụ cấp theo vụ, việc, vì việc quy định chính sách hỗ trợ hằng tháng bằng 100% mức lương theo hệ số hiện hưởng là không phù hợp. Có ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung chế độ, chính sách đối với luật sư công để có thể thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, dự thảo Nghị quyết đã đủ điều kiện để trình Quốc hội khóa XVI xem xét thông qua theo quy trình rút gọn ngay tại Kỳ họp thứ Nhất. Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị rà soát, giải trình rõ về đối tượng áp dụng. Quy định rõ tiêu chuẩn, nguồn nhân lực, nhiệm vụ, chế độ chính sách và các điều kiện bảo đảm khác dành cho luật sư công, đồng thời đánh giá kỹ hơn về nguồn lực để thực hiện. Bổ sung nội dung giao Chính phủ sơ kết, báo cáo Quốc hội để tiến tới áp dụng chính thức.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Bộ Tư pháp hoàn thiện hồ sơ dự thảo nghị quyết, chuẩn bị thêm bản thuyết minh, gửi đại biểu Quốc hội trước ngày 18/4; Ủy ban Pháp luật - Tư pháp tổ chức họp toàn thể để thẩm tra dự thảo Nghị quyết theo đúng quy định.