(Ảnh: Reuters)
Theo số liệu được công bố ngày 24/8, CHDC Congo đã ghi nhận 5.515 ca mắc Ebola và 2.642 ca tử vong. Đợt dịch được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá là đợt bùng phát Ebola có tốc độ gia tăng nhanh nhất từng được ghi nhận tại quốc gia châu Phi này.
Trong 3 tháng đầu của đợt dịch, trung bình mỗi ngày ghi nhận khoảng 90 ca được xác nhận, cao hơn đáng kể so với cùng giai đoạn của đợt dịch Ebola tại Tây Phi năm 2014-2016 và đợt dịch tại CHDC Congo năm 2018-2020. Dịch hiện đã lan tới 6 tỉnh, trong đó Ituri tiếp tục là tâm dịch, chiếm khoảng 85% tổng số ca mắc và 79% số ca tử vong.
Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định đợt bùng phát vẫn có thể được kiểm soát, song điều này đòi hỏi phải tăng cường mạnh mẽ các biện pháp ứng phó ngay tại những cộng đồng chịu ảnh hưởng, dưới sự chỉ đạo của chính quyền trung ương, cấp tỉnh và địa phương, với sự tham gia của người dân và nguồn lực cần thiết. Theo ông Tedros, WHO và các đối tác sẽ tiếp tục hỗ trợ Chính phủ CHDC Congo, các cộng đồng cũng như những quốc gia láng giềng triển khai các biện pháp cần thiết để chấm dứt đợt dịch.
Một trong những vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay là tỷ lệ tử vong cao, cả trong cộng đồng lẫn tại các cơ sở điều trị. WHO cho biết trong 6 tuần gần đây, trung bình mỗi tuần ghi nhận khoảng 260 ca tử vong, trong đó khoảng 60% xảy ra ngoài các trung tâm điều trị Ebola.
Tỷ lệ tử vong cao trong cộng đồng phản ánh những khó khăn dai dẳng trong phát hiện sớm ca bệnh, chuyển người bệnh đến cơ sở y tế và bảo đảm khả năng tiếp cận điều trị. Trong khi đó, tình trạng tử vong tại các cơ sở điều trị có thể liên quan đến việc bệnh nhân nhập viện muộn, khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn nặng.
Giám đốc WHO khu vực châu Phi Mohamed Janabi nhận định đợt dịch đã bước vào "thời khắc mang tính quyết định". Theo ông, những tiến triển đạt được trong 3 tháng qua cho thấy việc tăng cường hành động có thể mang lại kết quả, nhưng những cải thiện từng bước như hiện nay là chưa đủ. Ông Janabi nhấn mạnh cần đẩy nhanh tốc độ phát hiện ca bệnh, tiếp cận cộng đồng sớm hơn và tăng cường hoạt động tại những địa bàn có nhu cầu cấp thiết nhất. Những quyết định được đưa ra trong giai đoạn hiện nay sẽ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng nhanh chóng kiểm soát dịch và bảo vệ tính mạng người dân.
Nỗ lực chống dịch đang đối mặt với nhiều trở ngại, trong đó có tình trạng mất an ninh và xung đột tái diễn, người dân phải di dời, các vụ tấn công nhằm vào cơ sở y tế, tâm lý e ngại trong một bộ phận cộng đồng cũng như khó khăn trong tiếp cận các khu vực bị ảnh hưởng.
WHO cho rằng hoạt động ứng phó cần được nhanh chóng mở rộng và điều chỉnh phù hợp với đặc điểm lây truyền tại từng địa phương. Các lực lượng cần tập trung nguồn lực tại những khu vực có mức độ lây truyền và tử vong trong cộng đồng cao, những địa bàn có nguy cơ lớn cũng như các khu vực mới xuất hiện ca bệnh.
Dù đối mặt với nhiều thách thức, năng lực ứng phó đã được cải thiện đáng kể trong 100 ngày đầu tiên. Số cơ sở xét nghiệm tăng từ một lên 19 phòng thí nghiệm, với tổng khả năng xử lý hơn 3.000 mẫu mỗi ngày. Năng lực điều trị cũng được mở rộng từ chưa đến 10 giường lên hơn 1.300 giường. Hơn 900 cơ sở y tế đã nhận được hỗ trợ về phòng ngừa và kiểm soát nhiễm khuẩn. Các hoạt động truyền thông và vận động cộng đồng đã tiếp cận hơn 2,5 triệu người. Đặc biệt, tỷ lệ theo dõi những người tiếp xúc với ca bệnh tăng từ 9% trong tuần đầu của đợt dịch lên 84% tính đến ngày 18/8.
Các hoạt động nghiên cứu khoa học phục vụ chống dịch cũng đang được đẩy mạnh, bao gồm thử nghiệm lâm sàng những phương pháp điều trị tiềm năng, đánh giá các vaccine ứng viên và triển khai xét nghiệm chẩn đoán phân tử đầu tiên được đưa vào danh sách sử dụng khẩn cấp đối với bệnh do virus Bundibugyo.
Tại các quốc gia láng giềng của CHDC Congo và những khu vực khác, công tác chuẩn bị cũng được tăng cường thông qua hợp tác xuyên biên giới, thống nhất hoạt động giám sát dịch bệnh, chia sẻ thông tin và xây dựng kế hoạch chung nhằm sớm phát hiện và kiểm soát các trường hợp xâm nhập.
Với sự hỗ trợ của WHO và các đối tác, nhà chức trách CHDC Congo đang tăng cường giám sát dịch bệnh và truy vết người tiếp xúc, mở rộng xét nghiệm và chăm sóc lâm sàng, củng cố các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm, đồng thời vận động người dân thông báo sớm trường hợp nghi nhiễm, chủ động tìm kiếm dịch vụ chăm sóc y tế và thực hiện mai táng an toàn, bảo đảm phẩm giá người tử vong. WHO đã triển khai hơn 260 chuyên gia và cung cấp trên 330 tấn vật tư y tế cùng trang thiết bị phục vụ hoạt động chống dịch. WHO nhấn mạnh để kiểm soát đợt dịch cần duy trì vai trò lãnh đạo của chính quyền CHDC Congo, tăng cường sự tham gia của cộng đồng, bảo đảm khả năng tiếp cận an toàn tới các địa bàn chịu ảnh hưởng, đồng thời thúc đẩy đoàn kết khu vực và quốc tế. Việc chấm dứt xung đột cũng được xem là điều kiện đặc biệt quan trọng để các lực lượng tuyến đầu có thể tiếp cận người dân.
Theo WHO, những tháng tới sẽ là giai đoạn then chốt để củng cố những kết quả đạt được trong 100 ngày đầu, khắc phục các khoảng trống trong hoạt động ứng phó và đẩy nhanh nỗ lực ngăn chặn Ebola tiếp tục lây lan.
Bình luận (0)