Điện Biên tăng tốc Chiến dịch 500 ngày đêm xác định danh tính liệt sĩ

Chạy đua với thời gian để hoàn thành sứ mệnh tri ân

Những ngày tháng Bảy, tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Điện Biên, không khí làm việc diễn ra khẩn trương nhưng hết sức trang nghiêm. Dưới cái nắng vùng Tây Bắc, các tổ công tác tỉ mỉ thực hiện từng công đoạn lấy mẫu hài cốt, ghi chép hồ sơ, đối chiếu thông tin và bảo quản mẫu theo quy trình nghiêm ngặt.

Không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn, mỗi thao tác đều mang theo trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", Điện Biên đang tăng tốc lấy mẫu ADN đối với 4.594 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 7 nghĩa trang, phấn đấu hoàn thành trước ngày 22/12/2026. Đây là một trong những địa phương có số lượng phần mộ chưa xác định danh tính lớn của cả nước, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng quân đội, ngành nội vụ, y tế, khoa học và chính quyền địa phương.

Chiến dịch được triển khai theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo quốc gia 515, hướng tới mục tiêu vừa đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, vừa hoàn thành lấy mẫu ADN phục vụ giám định, xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin trước dịp kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Trao đổi với phóng viên, Trung tá Đào Xuân Trường, Trợ lý Ban Chính sách, Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên chia sẻ: "Trong quá trình lấy mẫu, mỗi phần mộ là một bài toán đối với chúng tôi. Trong khâu thực hiện cũng có những khó khăn, toàn đội đã họp, trao đổi, đưa ra những phương pháp lấy mẫu làm sao đảm bảo tốt nhất".

Mỗi mẫu ADN là một hy vọng đoàn tụ

Việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ đòi hỏi quy trình kỹ thuật rất nghiêm ngặt. Từ việc xác định vị trí phần mộ, mở nắp mộ, lựa chọn mẫu xương phù hợp, niêm phong, ghi mã số, lập hồ sơ đến bảo quản đều được thực hiện theo quy trình thống nhất của Bộ Quốc phòng và các đơn vị chuyên môn.

Một cán bộ tham gia tổ lấy mẫu chia sẻ: "Mỗi phần mộ đều được thực hiện cẩn trọng, tuyệt đối không để xảy ra sai sót. Chúng tôi hiểu rằng phía sau mỗi mẫu ADN là hy vọng của rất nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm để biết nơi người thân mình yên nghỉ".

Những cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ nhiều ngày liền có mặt tại nghĩa trang từ sáng sớm đến chiều muộn. Công việc diễn ra liên tục nhưng luôn bảo đảm sự trang nghiêm, thành kính đối với các anh hùng liệt sĩ.

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Điện Biên, ngoài việc lấy mẫu hài cốt, địa phương còn đồng thời rà soát, số hóa hồ sơ, cập nhật dữ liệu để kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình đối sánh ADN sau này.

Đại tá Dương Quốc Long, Phó Chính ủy, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Điện Biên cho biết: Khối lượng công việc rất lớn nhưng các lực lượng đều xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Chúng tôi huy động tối đa nhân lực, tổ chức nhiều tổ công tác làm việc đồng thời tại các nghĩa trang để bảo đảm tiến độ, nhưng tuyệt đối không vì chạy theo thời gian mà ảnh hưởng đến chất lượng chuyên môn. 

"Từng nghĩa trang có một phương pháp làm khác nhau. Khi chúng tôi đến một nghĩa trang là chúng tôi cắt thử một, hai ngôi mộ để đưa ra phương án làm tối ưu nhất; dễ làm trước, khó làm sau, làm đến đâu gọn sạch đến đó. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh quyết tâm phấn đấu hoàn thành trước ngày 22/12/2026. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cũng rất nhiều thân nhân gia đình liệt sĩ điện lên và chỉ mong mỏi làm sao sớm trả tên cho các anh", Đại tá Dương Quốc Long nói.

Đưa các anh trở về với tên tuổi của mình

Trên những hàng bia còn khắc dòng chữ "Liệt sĩ chưa biết tên", nhiều thân nhân vẫn lặng lẽ thắp nén hương với niềm hy vọng một ngày nào đó sẽ tìm được người thân sau hàng chục năm xa cách. Đó cũng là ý nghĩa lớn nhất của "Chiến dịch 500 ngày đêm".

Sau hơn bốn tháng triển khai trên phạm vi cả nước, chiến dịch đã đạt nhiều kết quả tích cực khi hơn 1.400 hài cốt liệt sĩ được tìm kiếm, quy tập, hàng chục nghìn mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm thân nhân được thu thập để phục vụ giám định ADN, mở thêm cơ hội xác định danh tính cho các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Tại Điện Biên, đến thời điểm này đã hoàn thành việc lấy mẫu ADN tại 4 nghĩa trang liệt sĩ, gồm: Tủa Chùa, Tuần Giáo, Him Lam, Tông Khao. Hơn 1.900 phần mộ đã được khai quật, 1.822 mẫu hài cốt được bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội. Việc đẩy nhanh lấy mẫu ADN không chỉ là yêu cầu về tiến độ mà còn là sự tri ân sâu sắc đối với những người đã hy sinh trên chiến trường năm xưa.

Một thân nhân liệt sĩ có mặt tại nghĩa trang xúc động chia sẻ: "Gia đình tôi đã tìm kiếm hơn nửa thế kỷ. Chúng tôi luôn mong một ngày biết chính xác nơi ông nằm để con cháu được đón ông về với tên tuổi của mình. Chiến dịch này đã thắp lên hy vọng cho rất nhiều gia đình như chúng tôi".

Đằng sau những con số thống kê là biết bao nỗi chờ mong của thân nhân liệt sĩ. Mỗi mẫu ADN được lấy hôm nay không chỉ phục vụ giám định khoa học mà còn góp phần nối lại những ký ức còn dang dở, để những người đã ngã xuống được trở về với chính tên tuổi của mình.

Đó cũng là giá trị nhân văn sâu sắc mà "Chiến dịch 500 ngày đêm" đang hướng tới - một hành trình không chỉ tìm kiếm hài cốt, mà còn tìm lại danh tính, sự tri ân và niềm an ủi cho hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên khắp cả nước.