Đồng Nai học kinh nghiệm Hà Nội trong phòng chống bệnh dại

VTV.vn - Sau hơn một năm thí điểm, 28 cơ sở ở Hà Nội đã dừng kinh doanh thịt chó, mèo, 25 hộ đăng ký chuyển đổi sinh kế, góp phần phòng chống bệnh dại từ nguồn lây.

Đoàn công tác Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản thành phố Đồng Nai do ông Nguyễn Minh Hải, Phó Chi cục trưởng, làm trưởng đoàn vừa tới Hà Nội để tìm hiểu và học hỏi kinh nghiệm triển khai mô hình thí điểm phòng, chống bệnh dại thông qua hỗ trợ các chủ cơ sở kinh doanh thịt chó, mèo chuyển đổi sinh kế. 

Cách làm của Hà Nội tiếp cận theo hướng Một sức khỏe, xử lý nguy cơ lây truyền bệnh dại ngay từ nguồn lây, đồng thời bảo đảm sinh kế cho người dân, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không còn người tử vong do bệnh dại vào năm 2030.

Phòng chống bệnh dại từ nguồn lây

Bệnh dại là bệnh truyền lây giữa động vật và người, có tỷ lệ tử vong gần 100% khi đã phát bệnh. Trong đó, chó là nguồn lây chủ yếu.

Các hoạt động thu gom, vận chuyển, giết mổ và kinh doanh chó, mèo không rõ nguồn gốc, chưa được tiêm phòng làm gia tăng nguy cơ phát tán dịch bệnh. Những người trực tiếp buôn bán, giết mổ, chế biến thịt chó, mèo cũng là nhóm có nguy cơ phơi nhiễm cao.

Vì vậy, hỗ trợ các cơ sở chuyển đổi sinh kế, từng bước chấm dứt hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo là giải pháp nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm ngay từ nguồn, thay vì chỉ tập trung xử lý khi dịch bệnh đã xuất hiện.

Dự án “Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại, phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại 14 phường ở Hà Nội” được UBND thành phố phê duyệt ngày 24/7/2025. Sở Nông nghiệp và Môi trường là đơn vị chủ trì, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y triển khai.

Dự án có sự đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật của đối tác quốc tế Soi Dog Foundation và doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam).

Mô hình được xây dựng theo cách tiếp cận Một sức khỏe, kết nối ba trụ cột:

Sức khỏe con người: Giảm nguy cơ phơi nhiễm cho người giết mổ, chế biến và cộng đồng; nâng cao nhận thức về phòng bệnh, xử lý vết thương và tiêm phòng sau phơi nhiễm.

Sức khỏe động vật: Tăng tỷ lệ tiêm phòng dại cho chó, mèo; quản lý chặt chẽ hoạt động vận chuyển, giết mổ; từng bước nâng cao phúc lợi cho động vật đồng hành.

Cộng đồng và môi trường sống: Giảm các điểm giết mổ không bảo đảm vệ sinh, nâng cao an toàn thực phẩm, đồng thời hỗ trợ người dân có sinh kế ổn định, văn minh hơn.

Để mô hình phát huy hiệu quả, Hà Nội triển khai cơ chế phối hợp liên ngành giữa lực lượng thú y, y tế, công an, quản lý thị trường, chính quyền cấp xã, phường và cộng đồng dân cư.

Đồng hành cùng người dân chuyển đổi sinh kế

Một trong những kinh nghiệm đáng chú ý mà Hà Nội chia sẻ với đoàn công tác Đồng Nai là kết hợp chặt chẽ giữa quản lý nhà nước và hỗ trợ người dân. Thay vì chỉ vận động chấm dứt hoạt động kinh doanh, mô hình chú trọng tạo điều kiện để các hộ có công việc mới, bảo đảm thu nhập và không quay lại nghề cũ.

Theo đó, các chủ cơ sở được vận động tự nguyện dừng kinh doanh thịt chó, mèo, sau đó được hỗ trợ theo ba bước: đào tạo nghề, hỗ trợ khởi nghiệp và kết nối thị trường. Người dân được tôn trọng, chủ động lựa chọn công việc phù hợp với điều kiện gia đình.

Sau hơn một năm triển khai tại 14 phường, đã có 28 cơ sở dừng hoạt động kinh doanh thịt chó, mèo; 25 hộ đăng ký tham gia chuyển đổi sinh kế. Đáng chú ý, phường Giảng Võ trở thành phường đầu tiên không còn hoạt động kinh doanh này.

Thực tế cho thấy, chuyển đổi nghề nghiệp là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì của chính quyền cơ sở và quyết tâm từ chính người dân.

Trong chuyến công tác, đoàn Đồng Nai đã đến thăm một số cơ sở chuyển đổi thành công, trực tiếp lắng nghe các chủ hộ chia sẻ về quyết định thay đổi nghề nghiệp và cuộc sống hiện tại.

Từ những cơ sở từng giết mổ, kinh doanh thịt chó, mèo, các hộ đã chuyển sang kinh doanh bi-a, đồ uống, buôn bán nhỏ hoặc bán hàng trực tuyến.

Với nhiều gia đình, quyết định từ bỏ nghề cũ không hề dễ dàng bởi công việc này đã gắn bó nhiều năm, từng là nguồn thu nhập chính. Để thay đổi, họ cần sự kiên trì vận động của chính quyền cơ sở, cán bộ dự án, cùng sự hỗ trợ thiết thực trong học nghề, khởi nghiệp và tìm kiếm thị trường.

Bên cạnh đó, mong muốn có một công việc an toàn hơn cho bản thân, xây dựng môi trường sống văn minh hơn cho con cháu cũng là động lực để các hộ mạnh dạn chuyển đổi.

Những câu chuyện thực tế giúp đoàn công tác Đồng Nai nhận thấy, chuyển đổi sinh kế không đơn thuần là thay đổi công việc mà còn là quá trình thay đổi nhận thức, hành vi, được xây dựng trên cơ sở niềm tin và sự đồng hành giữa người dân với chính quyền.

Chuyến công tác thể hiện tinh thần chủ động của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y thành phố Đồng Nai trong công tác phòng, chống bệnh dại. Việc trực tiếp tìm hiểu mô hình tại Hà Nội giúp địa phương có thêm cơ sở thực tiễn để nghiên cứu, lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện triển khai.

Từ thực tế mô hình thí điểm tại Thủ đô, có thể thấy, kiểm soát dịch bệnh từ nguồn lây cần được thực hiện đồng bộ với các giải pháp bảo đảm sinh kế cho người dân. Đây cũng là hướng tiếp cận đang nhận được sự quan tâm của nhiều địa phương, cùng chung mục tiêu không còn người tử vong do bệnh dại tại Việt Nam vào năm 2030.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bình luận không đăng nhập

Bạn không thể gửi bình luận liên tục.
Xin hãy đợi 60 giây nữa.