Du lịch bứt phá nửa đầu năm, thành động lực tăng trưởng kinh tế của TP Hồ Chí Minh

Trong bức tranh tăng trưởng 8,55% GRDP của TP Hồ Chí Minh 6 tháng đầu năm, khu vực dịch vụ tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất. Nổi bật trong đó là du lịch khi không chỉ phục hồi về lượng khách mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang thương mại, vận tải, lưu trú, ẩm thực và nhiều ngành dịch vụ khác. 

Các chuyên gia nhận định đây là thành tích đáng ghi nhận của ngành, nhưng phía sau những con số ấn tượng vẫn còn bài toán lớn về nâng cao giá trị chi tiêu của mỗi du khách để biến tăng trưởng thành dòng tiền bền vững cho nền kinh tế.

Trong cơ cấu tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm, khu vực dịch vụ tăng 8,89%, chiếm tới 54% GRDP và đóng góp 56% vào mức tăng trưởng chung của thành phố, tiếp tục giữ vai trò là động lực lớn nhất của nền kinh tế.

Trong nhóm dịch vụ, du lịch nổi lên là một trong những lĩnh vực có sức bật rõ nét.

Theo Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh, 6 tháng đầu năm, thành phố đón khoảng 6,4 triệu lượt khách quốc tế, đạt 58% kế hoạch năm. Khách nội địa đạt 27,3 triệu lượt, đạt 54,6% kế hoạch. Đáng chú ý, tổng thu du lịch ước đạt gần 214.000 tỷ đồng, hoàn thành gần 65% mục tiêu cả năm là 330.000 tỷ đồng.

Không chỉ mang lại doanh thu trực tiếp, ngành du lịch còn tạo sức kéo đối với nhiều lĩnh vực khác.

Số liệu của Cục Thống kê TP Hồ Chí Minh cho thấy doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt hơn 119.300 tỷ đồng, tăng 14,3%; doanh thu lữ hành đạt hơn 19.100 tỷ đồng, tăng 10%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng đạt gần 968.000 tỷ đồng, tăng 13,2%; doanh thu vận tải, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ vận tải tăng tới 22,3% so với cùng kỳ.

Những con số này phản ánh hiệu ứng lan tỏa của dòng khách đối với hệ sinh thái dịch vụ đô thị. Theo Sở Du lịch, kết quả tăng trưởng đến từ sự thay đổi đáng kể trong tư duy phát triển.

Sau khi mở rộng không gian phát triển theo Nghị quyết 202/2025/QH15, thành phố không còn chỉ tập trung vào du lịch đô thị truyền thống mà từng bước hình thành hệ sinh thái đa dạng hơn, kết hợp giữa du lịch biển, sinh thái, cộng đồng, nghỉ dưỡng và liên kết vùng. Đồng thời, chuyển đổi số, phát triển kinh tế đêm và kinh tế sự kiện được xác định là những hướng đi mới nhằm gia tăng sức cạnh tranh của điểm đến.

Nhiều sản phẩm mới được đưa vào khai thác trong nửa đầu năm như tour trực thăng ngắm TP.HCM từ trên cao, mở rộng các tour đường thủy, phát triển du lịch cộng đồng tại Long Sơn, xây dựng 21 chương trình du lịch ẩm thực chuyên đề.

Trong đó, du lịch MICE tiếp tục khẳng định vị thế khi thành phố đón thành công đoàn gần 900 khách quốc tế từ Indonesia. Kinh tế đêm hiện đóng góp khoảng 30% tổng doanh thu du lịch, với các sản phẩm như "Sài Gòn - Sắc màu đêm", tour đường thủy ban đêm, không gian văn hóa và nghệ thuật đường phố.

Giá trị doanh thu trên mỗi du khách vẫn là bài toán lớn

Ông Đặng Mạnh Phước, Giám đốc điều hành The Outbox Company, cho rằng bức tranh tăng trưởng của TP Hồ Chí Minh phản ánh xu hướng chung của du lịch Việt Nam trong giai đoạn 2025-2026.

Theo ông, động lực tăng trưởng của du lịch Thành phố chủ yếu vẫn đến từ sự gia tăng mạnh mẽ của khách quốc tế cùng với sự ổn định của thị trường nội địa. Đây là tín hiệu tích cực, song chưa phải là đích đến cuối cùng.

"Nếu đặt tốc độ tăng trưởng doanh thu cạnh tốc độ tăng trưởng lượng khách sẽ thấy doanh thu vẫn tăng chậm hơn khá nhiều. Điều đó có nghĩa giá trị thu được trên mỗi đầu khách còn thấp", ông Phước nhận định.

Theo chuyên gia, thay vì tiếp tục đặt mục tiêu tăng số lượng khách đơn thuần, ngành du lịch cần chuyển sang các chỉ tiêu phản ánh chất lượng như mức chi tiêu bình quân, doanh thu trên mỗi khách hay mức độ hài lòng của du khách.

Đây cũng là xu hướng mà nhiều điểm đến trên thế giới đang áp dụng nhằm hướng tới phát triển bền vững.

Muốn tăng đóng góp cho GRDP phải thu hút phân khúc khách có giá trị cao. Ông Phước cho rằng một trong những hạn chế hiện nay là ngành du lịch vẫn chưa có dữ liệu đầy đủ để trả lời câu hỏi khách đang chi tiêu bao nhiêu và chi tiêu vào những lĩnh vực nào tại TP Hồ Chí Minh.

Khi chưa hiểu rõ hành vi chi tiêu, rất khó để xây dựng các sản phẩm hoặc chính sách phù hợp nhằm gia tăng nguồn thu.

Chuyên gia cho rằng TP Hồ Chí Minh cần giải quyết đồng thời ba vấn đề:

Thứ nhất là tăng đầu tư chiến lược cho hoạt động tiếp thị điểm đến để tiếp cận các nhóm khách có khả năng chi tiêu cao thay vì chỉ mở rộng quy mô khách đại trà.

Thứ hai là chuyển đổi mô hình phát triển từ "tăng trưởng số lượng" sang "tăng trưởng giá trị", trong đó các chỉ số đánh giá cần hướng nhiều hơn đến doanh thu trên đầu khách và chất lượng trải nghiệm.

Thứ ba là ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong quản trị điểm đến, từ nghiên cứu thị trường đến hoạch định sản phẩm và chính sách phát triển.

Những định hướng này cũng phù hợp với xu hướng tiêu dùng du lịch quốc tế.

Khảo sát về ngân sách du lịch năm 2026 của The Outbox Company cho thấy 71% khách Trung Quốc và 61% khách châu Âu dự kiến chi từ 2.000 USD trở lên cho mỗi chuyến du lịch quốc tế. Trong khi đó, khách Đông Nam Á chủ yếu ở phân khúc chi tiêu dưới 2.000 USD. Điều này cho thấy nếu xây dựng được sản phẩm phù hợp và tiếp cận đúng thị trường mục tiêu, TP Hồ Chí Minh vẫn còn nhiều dư địa để nâng mức chi tiêu bình quân của khách quốc tế.

Từ phục hồi sang tăng trưởng chất lượng

Trong bối cảnh dịch vụ đang là khu vực đóng góp lớn cho tăng trưởng GRDP nửa đầu năm, những kết quả của ngành du lịch không chỉ phản ánh sự phục hồi sau giai đoạn khó khăn mà còn cho thấy khả năng trở thành động lực tăng trưởng mới của TP Hồ Chí Minh.

Việc mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa sản phẩm, phát triển kinh tế đêm, kinh tế sự kiện, du lịch đường thủy hay các phân khúc cao cấp đang tạo nền tảng để thành phố chuyển từ mục tiêu "đón nhiều khách" sang "tạo nhiều giá trị".

"Nếu ngành du lịch TP Hồ Chí Minh giải quyết được 3 bài toán vĩ mô: đầu tư chiến lược, thay đổi mô hình đo lường, nâng cao năng lực đội ngũ và ứng dụng dữ liệu trước khi đi vào tái cơ cấu thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, kinh tế đêm thì mới tạo ra sự kết nối đồng bộ và mang lại hiệu quả thực sự", ông Phước nói.