Du lịch tái tạo: Xu hướng mới của du khách hiện đại

Ảnh: Nation Thailand

Khác với du lịch bền vững vốn tập trung giảm thiểu tác động tiêu cực, du lịch tái tạo hướng tới mục tiêu tạo ra giá trị cụ thể cho thiên nhiên. Nhiều du khách chọn trồng cây để phục hồi hệ sinh thái, tham gia tái tạo rạn san hô, hoặc đồng hành cùng các nhà khoa học trong các chuyến nghiên cứu môi trường.

Dưới đây là những mô hình tiêu biểu cho thấy du lịch tái tạo đang được triển khai ra sao ở nhiều nơi trên thế giới.

Từ mỏ cát hoang thành khu bảo tồn

Tại đảo Barbados, khu bảo tồn Walkers ở St Andrew là một ví dụ điển hình về phục hồi môi trường gắn với trải nghiệm du lịch. Dự án này biến một mỏ cát bỏ hoang thành một khu vực tự nhiên phát triển mạnh, giàu chức năng sinh thái.

Du khách đến đây có thể quan sát trực tiếp quá trình "hồi sinh" của một vùng đất từng bị khai thác kiệt quệ. Khu bảo tồn hiện có hệ thực vật đa dạng, phục vụ đời sống người dân địa phương Đáng chú ý, khu vực này còn trở thành bãi biển nơi rùa da thường quay về đẻ trứng hằng năm. Khu bảo tồn Walkers chào đón những du khách muốn sống chậm, trải nghiệm đời sống vùng đảo và góp phần bảo tồn hệ sinh thái ven biển.

Phục hồi đại dương từ những vườn ươm san hô

Mo'orea - hòn đảo xinh đẹp ở Polynesia (Pháp) có một sáng kiến bảo tồn mang tên "Người làm vườn san hô" đã phát triển thành một dự án cộng đồng. Tổ chức phi lợi nhuận này do Titouan Bernicot thành lập năm 2017, sau khi ông chứng kiến san hô quanh đảo bị tàn phá.

Điểm đáng nói là dự án không dừng ở việc "trồng san hô" mà tạo ra mô hình vườn ươm san hô và chương trình nhận "nuôi" san hô qua website. Người tham gia có thể nhận "nuôi" một phần san hô, sau đó nhân viên đặt san hô vào khu vực ươm dưới nước. Người nhận nuôi theo dõi sự phát triển của san hô thông qua nền tảng trực tuyến.

Dự án cũng mở các chuyến đi để du khách trực tiếp hỗ trợ đưa các rạn san hô về khu ươm dưới nước. Với nhiều người, cảm giác được chung tay phục hồi đại dương là trải nghiệm khó quên hơn cả một bức ảnh check-in.

Trồng rừng cùng người bản địa

Tại vùng cao nguyên Scotland, Trees for Life là tổ chức phi lợi nhuận chuyên phục hồi hệ sinh thái rừng, với mục tiêu khôi phục sự đa dạng tự nhiên ban đầu thông qua cách tiếp cận toàn diện, bao gồm cả thực vật và động vật.

Tổ chức này cung cấp chương trình kéo dài một tuần. Du khách tham gia trồng và chăm sóc cây, theo dõi động vật hoang dã và hỗ trợ các công việc phục hồi khác cùng đội ngũ nhân viên. Điểm đến hướng tới là việc khôi phục khu rừng Caledonian - một biểu tượng sinh thái của Scotland.

Chương trình cung cấp chỗ ở, bữa ăn chay và phương tiện đi lại. Thứ du khách cần mang theo là tinh thần tình nguyện và thể lực đủ tốt để làm việc ngoài trời nhiều ngày liên tiếp.

Đi cùng nhà khoa học

Với những người muốn trải nghiệm sâu hơn, Earthwatch (Viện Earthwatch) là mô hình cho phép công chúng đồng hành cùng các nhà khoa học trong các dự án nghiên cứu thực địa và bảo tồn thiên nhiên tại nhiều quốc gia trên thế giới.

Tổ chức này mở cơ hội cho người dân, sinh viên, giáo viên và tình nguyện viên tham gia các nhóm nghiên cứu, trong đó có những chuyến khảo sát hệ sinh thái tại rừng mưa Amazon ở Nam Mỹ.

Các chương trình thường kéo dài nhiều ngày và đòi hỏi sự cam kết về thời gian cũng như sức khỏe. Đổi lại, người tham gia không chỉ được tiếp cận thiên nhiên ở mức độ sâu hơn mà còn trực tiếp góp phần vào các hoạt động nghiên cứu và bảo tồn có giá trị lâu dài.

Tái tạo không gian đô thị

Du lịch tái tạo không chỉ diễn ra ở thiên nhiên hoang dã. Copenhagen (Đan Mạch) cho thấy cách một đô thị có thể biến "hành vi tốt" thành "phần thưởng cụ thể". CopenPay là chương trình du lịch bền vững của thành phố Copenhagen, cho phép du khách "trao đổi" hành động thân thiện với môi trường để nhận ưu đãi, thay vì chỉ mua dịch vụ theo cách thông thường.

Chương trình ra mắt lần đầu vào mùa hè năm 2024. Chiến dịch mời du khách thay đổi những thói quen nhỏ khi đi du lịch. Du khách có thể nhặt rác ở sông hoặc quanh thành phố, đi xe đạp thay vì di chuyển bằng những phương tiện gây phát thải cao hơn, hoặc chọn bữa ăn thuần chay. Đổi lại, du khách nhận được các phần thưởng như đồ ăn, cà phê hoặc giảm giá vé vào cửa tại một số điểm tham quan.