Du lịch Việt Nam: Kiến tạo vị thế ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới

Trải qua 66 năm xây dựng và phát triển, từ một lĩnh vực chủ yếu mang tính dịch vụ, phục vụ nhiệm vụ đối ngoại, đến nay du lịch đã trở thành ngành kinh tế tổng hợp quan trọng, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao, đóng góp ngày càng lớn vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, thu hút đầu tư và quảng bá hình ảnh đất nước.

Doanh thu ngành du lịch đạt gần 1 triệu tỷ đồng

Nhìn lại bức tranh toàn cảnh, sự vươn mình mạnh mẽ của du lịch Việt Nam được minh chứng sống động qua hàng loạt những con số kỷ lục liên tiếp được thiết lập. Trong năm 2025, khi Tổ chức Du lịch Liên hợp quốc ghi nhận lượng khách toàn cầu mới phục hồi khoảng 90% với mức tăng trưởng khiêm tốn 4-5%, thì ngành du lịch nước nhà đã tạo nên một cú bứt tốc ngoạn mục. Du lịch Việt Nam ghi nhận tỷ lệ phục hồi lên tới gần 120%, đón xấp xỉ 21,2 triệu lượt khách quốc tế (tăng hơn 20% so với năm 2024), vượt qua cả thời kỳ hoàng kim trước đại dịch Covid-19.

Đến cuối năm 2025, Việt Nam chính thức chào đón vị khách quốc tế thứ 20 triệu. Ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam khẳng định: "Đây là kỷ lục sau 65 năm hình thành của ngành, mang về doanh thu xấp xỉ 1 triệu tỷ đồng trong năm 2025 và minh chứng cho vị thế điểm đến hấp dẫn hàng đầu thế giới của Việt Nam".

Đánh giá về chặng đường 6 tháng qua, ông Hà Văn Siêu nhấn mạnh: “Việc hoàn thành gần một nửa mục tiêu khách quốc tế chỉ sau 6 tháng cho thấy ngành Du lịch đang duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực. Kết quả này cũng thể hiện hiệu quả từ những chính sách mới, công tác định hướng và chuyển trọng tâm khai thác thị trường quốc tế của ngành Du lịch”.

Thành tựu này có được nhờ chiến lược xoay trục, đa dạng hóa thị trường, giúp ngành giảm rủi ro phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống, chuyển hướng mạnh mẽ sang Đông Bắc Á, Đông Nam Á, Ấn Độ và châu Âu.

Cụ thể, khu vực châu Âu cũng ghi nhận lượng khách đến Việt Nam tăng mạnh. Đây là các thị trường được hưởng chính sách miễn thị thực của Việt Nam, có mức chi tiêu bình quân cao và thời gian lưu trú dài. Cụ thể, khách từ Đức, Pháp, Vương Quốc Anh, Italy, Đan Mạch, Thuỵ Điển, Cộng hoà Séc, Ba Lan... đều ghi nhận mức tăng từ 10-52% so với cùng kỳ. Đặc biệt, thị trường Nga ghi nhận mức tăng trưởng mạnh về lượng khách đến Việt Nam với tổng 742,7 nghìn lượt.

Tiếp tục nâng cấp, tạo đà tăng trưởng mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cũng định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tích hợp chặt chẽ với phát triển văn hóa. Trên đà phát triển, ngành du lịch Việt Nam đặt ra những mục tiêu đầy tham vọng: vươn tới mốc 25 triệu khách quốc tế, 150 triệu khách nội địa và đạt 1.125 nghìn tỷ đồng doanh thu trong năm 2026; tiến tới đón 35 triệu khách quốc tế vào năm 2030.

Tuy nhiên, giữa những tín hiệu khởi sắc, một số vướng mắc cần tháo gỡ. 

Theo thống kê mới đây, số tiền người Việt ra nước ngoài du lịch cũng “hào phóng không kém” nguồn thu từ khách quốc tế đến Việt Nam. Vì vậy, du lịch Việt Nam nửa năm qua chỉ thặng dư 950 triệu USD, so với mức thặng dư năm 2025 là 480 triệu USD, năm 2024 thâm hụt 380 triệu USD. Theo đó, muốn có thặng dư du lịch cao hơn, ngành du lịch Việt Nam cần nâng cấp để du khách nước ngoài đến chi tiêu nhiều hơn, người Việt lựa chọn du lịch trong nước nhiều hơn.

Để giải quyết bài toán này, các chuyên gia cho rằng, yếu tố sống còn là phải chuyển đổi chiến lược từ chú trọng số lượng theo chiều rộng sang phát triển chất lượng theo chiều sâu. Tầm nhìn mới đòi hỏi những bước đi toàn diện nhằm thu hút phân khúc khách cao cấp, giữ chân du khách lưu trú lâu hơn và phân bổ lợi ích kinh tế lan tỏa đều khắp.

Theo ông Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, trước hết là hoàn thiện thể chế, tiếp tục tham mưu triển khai Đề án phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới sau khi được cấp có thẩm quyền ban hành.

Song song đó, đẩy nhanh sửa đổi Luật Du lịch, xây dựng các đề án phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch gắn với sản phẩm OCOP, phát triển du lịch vùng đồng bằng sông Hồng.

Việc áp dụng công nghệ thông tin vào cấp thị thực điện tử (e-visa) và liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ tạo ra một hệ sinh thái du lịch thông minh, mang lại trải nghiệm tiện lợi, an toàn cho du khách toàn cầu từ những khâu tiếp cận đầu tiên.

Ngoài ra, cần thiết lập chuỗi cung ứng dịch vụ liên hoàn, nối liền các trung tâm du lịch chính với những điểm đến vệ tinh thứ cấp. Ngành du lịch cần phối hợp triển khai các siêu dự án nâng cấp hạ tầng đa phương thức từ hàng không, đường bộ, đường sắt đến xây dựng các cảng biển du lịch chuyên dụng, tạo thành quy trình giao thông khép kín, phân bổ lại luồng khách rộng khắp các địa phương.

Sự phát triển bền vững cần chú trọng việc nâng cao chất lượng đổi mới cả về sản phẩm cũng như dịch vụ, nâng cao công tác quản lý nhà nước và đổi mới công tác xúc tiến gắn với chính sách visa thông thoáng.

Sự kết hợp giữa tầm nhìn hoạch định vĩ mô từ các cấp lãnh đạo cùng những giải pháp đồng bộ về hạ tầng, công nghệ và xúc tiến quảng bá đang mở ra một trang sử mới cho du lịch Việt Nam.

Bằng việc lấy chất lượng làm trọng tâm và giải quyết triệt để bài toán thặng dư du lịch, ngành “công nghiệp không khói” của Việt Nam không chỉ đơn thuần vượt lên các kỷ lục về số lượng, mà thực sự vững bước trở thành động lực kinh tế mũi nhọn, khẳng định một tầm vóc kiêu hãnh trên bản đồ du lịch thế giới.