Đưa rối nước từ ao làng đến không gian hiện đại

Trong 3 ngày (từ 23 đến 25/9/2026) tại Trung tâm Thương mại Vincom Plaza Skylake, nghệ sĩ múa rối nước Phan Thanh Liêm đã mang đến cho các khán giả nhí 6 suất diễn đặc sắc. Những tiết mục rối nước truyền thống, đậm đà hơi thở làng quê Việt như Chú Tễu, Múa rồng, Múa lân, Múa phượng, Đánh cá, Chọi trâu, Cày cấy... lần lượt được tái hiện sống động ngay trên mặt nước.

Sự kết hợp giữa nghệ thuật múa rối nước vốn gắn liền với sân đình, ao làng và một trung tâm thương mại sầm uất, hiện đại đã tạo nên sự tương phản đầy sức hút. Không chỉ dừng lại ở việc ngồi xem, các khán giả nhỏ tuổi còn tỏ ra vô cùng thích thú khi được nghệ sĩ Phan Thanh Liêm trực tiếp hướng dẫn chạm tay vào những cây sào, tự tay điều khiển các con rối trên mặt nước.

Hàng trăm khán giả từ người lớn đến trẻ em vây quanh kín sảnh chính, thậm chí đứng đông đúc ở hành lang các tầng trên để dõi theo từng nhịp di chuyển của chú Tễu, con rồng, con lân.

Với nghệ sĩ Phan Thanh Liêm, việc đưa rối nước đến những địa điểm mới không phải là câu chuyện mới. Anh là hậu duệ đời thứ 7 trong một gia đình có truyền thống múa rối nước tại Nam Định (nay là Ninh Bình), nối nghiệp nghệ nhân Phan Văn Ngải. Cha anh là người sáng chế mô hình "Nhà thủy đình lưu động", đồng thời là nghệ nhân gắn với hình tượng chú Tễu được trưng bày tại Bảo tàng Louvre (Pháp).

Trong quá trình biểu diễn, nghệ sĩ Phan Thanh Liêm nhận thấy mô hình sân khấu rối nước truyền thống có những hạn chế về kích thước, việc vận chuyển và nhân lực. Năm 2000, anh bắt đầu nghiên cứu, sáng tạo mô hình sân khấu rối nước thu nhỏ, hướng tới sự cơ động và khả năng biểu diễn ở nhiều địa điểm khác nhau.

Hơn 20 năm qua, mô hình này đã giúp anh đưa rối nước đến nhiều quốc gia như Mỹ, Pháp, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ba Lan, Italy, Canada... Không gian biểu diễn vì thế được mở rộng từ thủy đình truyền thống sang trường học, các sự kiện văn hóa, gia đình và nhiều địa điểm sinh hoạt cộng đồng.

"Bảo tồn không phải là đóng khung di sản trong tủ kính. Muốn người trẻ yêu văn hóa, chúng ta phải "khoác áo mới" cho nó và đưa nó hòa nhập vào đời sống hiện đại", nghệ sĩ Phan Thanh Liêm cho biết.

Cùng với các suất diễn, trẻ em và gia đình còn có thể tham gia những hoạt động như làm đèn lồng, làm bánh Trung thu, vẽ mặt nạ trăng rằm.

Đại diện ban tổ chức, bà Nguyễn Thái Huyền, Giám đốc Vincom Plaza Skylake cho biết,mong muốn tạo ra một không gian nơi các em nhỏ không chỉ đến vui chơi đơn thuần, mà còn được trực tiếp chạm vào văn hóa truyền thống. Khi trẻ nhỏ được tự tay điều khiển con rối hay rước đèn, nét đẹp di sản sẽ tự nhiên ngấm vào tâm hồn các em một cách gần gũi nhất.

Sự hưởng ứng nhiệt tình của khán giả dành cho sân khấu rối nước thu nhỏ dịp Trung thu cho thấy, di sản dân gian chưa bao giờ mất đi sức hút, miễn là biết cách đưa chúng hòa vào nhịp thở của đời sống hiện đại.