Từ 16/5, Nghị định 98/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo trợ, trợ giúp xã hội và trẻ em chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 130/2021/NĐ-CP với nhiều quy định mới theo hướng tăng mạnh chế tài xử phạt, bổ sung hàng loạt hành vi vi phạm liên quan trẻ em, người khuyết tật, cứu trợ xã hội và nạn nhân mua bán người.
Điểm đáng chú ý của Nghị định mới là lần đầu tiên quy định riêng việc xử phạt các hành vi khai thác hình ảnh trẻ em trên mạng xã hội để “câu view”, livestream bán hàng hoặc tạo nội dung phản cảm.
Theo đó, hành vi lợi dụng hình ảnh, thông tin cá nhân của trẻ em để tạo nội dung gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ hoặc nhằm mục đích trục lợi, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, sẽ bị phạt từ 40-50 triệu đồng. Đây là quy định hoàn toàn mới so với Nghị định 130/2021 trước đây.
Nghị định cũng tăng mức xử phạt đối với nhiều hành vi xâm hại, bóc lột trẻ em. Cụ thể, hành vi bắt trẻ làm việc gia đình quá sức, quá thời gian, ảnh hưởng đến học tập, vui chơi và sự phát triển của trẻ có thể bị phạt từ 20-30 triệu đồng.
Đối với các hành vi tổ chức, ép buộc trẻ em đi xin ăn; cho thuê, cho mượn trẻ để xin ăn; dụ dỗ, lôi kéo trẻ tham gia các hoạt động bóc lột hoặc lao động trái quy định pháp luật, mức xử phạt được nâng lên 30-40 triệu đồng.
Ngoài phạt tiền, Nghị định 98/2026/NĐ-CP còn bổ sung nhiều biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm; buộc chi trả chi phí khám, chữa bệnh nếu gây tổn hại sức khỏe cho trẻ em.
Một điểm mới khác là Nghị định mở rộng xử lý các hành vi xâm phạm đời sống riêng tư của trẻ em trên môi trường mạng.
Các hành vi như công khai thông tin cá nhân; đăng tải trái phép hình ảnh, clip; tiết lộ hồ sơ học tập, bệnh án hoặc hoàn cảnh riêng tư của trẻ em trên mạng xã hội đều có thể bị xử phạt hành chính.
Quy định này được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh thời gian qua liên tiếp xuất hiện các vụ việc trẻ em bị bạo hành, xâm hại hoặc có hoàn cảnh đặc biệt bị lan truyền hình ảnh, video trên Facebook, TikTok, YouTube, gây tổn thương nghiêm trọng cho trẻ và gia đình.
Đáng chú ý, Nghị định cũng bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính bằng phương thức điện tử. Các dữ liệu điện tử như clip, hình ảnh, livestream… có thể được sử dụng làm căn cứ xử phạt.
Không chỉ siết hành vi xâm hại trẻ em, Nghị định 98 còn bổ sung nhiều quy định xử phạt trong lĩnh vực cứu trợ xã hội.
Các hành vi như tráo đổi hàng cứu trợ; phân phát sai đối tượng; chiếm dụng tiền cứu trợ; để thất thoát, hư hỏng hàng cứu trợ; sử dụng tiền cứu trợ sai mục đích hoặc lợi dụng thiên tai, dịch bệnh để trục lợi chính sách hỗ trợ đều có thể bị xử phạt hành chính và buộc hoàn trả toàn bộ khoản lợi bất hợp pháp.
Đối với lĩnh vực phòng, chống mua bán người, Nghị định mới bổ sung các hành vi bị xử phạt như giả mạo nạn nhân mua bán người để hưởng hỗ trợ; cản trở việc hỗ trợ nạn nhân; tiết lộ nơi ở, hình ảnh, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội hoặc hồ sơ của nạn nhân.
Với các cơ sở trợ giúp xã hội, Nghị định quy định rõ trách nhiệm quản lý, chăm sóc đối tượng bảo trợ xã hội. Các hành vi không bảo đảm điều kiện chăm sóc; để xảy ra bạo lực; bỏ mặc đối tượng bảo trợ; sử dụng kinh phí sai mục đích hoặc quản lý đối tượng không đúng quy định đều bị tăng mức xử phạt, thậm chí có thể bị đình chỉ hoạt động.
Ngoài ra, các hành vi kỳ thị, xúc phạm người khuyết tật; cản trở người khuyết tật kết hôn, nuôi con hoặc từ chối cung cấp dịch vụ vì lý do khuyết tật cũng thuộc diện bị xử phạt.
Theo Nghị định 98/2026/NĐ-CP, mức phạt tối đa trong lĩnh vực bảo trợ xã hội và trẻ em là 50 triệu đồng đối với cá nhân và 100 triệu đồng đối với tổ chức.
Bình luận (0)