El Salvador xét xử tập thể gần 500 thành viên băng đảng

Phiên tòa này là một trong những phiên tòa xét xử tập thể lớn nhất liên quan tới chiến dịch trấn áp bạo lực băng đảng của Tổng thống El Salvador Nayib Bukele thông qua các quyền khẩn cấp gây tranh cãi.

Công tố viên El Salvador cho biết cáo buộc chống lại các thành viên băng đảng Mara Salvatrucha, hay MS-13, bao gồm hơn 47.000 tội ác được thực hiện từ năm 2012 đến năm 2022, trong đó có một cuối tuần đẫm máu nhất ở El Salvador kể từ cuộc nội chiến. Các cáo buộc bao gồm giết người, sát hại phụ nữ, tống tiền và buôn bán vũ khí.

Theo lệnh tình trạng khẩn cấp có hiệu lực từ năm 2022 và đã được gia hạn nhiều lần, lực lượng an ninh El Salvador đã bắt giữ hơn 91.500 thành viên băng đảng và quốc hội nước này đã thông qua một sắc lệnh cho phép xét xử tập thể.

Một số nhóm nhân quyền đã cảnh báo rằng các vụ truy tố tập thể vi phạm quyền được xét xử công bằng và ngăn cản các bị cáo tiếp cận luật sư.

Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ hôm 21/4 đã nhắc lại lo ngại về các vi phạm nhân quyền trong suốt thời gian dài áp dụng tình trạng khẩn cấp ở El Salvador, đồng thời kêu gọi chấm dứt việc áp dụng tình trạng này khẩn cấp như một chiến lược chống tội phạm.

"Chế độ này đình chỉ quyền bào chữa và quyền bất khả xâm phạm thông tin liên lạc, đồng thời kéo dài thời gian giam giữ hành chính" - Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ cho biết trong một tuyên bố.

Các bị cáo trong vụ án hiện đang bị giam giữ tại 5 nhà tù. Văn phòng Công tố El Salvador đã trình bày các kết quả khám nghiệm tử thi, phân tích đạo và lời khai của nhân chứng làm bằng chứng, yêu cầu thẩm phán tuyên án mức án tù cao nhất cho mỗi tội danh. Một bị cáo có thể nhận án tù lên đến 245 năm nếu bị kết tội nhiều tội danh.

Trong số những người bị buộc tội có cả những thủ lĩnh băng đảng lâu năm, bị cáo buộc tham gia vào thỏa thuận ngừng bắn giữa chính phủ El Salvador và các băng đảng từ năm 2012 đến 2014 dưới thời Tổng thống Mauricio Funes.

Chính phủ của Thổng thống Bukele cho biết chiến dịch trấn áp băng đảng theo quyền hạn khẩn cấp đã đẩy tỷ lệ giết người xuống còn 1,3/100.000 người vào năm 2025, so với 7,8/100.000 người trong năm 2022.