EU tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho vấn đề eo biển Hormuz

EU tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho vấn đề eo biển Hormuz trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi các đồng minh hỗ trợ mở lại tuyến đường thủy này, hoặc họ phải đối mặt với một tương lai "rất tồi tệ" trong NATO.

Bà Kaja Kallas - Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh - cho biết bà sẽ đề xuất thay đổi nhiệm vụ của phái bộ hải quân của khối. Hiện áp lực đối với châu Âu ngày càng gia tăng trong việc giúp đảm bảo quyền tiếp cận eo biển Hormuz và ngăn chặn những gián đoạn lớn đối với nguồn cung dầu toàn cầu.

"Chúng tôi sẽ thảo luận với các quốc gia thành viên xem liệu có thực sự khả thi để thay đổi nhiệm vụ này hay không" - bà Kallas nói với các phóng viên trước cuộc họp của các Bộ trưởng Ngoại giao EU tại Brussels - "Việc giữ cho eo biển Hormuz luôn mở là lợi ích của chúng ta".

Các Bộ trưởng Ngoại giao EU nhóm họp tại Brussels nhằm thảo luận về đường hướng châu Âu nên ứng phó với tác động của cuộc chiến tranh Iran. Vấn đề eo biển Hormuz đã gây ra tình trạng gián đoạn lớn nhất trong lịch sử đối với nguồn cung dầu thế giới, đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng và làm gia tăng lo ngại về lạm phát toàn cầu.

Các cuộc thảo luận sẽ tập trung đặc biệt vào Chiến dịch Aspides của EU vào tháng 2/2024 như một hoạt động phòng thủ sau các cuộc tấn công liên tiếp của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn nhằm vào tàu thuyền quốc tế. Và nhiệm vụ của chiến dịch hiện nay là bảo vệ tàu thuyền, bảo đảm tự do hàng hải, "giám sát tình hình hàng hải ở eo biển Hormuz và vùng biển xung quanh - bao gồm Biển Đỏ, Vịnh Aden, Biển Arab, Vịnh Oman và Vịnh Ba Tư.

Tuy nhiên, các quan chức EU cho biết nhiệm vụ này có thể cần được sửa đổi để ứng phó với một cuộc khủng hoảng lớn hơn nhiều dọc theo eo biển Hormuz - nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới.

Bà Kallas cho rằng có thể áp dụng mô hình tương tự thỏa thuận ngũ cốc ở Biển Đen để đảm bảo lưu thông hàng hóa qua eo biển Hormuz. Theo quan chức châu Âu này, ngay cả trong điều kiện giao tranh, Liên hợp quốc từng phối hợp với các bên liên quan để duy trì xuất khẩu ngũ cốc, qua đó giảm nguy cơ khủng hoảng lương thực. Cách tiếp cận này có thể được điều chỉnh để áp dụng với các mặt hàng thiết yếu như dầu khí, phân bón và lương thực.

EU nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của tuyến hàng hải này khi phần lớn nguồn năng lượng của châu Á phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Tuy nhiên, khả năng triển khai còn phụ thuộc vào sự đồng thuận của các quốc gia liên quan, trong đó có Iran.