"Nhịp bước thời đại" - Khi sân khấu truyền thống tìm cách đến gần khán giả hôm nay
Không đi theo cách giới thiệu lần lượt từng loại hình sân khấu, Gala Sân khấu Truyền thống 2026 được xây dựng như một dòng chảy xuyên suốt, kết nối giữa biểu diễn, phóng sự, đối thoại và những tình huống sân khấu. Trong khoảng 98 phút, chương trình đặt ra câu hỏi về sức sống của chèo, tuồng, cải lương, rối, kịch hát dân ca... trong đời sống đương đại. Mở đầu chương trình là tổ khúc sân khấu "Thanh âm Việt", với tiếng trống mở màn, tạo hình đặc trưng và những câu hát quen thuộc của các loại hình nghệ thuật. Tuồng, chèo, cải lương, kịch hát dân ca cùng xuất hiện, tạo nên bức tranh khái quát về sân khấu truyền thống Việt Nam.
Sau phần mở màn, khán giả được dẫn vào những không gian gắn với sân khấu truyền thống qua một intro ngoại cảnh. Đình làng, sân khấu cổ, hậu trường nghệ sĩ, khoảnh khắc nghệ nhân hóa trang cùng những hình ảnh quen thuộc như mặt nạ tuồng, quạt chèo, trống chầu... trở thành những chất liệu kết nối quá khứ với hiện tại.
Câu chuyện sau đó được mở ra bằng một tình huống sân khấu với Nghệ nhân Nhân dân Bùi Văn Ro. Trong trang phục đời thường, dắt xe đạp và hát câu mưỡu chèo, ông xuất hiện tự nhiên trước khi bước vào cuộc đối thoại với MC. Cách dẫn theo lối đế chèo tạo nên một cuộc trò chuyện gần gũi về sân khấu truyền thống và những người đang giữ nghề. Tiếp đó, trích đoạn "Giáo đầu vỡ nước & Thị Mầu lên chùa" từ vở Quan âm Thị Kính đưa khán giả trở lại với những giá trị đặc trưng của nghệ thuật chèo.
Trong chương trình còn có phóng sự trong chương trình mở rộng góc nhìn về bức tranh sân khấu truyền thống trên nhiều vùng miền, đồng thời đặt ra những vấn đề đang được quan tâm: khán giả thay đổi, không gian biểu diễn thu hẹp và những khó khăn trong việc duy trì hoạt động sân khấu.
Đáng chú ý, câu chuyện không chỉ được nhìn từ trong nước. Hình ảnh kiều bào Việt Nam biểu diễn sân khấu truyền thống ở nước ngoài cho thấy những giá trị văn hóa này vẫn có khả năng được trao truyền và lan tỏa trong những không gian mới.
Cuộc giao lưu giữa nghệ nhân Bùi Văn Ro và NSƯT Nguyễn Hồ Thủy Tiên tiếp tục đưa câu chuyện về người làm nghề đến gần hơn với khán giả. Sau đó, nghệ thuật rối cạn xuất hiện qua tiết mục "Ngày mùa", do các nghệ sĩ Nhà hát Múa rối Việt Nam biểu diễn.
Từ không khí thanh bình của "Ngày mùa", chương trình chuyển nhịp bằng visual về những biến động của lịch sử, dẫn tới trích đoạn cải lương "Thầy Ba Đợi" với trường đoạn Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa. Sự kết nối giữa các tiết mục giúp chương trình tạo thành một tuyến chuyện thay vì những màn trình diễn độc lập.
Những tác phẩm truyền thống mang hơi thở hiện đại
Ở phần sau, Gala tập trung vào câu chuyện sân khấu truyền thống trong không gian hiện đại. Những nỗ lực bảo tồn, sáng tạo, thay đổi phương thức tiếp cận khán giả và đưa nghệ thuật truyền thống hòa nhịp với đời sống mới được đặt ra.
Tinh thần này được thể hiện rõ qua tiết mục tuồng fusion "Đối diện với vô cùng", do các nghệ sĩ Nhà hát Tuồng Việt Nam và Nền tảng văn hóa Lên Ngàn thực hiện. Âm thanh, ánh sáng hiện đại được kết hợp với ngôn ngữ tuồng, tạo nên cuộc gặp gỡ giữa chất liệu truyền thống và cách thể hiện đương đại.
Một điểm nhấn khác là cuộc giao lưu "Sân khấu giữa các thế hệ" với sự tham gia của Bùi Văn Ro, nghệ sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh và nghệ sĩ Hà Nguyên Long. Sự xuất hiện của những nghệ sĩ thuộc các thế hệ khác nhau gợi mở câu chuyện về kế thừa, trao truyền và đổi mới, một trong những yếu tố quyết định sức sống của sân khấu truyền thống.
Khép lại Gala là liên khúc "Giận mà thương - Xẩm Nghệ", do Hà Quỳnh Như biểu diễn cùng tốp múa đương đại. Sự kết hợp giữa chất liệu truyền thống và ngôn ngữ biểu diễn mới tạo nên điểm kết cho hành trình mà chương trình theo đuổi. Với "Nhịp bước thời đại", sân khấu truyền thống được nhìn nhận không phải như một di sản đứng yên mà là một dòng chảy vẫn đang vận động. Qua biểu diễn, phóng sự và đối thoại, Gala cho thấy phía sau mỗi làn điệu, tích trò hay hình thức sân khấu là những nghệ sĩ đang nỗ lực giữ nghề, đồng thời tìm kiếm những cách làm mới để nghệ thuật truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Mời quý vị khán giả đón xem Gala Sân khấu truyền thống sẽ phát sóng vào 14h15 ngày 20/9 trên kênh VTV1.
Bình luận (0)