Giao dịch bằng dấu tròn: Nghĩa vụ thuộc cá nhân hay tổ chức?

Mục "Alo VTVTimes" nhận được đơn, thư của độc giả về bản án sơ thẩm trong vụ tranh chấp giữa gia đình bà Lê Thị Huyền Trang và Trường THPT dân lập Phương Nam (nay là Trường THPT May).

Theo đó, trong giai đoạn 2011–2012, gia đình bà Lê Thị Huyền Trang cho Trường THPT dân lập Phương Nam vay tổng cộng hơn 103 tỷ đồng. Việc vay khoản tiền này được thực hiện thành 6 lần với 6 bản giao dịch, trong đó, người đại diện bên vay ký tên là bà Trương Thị Hải Yến, lúc đó là Phó hiệu trưởng, người đại diện theo pháp luật của Trường THPT và có đóng dấu pháp nhân của trường.

Do không thu hồi được nợ, bà Lê Thị Huyền Trang, đại diện cho gia đình đã kiện lên Tòa án Nhân dân TP Hà Nội yêu cầu trường THPT dân lập Phương Nam (nay là Trường THPT May) thực hiện nghĩa vụ thanh toán.

Tuy nhiên, thụ lý vụ án, Toà án Nhân dân thành phố Hà Nội đã ra Bản án sơ thẩm số 09/2026/DS-ST ngày 23/1/2026, trong đó xác định nghĩa vụ trả nợ thuộc về cá nhân bà Trương Thị Hải Yến.

Không đồng tình với phán quyết này, gia đình bà Lê Thị Huyền Trang đã gửi đơn, thư đến các cơ quan có thẩm quyền, các cơ quan báo chí, trong đó có VTV Times, để khiếu nại, yêu cầu phản ánh công khai, để vụ việc được xét xử công tâm, đúng pháp luật.

Chuyên mục "Alo VTV Times" đã xin tư vấn của các luật sư về vụ việc này.

Luật sư Phạm Văn Tuấn, Công ty Luật TNHH Hà Chi-Đoàn Luật sư TP. Hà Nội nêu quan điểm: …" Căn cứ trên dữ liệu mà phóng viên cung cấp, điểm then chốt của vụ việc không nằm đơn thuần ở việc ai là người trực tiếp ký giấy vay, mà ở chỗ người đó ký với tư cách cá nhân hay nhân danh pháp nhân. Trong giao dịch dân sự, nếu người ký đang giữ vị trí quản lý, có thẩm quyền đại diện, sử dụng con dấu của nhà trường và việc vay tiền nhằm phục vụ hoạt động của trường, thì có căn cứ để xem xét đây là giao dịch do pháp nhân xác lập, từ đó pháp nhân phải chịu trách nhiệm thanh toán. Ngược lại, nếu việc ký vay không thuộc phạm vi đại diện, không được pháp nhân chấp thuận hoặc không chứng minh được khoản tiền được sử dụng cho hoạt động của nhà trường, nghĩa vụ có thể bị xác định là nghĩa vụ cá nhân."

Liên quan tới nhận định này, trong tài liệu do phía gia đình bà Lê Thị Huyền Trang cung cấp, có quyết định của Hội đồng Quản trị trường, văn bản của Sở GD&ĐT Hà Nội, hồ sơ khai nộp thuế trước năm 2018, cùng bản án hình sự phúc thẩm năm 2017. Trên cơ sở đó, gia đình bà Lê thị Huyền Trang cho rằng, tại thời điểm vay mượn, bà Trương Thị Hải Yến có thẩm quyền đại diện cho trường THPT dân lập Phương Nam (nay là Trường THPT May) và việc sử dấu tròn của trường để đóng dấu cho thấy pháp nhân là trường Trường THPT dân lập Phương Nam đồng ý để bà Trương Hải Yến đại diện trường trong việc vay tiền này.

Không chỉ căn cứ vào giấy tờ, gia đình bà Lê Thị Huyền Trang còn căn cứ vào các bản án khác đã có hiệu lực, cũng liên quan việc trường THPT Dân lập Phương Nam vay tiền của cá nhân.

Cụ thể, bản án số 447/2024/DS-PT ngày 11/7/2024 của TAND thành phố Hà Nội buộc Trường THPT dân lập Phương Nam (nay là trường THPT May) phải trả số tiền nợ gốc 36.882.000.000 đồng đã vay của bà Trần Thị Nam Dung và ông Trần Văn Sơn. Bản án số 449/2024/DS-PT ngày 12/7/2024 của TAND thành phố Hà Nội cũng đã buộc Trường THPT dân lập Phương Nam (nay là trường THPT May) phải trả số tiền 45.413.000.000 đồng đã vay của bà Trần Thị Nam Hải.

Trong đơn gửi "Alo VTV Times", bà Lê Thị Huyền Trang cho rằng các vụ án dân sự nêu trên và vụ khiếu kiện của gia đình bà là các vụ việc tương tự, bị đơn đều là Trường PTTH Dân lập Phương Năm vay tiền của cá nhân mà không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, nguyên đơn đều là các cá nhân cho vay tiền, thì phán quyết của toà không thể khác nhau, nhất là khi toà án thụ lý đều Toà án Nhân dân TP Hà Nội.

Mục "Alo VTV Times" đã xin tư vấn của luật sư, trong trường hợp này, gia đình bà Lê Thị Huyền Trang có thể tiếp tục gửi đơn khiếu nại bản án sơ thẩm lên toà án phúc thẩm.

Thông qua việc phản ánh công khai vụ việc, "Alo VTVTimes" tin tưởng vụ việc sẽ sớm được thụ lý đúng pháp luật và minh bạch ./.