Hà Nội: Cụ thể hóa mô hình phát triển từ những vấn đề thiết thực ở cơ sở

Thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" đang được Hà Nội cụ thể hóa từ chủ trương thành những nhiệm vụ gắn với từng lĩnh vực, từng địa bàn. Trong tiến trình đó, nông nghiệp và môi trường là một trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp đến không gian phát triển, chất lượng môi trường, sinh kế và đời sống hằng ngày của người dân.

Thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 8/7/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hà Nội và Quyết định số 3489/QĐ-UBND ngày 12/7/2026 của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 135/KH-SNNMT, xác định cụ thể nội dung công việc, trách nhiệm, tiến độ và sản phẩm trong quá trình triển khai Đề án thuộc lĩnh vực ngành quản lý.

Cách tiếp cận này phù hợp với mục tiêu chung của Hà Nội: xây dựng mô hình quản trị và phát triển xã, phường hiện đại, phục vụ, minh bạch, hiệu quả; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, lấy chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân làm thước đo.

Đưa chủ trương vào từng lĩnh vực cụ thể

Hà Nội lựa chọn hai xã liền kề Phúc Thịnh và Thư Lâm để triển khai thí điểm. Đối với 124 xã, phường còn lại, các địa phương căn cứ bộ tiêu chí và hướng dẫn của thành phố để lựa chọn nội dung phù hợp, bảo đảm thiết thực với điều kiện thực tế, tránh áp dụng cơ học, hình thức.

Từ chức năng quản lý nhà nước của ngành, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội xác định một trong những yêu cầu quan trọng là không tạo ra những nhiệm vụ rời rạc, mà lồng ghép nội dung của Đề án với các chương trình, kế hoạch, quy hoạch đang triển khai. Qua đó, nguồn lực được tập trung cho những nhiệm vụ trọng tâm, hạn chế trùng lặp, phân tán và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Đáng chú ý, kế hoạch của Sở đặt ra nguyên tắc "6 rõ": rõ người, đơn vị chủ trì; rõ việc; rõ thời gian; rõ trách nhiệm phối hợp; rõ sản phẩm, kết quả và chỉ số kiểm chứng; rõ thẩm quyền và nguồn lực. Các giải pháp đồng thời phải sát nhu cầu của địa phương và có dữ liệu, sản phẩm, chỉ tiêu định lượng để đánh giá kết quả.

Điều này cho thấy yêu cầu chuyển từ mục tiêu mang tính định hướng sang những kết quả có thể theo dõi, kiểm đếm và đánh giá trong thực tế.

Sáu hợp phần được ngành Nông nghiệp và Môi trường định hướng triển khai bao quát nhiều vấn đề thiết thân ở cơ sở: dữ liệu nền, bản đồ số và giám sát môi trường; chất thải và phân loại tại nguồn gắn với kinh tế tuần hoàn; nước sạch, nước thải, sông hồ, thủy lợi và chống ngập; không gian xanh và hành lang sinh thái; nông nghiệp đô thị, sinh kế và chuỗi giá trị; sự tham gia, giám sát, công khai dữ liệu và đánh giá của người dân.

Trong lĩnh vực quy hoạch và dữ liệu, Sở định hướng rà soát sự phù hợp giữa quy hoạch với hiện trạng đất đai, vùng sản xuất, làng nghề, cụm công nghiệp, hành lang xanh, sông hồ, thủy lợi và các dự án phát triển. Dữ liệu chuyên ngành được rà soát, làm sạch, cập nhật và hướng tới xây dựng bản đồ số tích hợp trên nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung.

Từ môi trường sống đến sinh kế của người dân

Một điểm đáng chú ý trong kế hoạch là nhiệm vụ được xác định theo đặc điểm của từng địa bàn thay vì áp dụng một mô hình giống nhau.

Tại Phúc Thịnh, ngành Nông nghiệp và Môi trường lưu ý các vấn đề liên quan đến sông Thiếp, sông Cà Lồ, đầm Vân Trì, khu tái định cư và các dự án lớn. Với Thư Lâm, trọng tâm gắn với làng nghề, cụm công nghiệp, vùng rau, thủy sản và các khu đô thị mới.

Bà Đinh Thị Giang, người dân xã Phúc Thịnh, cho biết: "Chúng tôi quan tâm nhất là những vấn đề gắn trực tiếp với cuộc sống hằng ngày như môi trường, nguồn nước, đường sá và việc sử dụng đất đai. Khi môi trường sống được cải thiện, các vấn đề về đất đai, hạ tầng được giải quyết tốt hơn thì người dân sẽ cảm nhận rõ nhất hiệu quả của chủ trương."

Riêng lĩnh vực đất đai, Phúc Thịnh đặt ra những vấn đề về khu tái định cư, các dự án đô thị - giao thông và sinh kế đối với những hộ bị giảm đất; trong khi Thư Lâm có những đặc thù về đất làng nghề, cụm công nghiệp và đất nông nghiệp xen kẽ. Sở phân công các đơn vị chuyên môn phụ trách quy hoạch, chính sách giải phóng mặt bằng, hồ sơ địa chính, giải quyết đơn thư và các dự án chậm triển khai theo chức năng, nhiệm vụ.

Ông Bùi Văn Nam, người dân xã Thư Lâm, chia sẻ: "Thư Lâm có làng nghề, vùng sản xuất và cụm công nghiệp nên người dân mong muốn phát triển kinh tế phải đi cùng với bảo vệ môi trường. Quy hoạch đất đai, sản xuất, hạ tầng và môi trường nếu được tính toán đồng bộ sẽ giúp người dân yên tâm làm ăn, ổn định sinh kế. Điều người dân mong muốn là các chủ trương khi triển khai phải sát với thực tế và tạo ra những thay đổi cụ thể trong đời sống."

Bảo vệ môi trường cũng được đặt thành nhiệm vụ cụ thể với việc kiểm kê nguồn thải, quan trắc nền, kiểm soát bụi, tiếng ồn, nước thải, mùi; giám sát các dự án lớn, xây dựng quy trình phản ứng nhanh và hậu kiểm.

Như vậy, "xanh", "sạch", "bền vững" không chỉ là những tiêu chí định tính mà phải được chuyển thành công việc cụ thể và kết quả có thể kiểm chứng.

Đặc biệt, người dân được xác định là một chủ thể trong quá trình thực hiện. Kế hoạch của Sở yêu cầu phát huy sự tham gia của địa phương trong xác định vấn đề, lựa chọn ưu tiên, lựa chọn mô hình, giám sát và đánh giá kết quả thí điểm. Điều này thống nhất với định hướng chung của Thành phố về phát huy quyền làm chủ, chuyển từ tư duy người dân chỉ "tiếp nhận chính sách" sang tham gia "đồng kiến tạo chính sách".

Trang thông tin có sự phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.