Hà Nội đăng cai Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ XIX

Hà Nội sẵn sàng cho kỳ Olympic quốc tế về Thiên văn

Tại họp báo, ông Nguyễn Văn Hiển, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Phó Trưởng ban tổ chức cuộc thi cho hay, IOAA 2026 do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Hội đồng IOAA quốc tế và các đơn vị liên quan. Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội là cơ quan chủ trì phối hợp tổ chức, trong khi Đại học Phenikaa là địa điểm chính diễn ra các hoạt động chuyên môn và điều hành kỳ thi.

IOAA là sự kiện giáo dục - khoa học quốc tế dành cho học sinh trung học phổ thông, góp phần phát hiện, bồi dưỡng tài năng trẻ trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý thiên văn, đồng thời tạo cơ hội giao lưu học thuật, trao đổi khoa học và hợp tác quốc tế.

Việc Hà Nội đăng cai IOAA 2026 cũng là dịp giới thiệu hình ảnh Thủ đô - Thành phố vì hòa bình, an toàn, thân thiện, giàu bản sắc và mến khách tới bạn bè quốc tế.

 Lần đầu tiên Hà Nội đăng cai một kỳ Olympic khoa học quốc tế có quy mô lớn

Đây là lần đầu tiên Hà Nội đăng cai một kỳ Olympic khoa học quốc tế có quy mô lớn. Theo Ban Tổ chức, công tác chuẩn bị được triển khai đồng bộ từ cơ sở vật chất, chuyên môn đến lưu trú, hậu cần, an ninh và y tế.

Trong đợt khảo sát từ ngày 29/6 đến 4/7/2026, Đoàn khảo sát của Ủy ban IOAA quốc tế đã trực tiếp kiểm tra hệ thống phòng thi, kính thiên văn, hạ tầng công nghệ, nhà chiếu hình vũ trụ, khu lưu trú, khu vực ăn uống và các địa điểm dự phòng.

Ban Lãnh đạo IOAA quốc tế ghi nhận sự chuẩn bị nghiêm túc, đánh giá cao điều kiện cơ sở vật chất, đặc biệt là Nhà chiếu hình vũ trụ với hệ thống trang thiết bị hiện đại, cùng tinh thần trách nhiệm của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và Đại học Phenikaa.

IOAA 2026 dự kiến đón 490 đại biểu quốc tế, gồm 5 thành viên Hội đồng IOAA quốc tế và 485 người tham dự, trong đó có 320 thí sinh, 124 lãnh đội, 37 quan sát viên và 4 khách mời.

Ban Tổ chức đã phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Công an hỗ trợ các đoàn thực hiện thủ tục thị thực, nhập cảnh. Các phương án bảo đảm an ninh, trật tự, phòng cháy chữa cháy, an toàn thông tin, y tế, an toàn thực phẩm và ứng phó tình huống đột xuất cũng được triển khai.

Về lưu trú, trưởng đoàn, Ban Giám khảo và các chuyên gia quốc tế được bố trí tại Khách sạn Army với gần 150 phòng nghỉ. 320 thí sinh được bố trí tại khu ký túc xá trong khuôn viên Đại học Phenikaa.

Khu nhà ăn D6 của Đại học Phenikaa có sức chứa hơn 500 chỗ, phục vụ thực đơn buffet kết hợp ẩm thực quốc tế và đặc sản Hà Nội, đồng thời đáp ứng các chế độ ăn chay, ăn kiêng, tôn giáo và yêu cầu về an toàn thực phẩm.

Gần 300 nhân sự tham gia phục vụ kỳ thi, trong đó có 140 sinh viên tình nguyện trực tiếp đồng hành cùng các đoàn, 70 giáo viên tiếng Anh và 22 kỹ thuật viên khảo thí cùng đội ngũ công nghệ thông tin, lễ tân, phục vụ.

66 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự

IOAA được tổ chức lần đầu năm 2007 tại Chiang Mai, Thái Lan. IOAA 2026 tại Hà Nội quy tụ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 67 đội, gồm 65 đội quốc tế và 2 đội Việt Nam.

Tổng số thí sinh chính thức tranh tài là 320, tăng gần 100 thí sinh so với các kỳ trước.

Kỳ thi năm nay sử dụng các thiết bị và hạ tầng chuyên môn như kính thiên văn Sky-Watcher BK P15075 EQ3, Nhà chiếu hình vũ trụ có mái vòm đường kính 16 m, hệ thống máy chiếu Sony GTZ380, phần mềm SkyExplorer và phần mềm chấm thi Olympify.

Chương trình thi gồm 4 nội dung chính: thi lý thuyết; thi phân tích dữ liệu; thi quan sát, gồm sử dụng kính thiên văn và thi tại Nhà chiếu hình vũ trụ; và thi đồng đội.

Ở phần thi lý thuyết, thí sinh giải các bài toán chuyên sâu về thiên văn học và vật lý thiên văn. Phần thi phân tích dữ liệu yêu cầu thí sinh xử lý và diễn giải dữ liệu thiên văn. Trong khi đó, phần thi quan sát được tổ chức trên kính thiên văn và tại Nhà chiếu hình vũ trụ.

Đề thi được xây dựng bằng tiếng Anh. Trưởng đoàn thực hiện việc dịch đề theo quy trình chuyên môn và bảo mật của IOAA.

Theo Ban Tổ chức, với 320 thí sinh tham dự, cơ cấu giải thưởng dự kiến có khoảng 60% thí sinh đạt giải, gồm Huy chương Vàng, Huy chương Bạc, Huy chương Đồng, Bằng khen và các giải thưởng đặc biệt.

Sau Lễ Khai mạc, thí sinh sẽ bàn giao điện thoại, máy tính xách tay, máy tính bảng, đồng hồ thông minh và các thiết bị liên lạc không dây khác cho trưởng đoàn. Việc quản lý, sử dụng thiết bị trong thời gian thi thực hiện theo quy định của IOAA và hướng dẫn của Ban Tổ chức.

Việt Nam tham dự với 10 học sinh

Việt Nam dự kiến tham dự IOAA 2026 với 10 học sinh được tuyển chọn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Theo đó, đa số các em học sinh đam mê Vật lý thiên văn đến từ các trường THPT chuyên trên cả nước, chia làm 2 đội tuyển.

Theo Ban Tổ chức, Việt Nam bắt đầu tham dự IOAA từ năm 2016 tại Ấn Độ. Đội tuyển Việt Nam, với nòng cốt là học sinh Hà Nội, đã tham dự các kỳ thi được tổ chức tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Trung Quốc, Hungary, Colombia, Georgia, Ba Lan và Brazil.

Bên cạnh các phần thi chuyên môn, IOAA 2026 còn có chương trình giao lưu văn hóa và tham quan các di sản, danh thắng tiêu biểu của Hà Nội như Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Làng gốm Bát Tràng.

Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện để các đoàn quốc tế tìm hiểu về truyền thống hiếu học, văn hóa và lịch sử của Thủ đô.

Theo chương trình, Lễ Khai mạc IOAA 2026 diễn ra lúc 15h ngày 26/9 tại Đại học Phenikaa. Các phần thi và hoạt động giao lưu được tổ chức từ ngày 27/9 đến 3/10. Lễ Bế mạc và trao giải dự kiến diễn ra lúc 15h ngày 4/10. Chương trình có thể được điều chỉnh tùy yêu cầu chuyên môn, thời tiết, an toàn hoặc công tác tổ chức.