Hà Nội: Hoàng Liệt tìm lời giải cho bài toán giao thông tĩnh

Phường Hoàng Liệt sau sắp xếp có diện tích 4,04 km², dân số cơ học khoảng 79.000 người. Trên địa bàn có hàng nghìn ô tô và hơn 80.000 xe đạp, xe máy, tập trung đông tại khu đô thị Bán đảo Linh Đàm và Tây Nam Linh Đàm.

Với mật độ dân cư cao như khu vực Linh Đàm, tìm một chỗ đỗ ô tô từ lâu không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình. Hàng nghìn phương tiện tập trung trong một khu vực, trong khi hạ tầng giao thông tĩnh chưa đáp ứng được nhu cầu, tạo áp lực lên lòng đường, vỉa hè, sân chung cư và làm phát sinh những điểm trông giữ phương tiện không đúng quy định.

Trao đổi với PV VTV Times, đại diện Phòng Kinh tế cho biết, quan điểm xử lý các điểm trông giữ phương tiện không đúng quy định tại Hoàng Liệt là rõ ràng. UBND phường đã thành lập Tổ công tác, yêu cầu kiểm tra, rà soát các điểm trông giữ phương tiện trên địa bàn, xử lý vi phạm, đồng thời đề xuất giải pháp sắp xếp các điểm trông giữ, bãi xe tĩnh.

Theo đại diện UBND phường Hoàng Liệt, phạm vi kiểm tra không chỉ dừng ở việc có hay không giấy phép trông giữ xe mà còn bao gồm đất đai, trật tự xây dựng, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, quản lý đường bộ, trật tự an toàn giao thông cũng như việc khai thác, sử dụng điểm trông giữ phương tiện.

Quá trình rà soát cũng có sự phối hợp của các cơ quan chức năng theo từng lĩnh vực. Đại diện Sở Xây dựng, các đơn vị thuộc Công an thành phố cùng các cơ quan liên quan được mời tham gia kiểm tra, đánh giá một số trường hợp theo chức năng.

Cách làm này cho thấy việc tìm kiếm thêm chỗ đỗ xe không đồng nghĩa với hợp thức hóa các bãi xe tự phát. Nhưng xử lý vi phạm mới giải quyết được một phần vấn đề. Bởi sau mỗi điểm trông giữ không đủ điều kiện bị xử lý, những chiếc xe vẫn cần một nơi để đỗ.

Anh N.V.T., cư dân khu HH Linh Đàm, cho biết: "Khi chưa đủ điều kiện thì bị xử phạt là đúng. Nhưng quả thực người dân chúng tôi cũng không biết gửi xe ở đâu. Rất mong chính quyền có một giải pháp tháo gỡ nào đó cho phù hợp bởi nhu cầu của người dân là có thật".

UBND phường Hoàng Liệt cũng nhìn nhận, việc bố trí phương tiện vào các ô đất quy hoạch bãi đỗ xe, đất dự án chậm triển khai cũng như lòng đường, hè phố theo quy hoạch giao thông tĩnh hiện chưa đủ đáp ứng nhu cầu. Nếu nguồn cung hợp pháp không được bổ sung, áp lực có thể dịch chuyển từ điểm này sang điểm khác và tiếp tục phát sinh vi phạm trật tự đô thị.

Từ thực tế đó, một hướng tiếp cận được đặt ra, song song với lập lại trật tự, cần rà soát những quỹ đất có khả năng khai thác tạm thời, có điều kiện để bổ sung chỗ đỗ xe trong thời gian chờ thực hiện quy hoạch.

Tháng 5/2026, UBND phường Hoàng Liệt tổ chức làm việc với các đơn vị, tổ chức, cá nhân để rà soát các ô đất có khả năng sử dụng theo hướng "lưỡng dụng". Sau đó, phường tiếp tục yêu cầu các đơn vị liên quan cung cấp hồ sơ, thỏa thuận sử dụng đất để phục vụ việc xem xét tổ chức trông giữ phương tiện.

Qua rà soát, phường tổng hợp 55 vị trí thuộc nhiều nhóm khác nhau, từ đất dự án chậm triển khai, đất công được sử dụng ngắn hạn, không gian sử dụng chung tại các khu chung cư đến đất công, đất nông nghiệp không còn khả năng canh tác.

"55 vị trí này không đồng nghĩa với 55 bãi xe đã hoặc sẽ đương nhiên được cấp phép. Đây trước hết là quỹ vị trí được rà soát để xem xét khả năng khai thác theo từng điều kiện pháp lý và hiện trạng cụ thể", đại diện Phòng Kinh tế cho biết.

Khảo sát một số khu vực Bằng A, Bằng B, Tựu Liệt cho thấy những mảnh đất nông nghiệp nhỏ nằm xen giữa khu dân cư, trong khi đường ngõ chật hẹp và thiếu chỗ đỗ ô tô. Theo rà soát của phường, một số vị trí chỉ rộng khoảng 300-400 m², không còn phù hợp để canh tác. Thực tế đã có người dân cho hàng xóm, người thân, người quen để xe trên những diện tích không còn canh tác này.

Tại khu vực mặt phố Bằng B, khoảng 11 ha trước đây được chuyển đổi mô hình kinh doanh dịch vụ kết hợp vườn cây, ao cá. Đến năm 2020, do phát sinh nhiều vi phạm về PCCC, trật tự xây dựng, các công trình tạm, kho, xưởng đã được giải tỏa. Đến nay, khu đất không còn đủ điều kiện canh tác và nằm trong khu đô thị Nam hồ Linh Đàm, thuộc các ô quy hoạch đất hỗn hợp, đường giao thông và cây xanh đô thị.

Ở một số vị trí khác, những ô đất dự án vẫn trong tình trạng đất trống, quây tôn, chưa triển khai, trong khi chỉ cách đó không xa là những khu chung cư có nhu cầu gửi xe lớn.

Những hình ảnh ấy đặt ra câu hỏi rất thực tế, trong thời gian chờ triển khai quy hoạch, có thể khai thác tạm thời những quỹ đất đang bỏ trống để đáp ứng nhu cầu đỗ xe hay không?

Không hợp thức hóa cái sai, nhưng phải tìm chỗ cho nhu cầu có thật

Việc nghiên cứu sử dụng đất "lưỡng dụng" cho trông giữ phương tiện không phải câu chuyện riêng được đặt ra ở Hoàng Liệt. Trước đó, tại Văn bản số 4354/SXD-KCHTGT ngày 2/3/2026, Sở Xây dựng Hà Nội đã đề cập việc khẩn trương áp dụng chủ trương "lưỡng dụng" phục vụ nhu cầu trông giữ phương tiện.

Từ hướng này, Hoàng Liệt tiến hành rà soát từng nhóm đất nhưng không tự quyết định chuyển những diện tích còn vướng quy định thành bãi xe.

Đối với đất nông nghiệp hoang hóa, không còn khả năng canh tác, UBND phường đã gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng đề nghị nghiên cứu, xem xét, hướng dẫn việc sử dụng tạm thời theo phương án "lưỡng dụng". Hồ sơ của phường cho biết, trong số những vị trí từng được báo cáo có 15 điểm nguồn gốc là đất được giao theo Nghị định 64/CP.

Sau khi có văn bản báo cáo, phường tiếp tục đề nghị các cơ quan chuyên môn hướng dẫn với mục tiêu tận dụng những diện tích không còn khả năng canh tác trong thời gian chờ thực hiện quy hoạch, đồng thời giải quyết nhu cầu cấp bách về chỗ để ô tô.

Với đất thuộc các dự án chậm triển khai, cách làm cũng theo hướng xem xét từng trường hợp. Hai ô đất tại khu đô thị Bán đảo Linh Đàm được phường báo cáo, đề xuất Sở Xây dựng và Sở Tài chính nghiên cứu, hướng dẫn. Đơn vị có nhu cầu khai thác phải có phương án tổ chức trông giữ phương tiện, phương án tổ chức giao thông kèm sơ đồ, cam kết về an ninh trật tự, phòng chống cháy nổ, vệ sinh môi trường, đăng ký ngành nghề kinh doanh phù hợp cùng các hồ sơ liên quan đến quản lý, sử dụng đất.

Đáng chú ý, quá trình xem xét đã có sự tham gia trực tiếp của các cơ quan chuyên môn thành phố. Ngày 27/5/2026, UBND phường Hoàng Liệt chủ trì, phối hợp với đại diện Đội kiểm tra GTVT thuộc Sở Xây dựng, Phòng Cảnh sát PC06, PC08 Công an thành phố, Công an phường và các đơn vị liên quan kiểm tra đề nghị sử dụng tạm thời một ô đất để trông giữ phương tiện.

Theo báo cáo của phường, tại buổi kiểm tra, các thành phần tham gia đề nghị UBND phường xem xét phương án sử dụng đất "lưỡng dụng" để chấp thuận cho doanh nghiệp tổ chức trông giữ phương tiện tạm thời.

Chi tiết này cho thấy phương án khai thác tạm thời những quỹ đất chưa sử dụng đã được đưa ra trao đổi, kiểm tra với các lực lượng chuyên môn của thành phố. Tuy nhiên, việc xem xét một phương án không đồng nghĩa với đương nhiên được cấp phép; từng vị trí vẫn phải đáp ứng các điều kiện và trình tự theo quy định.

Ngay tại các khu chung cư, hướng xử lý cũng không phải mặc nhiên chấp nhận hoạt động trông giữ đang tồn tại. UBND phường yêu cầu Ban quản trị tổ chức họp cư dân, lựa chọn đơn vị đủ năng lực và có đăng ký ngành nghề trông giữ phương tiện. Phương án phải bảo đảm PCCC, an ninh trật tự, trật tự đô thị và vệ sinh môi trường; những đơn vị đang tổ chức trông giữ phải phối hợp hoàn thiện hồ sơ xin chấp thuận.

Từ những bước đi trên có thể thấy, cách tiếp cận đang được Hoàng Liệt lựa chọn là xử lý các điểm vi phạm nhưng đồng thời tìm cách đưa những vị trí có khả năng đáp ứng điều kiện vào khuôn khổ quản lý. Những trường hợp còn vướng về đất đai, quy hoạch hay thẩm quyền tiếp tục được báo cáo để cơ quan chuyên môn thành phố hướng dẫn.

Dẫu vậy, "lưỡng dụng" không phải lời giải thay thế cho quy hoạch bãi đỗ xe. Báo cáo của phường Hoàng Liệt cũng chỉ ra khó khăn khi nhu cầu gửi xe của người dân khác nhau theo thời gian, công việc và sinh hoạt, khiến việc bố trí các khung thời gian sử dụng chung không đơn giản.

Với một số quỹ đất được sử dụng ngắn hạn, phương án được đặt ra là khai thác có thời hạn; khi dự án được triển khai theo quy hoạch, đơn vị sử dụng phải di dời và hoàn trả mặt bằng.

Đó cũng là ranh giới cần thiết của giải pháp này. Những khoảng đất chưa được khai thác có thể góp phần giảm áp lực trước mắt nhưng không thể trở thành lý do để kéo dài việc sử dụng không đúng chức năng quy hoạch.

Trong khi hạ tầng giao thông tĩnh chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa, việc khai thác có điều kiện, có thời hạn những quỹ đất chưa sử dụng có thể là một giải pháp trước mắt. Còn về lâu dài, quy hoạch và đầu tư hệ thống bãi đỗ xe chính thức vẫn sẽ là lời giải căn cơ.