Hà Nội: Sau giải tỏa chợ tạm HH Linh Đàm, khoảng trống dân sinh vẫn hiện hữu

Hơn 100 ki-ốt tự phát tại HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt) đã được giải tỏa. Ảnh: An Thanh

Những ngày này, khu vực quanh các tòa HH3, HH4 Linh Đàm, phường Hoàng Liệt đã khác hẳn so với trước đây. Các mái che, quầy hàng dựng san sát dọc lối đi cạnh đường Nguyễn Phan Chánh gần như không còn. Khoảng không vốn bị phủ kín bởi hàng quán, xe máy và người mua bán đã trở nên thông thoáng hơn.

Nhiều cư dân sống tại khu HH Linh Đàm cho biết đây là lần hiếm hoi sau nhiều năm, khu vực quanh các tòa nhà mới có lại cảm giác "đường ra đường, hè ra hè".

Trước đó, nơi đây tồn tại một khu chợ tự phát với hàng trăm điểm kinh doanh lớn nhỏ kéo dài nhiều năm. Không chỉ chiếm dụng lòng đường, vỉa hè, nhiều ki-ốt còn sử dụng mái tôn, bạt che quây kín lối đi, khiến việc di chuyển của người dân gặp khó khăn, đặc biệt vào giờ cao điểm.

Điều đáng nói, khu HH Linh Đàm là nơi tập trung lượng cư dân rất lớn. Với khoảng gần 40.000 người sinh sống, nhu cầu mua bán thực phẩm, đồ dùng thiết yếu diễn ra hằng ngày với tần suất cao. Trong khi đó, khu vực này lại thiếu không gian chợ dân sinh và hạ tầng thương mại phù hợp với mật độ dân cư thực tế.

Từ khoảng trống ấy, chợ tạm hình thành rồi phát triển ngày một lớn hơn. Với nhiều cư dân, việc chỉ cần xuống chân tòa nhà là có thể mua thực phẩm, rau củ, đồ ăn là điều tiện lợi khó phủ nhận. Nhưng đi kèm với sự tiện lợi là hàng loạt hệ lụy kéo dài nhiều năm.

Rác thải, nước thải từ hoạt động buôn bán thực phẩm khiến khu vực thường xuyên trong tình trạng mất vệ sinh. Nhiều thời điểm, xe cộ chen chúc, lối đi bị thu hẹp đáng kể bởi hàng hóa và phương tiện dựng tràn lan.

Nguy cơ lớn nhất được nhiều cư dân nhắc tới là vấn đề phòng cháy, chữa cháy. Việc các ki-ốt bủa vây gần kín lối đi khiến không ít người lo ngại nếu xảy ra hỏa hoạn, xe cứu hỏa sẽ rất khó tiếp cận hiện trường.

Trong Báo cáo số 401/BC-CAHN ngày 7/5/2026 về kết quả thực hiện chuyên đề giải quyết các điểm nghẽn về trật tự đô thị và ùn tắc giao thông, Công an thành phố Hà Nội cũng xác định khu vực HH Linh Đàm là một trong những điểm tồn tại tình trạng kinh doanh tự phát, lấn chiếm không gian công cộng cần tập trung xử lý.

Sau đó, UBND phường Hoàng Liệt đã triển khai lực lượng phối hợp cùng Công an phường tiến hành tuyên truyền, vận động và xử lý các trường hợp vi phạm.

Theo ghi nhận, phần lớn tiểu thương đã tự tháo dỡ, di chuyển hàng hóa sau khi được vận động. Việc giải tỏa được thực hiện liên tục trong nhiều giờ, chủ yếu vào buổi tối nhằm hạn chế ảnh hưởng sinh hoạt của cư dân trong khu vực.

Đến chiều 8/5, hơn 110 ki-ốt cơ bản được tháo dỡ, trả lại mặt bằng cho giao thông và hành lang an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Sau giải tỏa, nhiều cư dân bày tỏ sự đồng tình khi tình trạng lấn chiếm kéo dài nhiều năm cuối cùng cũng được xử lý. Không gian quanh các tòa nhà trở nên thông thoáng hơn, việc đi lại thuận tiện hơn trước.

"Từ trước đến nay, điều người dân lo nhất là nếu có cháy thì xe cứu hỏa không thể vào được. Bây giờ đường rộng ra, cảm giác yên tâm hơn nhiều", một cư dân tại tòa HH4 chia sẻ.

Dù vậy, câu chuyện sau giải tỏa không chỉ dừng ở việc lập lại trật tự đô thị.

Không ít cư dân cho rằng việc mua thực phẩm, hàng hóa thiết yếu hiện bất tiện hơn trước. Trong khi đó, nhiều tiểu thương vốn mưu sinh tại đây nhiều năm cũng rơi vào tình trạng tạm ngừng kinh doanh hoặc phải tìm địa điểm khác.

Trao đổi với VTV Times, ông Vũ Đức Minh, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Hoàng Liệt cho biết việc xử lý các điểm kinh doanh tự phát là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm an toàn đô thị, đặc biệt trong bối cảnh khu HH Linh Đàm có mật độ dân cư rất cao.

Theo ông Minh, địa phương cũng nhìn nhận nhu cầu mua bán của người dân tại khu vực này là rất lớn. Vì vậy, cùng với việc xử lý vi phạm, phường đang tính toán phương án phù hợp để đáp ứng nhu cầu dân sinh theo hướng bảo đảm quy hoạch, vệ sinh môi trường và an toàn phòng cháy, chữa cháy.

Thực tế, câu chuyện tại HH Linh Đàm không phải cá biệt. Tại nhiều khu chung cư đông dân ở Hà Nội, tình trạng chợ cóc, hàng quán lấn chiếm lòng đường, vỉa hè vẫn tồn tại dai dẳng nhiều năm nay.

Đằng sau những vi phạm về trật tự đô thị là nhu cầu dân sinh có thật của cư dân và nhu cầu mưu sinh của người lao động. Chính vì vậy, việc xử lý các khu chợ tự phát luôn là bài toán không dễ với chính quyền cơ sở.

Nếu chỉ dừng ở giải tỏa hành chính mà thiếu phương án thay thế phù hợp, nguy cơ tái lấn chiếm hoàn toàn có thể xảy ra khi nhu cầu mua bán vẫn còn hiện hữu.

Bởi vậy, cùng với việc duy trì kiểm tra, xử lý vi phạm, nhiều ý kiến cho rằng các địa phương cần tính toán lâu dài hơn đối với hệ thống chợ dân sinh và không gian thương mại tại các khu đô thị mật độ cao.

Bởi sau mỗi cuộc giải tỏa, điều người dân quan tâm không chỉ là đường có thông thoáng hơn hay không mà còn là liệu nhu cầu đời sống hằng ngày của hàng chục nghìn cư dân sẽ được đáp ứng bằng cách nào trong một đô thị ngày càng đông đúc.