Hà Nội tìm giải pháp cho những bài toán môi trường đô thị

Ngày 21/9, Diễn đàn Quản trị Môi trường Trung Quốc - Việt Nam năm 2026 lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội, với sự tham dự của khoảng 150 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, giới chuyên gia và doanh nghiệp Việt Nam, Trung Quốc.

Với chủ đề "Từ chính sách đến hành động: Chung tay xây dựng môi trường đô thị xanh và bền vững", diễn đàn tập trung vào những vấn đề môi trường đô thị Hà Nội đang quan tâm, từ quản lý chất lượng không khí, kiểm soát nguồn phát thải đến quản lý nước, chất thải và ứng dụng khoa học - công nghệ.

Điểm đáng chú ý là các nội dung trao đổi không chỉ dừng ở chia sẻ chính sách, kinh nghiệm mà hướng tới xác định những vấn đề cụ thể, xây dựng giải pháp, nghiên cứu khả năng thí điểm, triển khai và đánh giá kết quả.

Từ nhận diện nguồn ô nhiễm đến kiểm soát phát thải

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, những vấn đề môi trường đô thị ngày càng phức tạp, quản lý chất lượng không khí là một trong những nội dung trọng tâm được đặt ra tại diễn đàn.

Các đại biểu tập trung trao đổi về hiện trạng và nguồn phát thải chính; hệ thống quan trắc, dự báo chất lượng môi trường; giải pháp kiểm soát nguồn thải; xây dựng vùng phát thải thấp cũng như yêu cầu phối hợp liên vùng.

Cùng với đó là khả năng ứng dụng khoa học - công nghệ vào quản trị môi trường, trong đó có trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, cảm biến và các nền tảng dữ liệu tích hợp nhằm nâng cao năng lực xác định, giám sát và kiểm soát nguồn gây ô nhiễm.

Vấn đề vùng phát thải thấp cũng được đặt trong mối liên hệ với kiểm soát bụi và ô nhiễm không khí. Các bên trao đổi về đánh giá chính sách, những giải pháp có khả năng áp dụng tại Hà Nội cũng như phương thức theo dõi hiệu quả để có cơ sở xem xét nhân rộng.

Tham dự diễn đàn, phía Trung Quốc có đại diện các cơ quan quản lý về sinh thái - môi trường, khoa học - công nghệ của Quảng Tây; Đại học Thanh Hoa cùng các viện nghiên cứu, chuyên gia và doanh nghiệp công nghệ trong những lĩnh vực như quan trắc, trí tuệ nhân tạo, kiểm soát ô nhiễm, xử lý nước thải và tái chế chất thải.

Thông qua trao đổi giữa cơ quan quản lý, giới khoa học và doanh nghiệp hai nước, diễn đàn hướng tới kết nối kinh nghiệm quản trị với năng lực nghiên cứu và các giải pháp công nghệ phù hợp với những nhu cầu thực tế của Hà Nội.

Không chỉ tập trung vào không khí, các vấn đề liên quan đến quản lý nước đô thị cũng được đưa ra thảo luận, bao gồm chuyển đổi xanh, carbon thấp tại các nhà máy xử lý nước thải, chuyển đổi số ngành nước và khả năng thu hồi tài nguyên từ nước thải công nghiệp.

Đối với chất thải đô thị, chương trình đề cập các giải pháp xử lý, thu hồi và tận dụng tài nguyên, trong đó có xử lý tro bay từ quá trình đốt chất thải rắn sinh hoạt và công nghệ ủ hiếu khí phủ màng để xử lý, tái chế chất thải hữu cơ.

Hướng tới những chương trình có thể triển khai và đánh giá

Một trong những nội dung đáng chú ý của diễn đàn là phiên họp kín giữa đại diện cơ quan quản lý nhà nước, Đại học Thanh Hoa, các cơ quan của Quảng Tây, giới chuyên gia, viện nghiên cứu và doanh nghiệp hai nước.

Thay vì chỉ trao đổi kinh nghiệm, phiên làm việc tập trung thảo luận trực tiếp về khả năng nghiên cứu chung, khảo sát kỹ thuật, triển khai thí điểm, đào tạo, chuyển giao công nghệ và huy động nguồn lực cho những nội dung phù hợp với nhu cầu thực tế của Hà Nội.

Theo chương trình, Hà Nội đặc biệt quan tâm tới những sáng kiến có khả năng tạo ra kết quả cụ thể và có thể đánh giá. Trong đó có kết nối dữ liệu môi trường; quan trắc và dự báo chất lượng không khí; xác định, kiểm soát nguồn phát thải; đánh giá hiệu quả vùng phát thải thấp; kiểm soát bụi đô thị; quản lý nước và phục hồi các dòng sông.

Các lĩnh vực xử lý, tái chế chất thải, thu hồi tài nguyên và ứng dụng công nghệ mới trong quản trị môi trường thông minh cũng nằm trong nhóm nội dung được quan tâm.

Tinh thần xuyên suốt được đặt ra tại diễn đàn là chuyển từ trao đổi chính sách và kinh nghiệm sang cùng xác định vấn đề, xây dựng giải pháp, thí điểm, triển khai và đánh giá kết quả. Đây cũng là cơ sở để những trao đổi giữa các bên có thể tiếp tục được cụ thể hóa sau sự kiện.

Theo kế hoạch, những nội dung được hai bên quan tâm sẽ được xem xét phát triển thành các chương trình, đề cương nghiên cứu, hoạt động trao đổi dữ liệu, khảo sát kỹ thuật hoặc đề xuất thí điểm. Trong quá trình đó, các bên sẽ xác định đầu mối, mục tiêu, phạm vi công việc, nguồn lực, tiến độ và tiêu chí đánh giá trên cơ sở phù hợp với chức năng, quy định và điều kiện thực tế của mỗi bên.

Cách tiếp cận này nhằm đưa hợp tác môi trường từ trao đổi kinh nghiệm tới những công việc có thể triển khai và đánh giá kết quả, qua đó hỗ trợ Hà Nội giải quyết các vấn đề môi trường đô thị bằng cả chính sách, dữ liệu, khoa học và công nghệ.

Ngày 22/9, Ban Tổ chức cùng các đơn vị quản lý, vận hành dự án dự kiến tổ chức chương trình tham quan thực địa. Đây là dịp để đại biểu Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục trao đổi trực tiếp về kinh nghiệm quản lý, công nghệ và khả năng hình thành những nội dung hợp tác trong lĩnh vực môi trường đô thị.