Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương: 70 năm lưu giữ ký ức dân tộc qua những thước phim

Đại diện Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương trao hoa tri ân các nguyên Giám đốc, Tổng Giám đốc và Quyền Tổng Giám đốc Hãng qua các thời kỳ. (ảnh: Phùng Anh)

Dự lễ kỷ niệm có ông Hoàng Tuấn Anh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; ông Đỗ Đức Hoàng, Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam cùng các đại biểu đến từ Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Quân chủng Phòng không - Không quân, lãnh đạo các tỉnh Cao Bằng, Hà Tĩnh, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam và các cơ quan, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực điện ảnh, báo chí, truyền thông.

Theo ban tổ chức, từ những thước phim ghi lại công cuộc xây dựng đất nước, những hình ảnh trực tiếp từ chiến trường đến các tác phẩm đi sâu vào đời sống hôm nay, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương (DFS) đã bền bỉ thực hiện sứ mệnh của mình suốt 70 năm qua. Hành trình ấy tạo nên một gia tài điện ảnh giàu giá trị lịch sử, nghệ thuật và nhân văn, đồng thời lưu giữ ký ức dân tộc bằng hình ảnh.

Ngày 15/3/1953, tại chiến khu Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 147/SL, đặt nền móng cho nền Điện ảnh Cách mạng Việt Nam. Đến năm 1956, Xưởng phim Thời sự Tài liệu được tách từ Xưởng phim Việt Nam thành đơn vị độc lập, đánh dấu sự ra đời của Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương ngày nay.

Trải qua 70 năm phát triển, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương đã xây dựng một di sản nghệ thuật đồ sộ với hơn 1.500 phim thời sự, phóng sự, trên 2.300 phim tài liệu và hơn 300 phim khoa học.

Trình bày diễn văn tại lễ kỷ niệm, NSƯT Nguyễn Quang Tuấn, Chủ tịch Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, đã ôn lại chặng đường 70 năm xây dựng và phát triển của Hãng phim.

Theo NSƯT Nguyễn Quang Tuấn, ra đời năm 1956, trong bối cảnh đất nước còn chia cắt, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương mang trên mình sứ mệnh đặc biệt là ghi lại, lưu giữ và trao truyền lịch sử bằng hình ảnh cho các thế hệ mai sau.

Trong những năm tháng chiến tranh, các nghệ sĩ, nhà quay phim của Hãng đã có mặt tại những chiến trường ác liệt, đối diện hiểm nguy, thậm chí hy sinh để ghi lại những khoảnh khắc lịch sử vô giá. Khi đất nước hòa bình, thống nhất, những ống kính ấy tiếp tục đồng hành cùng công cuộc tái thiết, đổi mới và phát triển đất nước.

Trải qua 70 năm, Hãng phim đã sản xuất hàng nghìn tác phẩm, trở thành tài sản quý giá của đất nước. Đây không chỉ là những thành tựu điện ảnh mà còn là chứng tích của lòng yêu nước, trách nhiệm công dân và tinh thần dấn thân nghệ thuật.

Những thành tựu đó là kết quả từ tâm huyết, tài năng và sự cống hiến của nhiều thế hệ nghệ sĩ, cán bộ, người lao động, cùng sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; sự định hướng của Ban Tuyên giáo Trung ương và sự đồng hành, hỗ trợ của các bộ, ban, ngành, địa phương, các quốc gia và tổ chức quốc tế.

Kế thừa truyền thống, những năm gần đây, Hãng phim tiếp tục nỗ lực vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ chính trị, duy trì hoạt động sáng tác, sản xuất các tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật và nhân văn; đồng thời từng bước đổi mới công nghệ, mở rộng hợp tác, đưa phim tài liệu đến gần hơn với công chúng.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, NSƯT Nguyễn Quang Tuấn cũng chỉ ra những thách thức đối với điện ảnh tài liệu trong bối cảnh chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, thói quen tiếp nhận thông tin thay đổi, cạnh tranh nội dung ngày càng gay gắt và nguồn lực sáng tạo còn hạn chế.

Theo ông, trước những tác động sâu sắc của công nghệ đối với báo chí, truyền thông, giá trị của sự thật và trách nhiệm của người làm phim tài liệu càng trở nên quan trọng.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương xác định tiếp tục đổi mới tư duy sáng tạo, phương thức sản xuất và phát hành; ứng dụng công nghệ tiên tiến, đào tạo đội ngũ nghệ sĩ trẻ, bảo tồn và phát huy kho tư liệu lịch sử, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trong nước và quốc tế.

"Nếu các thế hệ đi trước đã dũng cảm cầm máy giữa chiến trường, thì thế hệ hôm nay rèn bản lĩnh làm chủ công nghệ, bảo vệ sự thật và gìn giữ những giá trị nhân văn giữa những biến động của thời đại", NSƯT Nguyễn Quang Tuấn nhấn mạnh.

Khẳng định 70 năm là một di sản lớn lao, đồng thời cũng là trách nhiệm lớn lao, Chủ tịch Hãng phim bày tỏ quyết tâm tiếp tục xây dựng Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương ngày càng phát triển, xứng đáng với truyền thống và sứ mệnh lịch sử của mình.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định, chặng đường 70 năm xây dựng và phát triển của Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương là dấu ấn đáng tự hào, ghi nhận sự cống hiến bền bỉ, tâm huyết và sáng tạo của nhiều thế hệ nghệ sĩ, người làm phim.

Theo bà Thuỷ, suốt 70 năm qua, Hãng phim đã đồng hành cùng những chặng đường lịch sử của dân tộc, từ chiến trường đến công trường, từ những sự kiện trọng đại đến đời sống thường nhật. Những thước phim không chỉ lưu giữ chân thực hình ảnh đất nước, con người Việt Nam qua các thời kỳ mà còn góp phần gìn giữ ký ức dân tộc, kết nối các thế hệ và bồi đắp lòng tự hào, trách nhiệm với đất nước.

Đặc biệt, kho tư liệu hình ảnh được các thế hệ nghệ sĩ dày công xây dựng là tài sản vô giá, có ý nghĩa lâu dài đối với công tác nghiên cứu, giáo dục, bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc.

Thay mặt lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy biểu dương, ghi nhận những đóng góp của các thế hệ lãnh đạo, cán bộ, nghệ sĩ và người lao động của Hãng phim trong suốt 70 năm qua.

Trước những cơ hội và thách thức từ sự phát triển của công nghệ số, Thứ trưởng đề nghị Hãng phim tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao chất lượng tư tưởng, nghệ thuật và giá trị khoa học của tác phẩm; đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ số trong sản xuất, phát hành phim; chú trọng bảo quản, số hóa và phát huy giá trị kho tư liệu điện ảnh; xây dựng đội ngũ cán bộ, nghệ sĩ có bản lĩnh nghề nghiệp, năng lực sáng tạo và khả năng làm chủ công nghệ mới.

Thứ trưởng nhấn mạnh, mỗi tác phẩm cần xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng sự thật, có chiều sâu tư tưởng và sức lay động đối với công chúng. Đồng thời, Hãng phim cần đổi mới phương thức quản lý, mở rộng hợp tác, đưa phim tài liệu và khoa học đến gần hơn với khán giả trong nước và quốc tế.

Tin tưởng vào truyền thống đoàn kết, bản lĩnh nghề nghiệp và khát vọng sáng tạo của đội ngũ nghệ sĩ, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy kỳ vọng Hãng phim tiếp tục tạo ra nhiều tác phẩm có giá trị, góp phần lưu giữ chân thực hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong xã hội.

Phát biểu tri ân các thế hệ đi trước, NSƯT Trịnh Quang Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, bày tỏ niềm vui và xúc động khi được đón các thế hệ cán bộ, nghệ sĩ trở về gặp mặt nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập Hãng.

Theo NSƯT Trịnh Quang Tùng, mỗi thế hệ cán bộ, nghệ sĩ, người lao động đều có những đóng góp quan trọng, góp phần xây dựng, gìn giữ và phát triển Hãng phim trong suốt 70 năm qua.

Thay mặt Ban lãnh đạo và tập thể Hãng, ông gửi lời tri ân sâu sắc tới các thế hệ đi trước, đồng thời thành kính tưởng nhớ những lãnh đạo, nghệ sĩ, cán bộ và người lao động đã khuất.

Đặc biệt, NSƯT Trịnh Quang Tùng nhấn mạnh sự hy sinh của các liệt sĩ thuộc Hãng phim. Trong những năm tháng chiến tranh, nhiều cán bộ, nghệ sĩ đã vượt qua bom đạn, có mặt tại các chiến trường ác liệt để ghi lại cuộc sống, chiến đấu của quân và dân ta. Có người đã anh dũng hy sinh khi đang tác nghiệp, để lại những thước phim lịch sử vô giá cho đất nước.

NSƯT Trịnh Quang Tùng khẳng định, sự tri ân không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước mà còn là lời nhắc nhở những người làm phim hôm nay tiếp tục lao động nghệ thuật nghiêm túc, trách nhiệm, xứng đáng với truyền thống và những giá trị được trao truyền.

Trong khuôn khổ Lễ kỷ niệm, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy đã trao tặng Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp Văn hóa, Thể thao và Du lịch" cho 25 cá nhân thuộc Công ty TNHH Một thành viên Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, ghi nhận những đóng góp của các cá nhân đối với sự nghiệp xây dựng và phát triển ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch.