Hàng triệu người Mỹ đủ điều kiện nhập tịch Canada theo luật mới

Cơ chế của luật mới về quốc tịch

Trong nhiều thập niên qua, Canada đã liên tục điều chỉnh luật quốc tịch nhằm cập nhật các cách hiểu pháp lý và xử lý những vấn đề bất bình đẳng trong quá khứ.

Trước đây, quyền công dân theo diện huyết thống chỉ được truyền từ một thế hệ – từ cha mẹ sang con cái. Tuy nhiên, luật mới đã mở rộng phạm vi, cho phép những người có tổ tiên là công dân Canada (bao gồm ông bà, cụ hoặc xa hơn) có thể được công nhận quốc tịch, nếu chứng minh được mối liên hệ trực tiếp.

Đối với những người sinh sau ngày 15/12/2025, quy định yêu cầu cha hoặc mẹ là công dân Canada phải từng cư trú tại nước này tối thiểu 1.095 ngày.

Theo các chuyên gia, điểm đáng chú ý là những người đủ điều kiện theo luật mới thực chất đã được coi là công dân Canada về mặt pháp lý, và việc nộp hồ sơ chỉ nhằm mục đích xin cấp giấy chứng nhận quốc tịch.

Luật sư di trú Amandeep Hayer tại khu vực Vancouver cho biết có thể có hàng triệu người Mỹ thuộc diện này. Ông nhấn mạnh đây là việc "công nhận một quyền vốn đã tồn tại", thay vì cấp quốc tịch mới.

Theo các luật sư di trú tại cả hai nước, kể từ khi quy định mới có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, số lượng người Mỹ tìm kiếm tư vấn pháp lý và nộp đơn chứng minh quốc tịch Canada đã tăng mạnh. Động lực đến từ nhiều yếu tố như chính trị, cơ hội nghề nghiệp, nguồn gốc gia đình và nhu cầu đa dạng hóa lựa chọn sinh sống.

Trường hợp của anh Zack Loud, cư dân bang Minnesota, là một ví dụ điển hình. Anh cho biết bản thân và các anh chị em bất ngờ khi biết rằng họ đã được xem là công dân Canada theo luật mới, do có bà là người Canada. Theo Loud, điều này khiến gia đình anh nghiêm túc cân nhắc các cơ hội làm việc và sinh sống tại Canada.

Động cơ đa dạng của người Mỹ

Lý do khiến người Mỹ quan tâm đến quốc tịch Canada rất đa dạng, trong đó yếu tố chính trị là một trong những động lực đáng kể. Một số người cho biết các chính sách siết chặt nhập cư dưới thời Tổng thống Donald Trump đã khiến họ cân nhắc các lựa chọn khác.

Bà Michelle Cunha, cư dân bang Massachusetts, cho biết sau nhiều năm tham gia hoạt động xã hội, bà quyết định chuyển hướng sang Canada với mong muốn tìm kiếm một môi trường phù hợp hơn với các giá trị cá nhân.

Trong khi đó, ông Troy Hicks, bang Nevada, cho rằng trải nghiệm cá nhân khi đi nước ngoài – nơi hình ảnh nước Mỹ bị nhìn nhận tiêu cực – đã thúc đẩy ông tìm kiếm quốc tịch thứ hai như một giải pháp thuận lợi hơn trong di chuyển quốc tế.

Một số trường hợp khác, như bà Maureen Sullivan tại Florida, coi quốc tịch Canada là phương án dự phòng trong bối cảnh họ lo ngại về các chính sách thực thi pháp luật nhập cư tại Mỹ.

Về chi phí, lệ phí nộp đơn xin chứng nhận quốc tịch Canada ở mức tương đối thấp, khoảng 75 đô la Canada (tương đương 55 USD). Tuy nhiên, tổng chi phí có thể tăng đáng kể nếu người nộp đơn cần thuê luật sư hoặc chuyên gia gia phả để tìm kiếm và xác minh các giấy tờ như khai sinh, kết hôn hoặc tử vong nhằm chứng minh nguồn gốc.

Một số người lựa chọn tự thực hiện hồ sơ với sự hỗ trợ từ các diễn đàn trực tuyến. Tuy nhiên, với những trường hợp phức tạp, việc sử dụng dịch vụ pháp lý vẫn được khuyến nghị.

Theo cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada, thời gian xử lý hồ sơ hiện khoảng 10 tháng. Hiện có hơn 56.000 hồ sơ đang chờ giải quyết. Chỉ trong giai đoạn từ giữa tháng 12/2025 đến cuối tháng 1/2026, đã có gần 1.500 trường hợp được xác nhận quốc tịch theo diện huyết thống.

Trước đó, trong năm 2025, khoảng 24.500 công dân Mỹ đã được cấp quốc tịch kép Mỹ–Canada.

Quan điểm từ phía Canada

Tại Canada, phản ứng đối với xu hướng gia tăng này nhìn chung là tích cực, song cũng tồn tại một số lo ngại.

Giáo sư Fen Hampson tại Đại học Carleton (Ottawa) cho rằng người dân Canada vốn có truyền thống cởi mở với người nhập cư. Tuy nhiên, một bộ phận bày tỏ quan ngại về những trường hợp có mối liên hệ rất hạn chế với Canada nhưng vẫn có thể xin quốc tịch, dẫn đến hiện tượng được gọi là "công dân thuận tiện".

Ngoài ra, một số ý kiến lo ngại rằng sự gia tăng hồ sơ từ công dân Mỹ có thể gây áp lực lên hệ thống xử lý, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết cho người tị nạn và người xin tị nạn – những đối tượng được xem là cần hỗ trợ khẩn cấp hơn.

Việc mở rộng quyền công dân theo diện huyết thống được đánh giá là một bước đi quan trọng của Canada trong việc điều chỉnh chính sách nhập cư và quốc tịch theo hướng linh hoạt hơn. Đồng thời, xu hướng gia tăng nhu cầu song tịch từ phía Mỹ cũng phản ánh những biến động về kinh tế, chính trị và xã hội trong khu vực.