Hoàn thiện pháp luật về trưng mua, trưng dụng tài sản

Sáng nay, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), Dự án Luật Văn bản quy phạm pháp luật và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Đồng tình với những quy định mới trong dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), tuy nhiên, một số đại biểu Quốc hội đề nghị cần hoàn thiện quy định về hoàn trả tài sản sau trưng dụng. Theo đó, đại biểu đề nghị xem xét thận trọng, tránh áp đặt các mốc thời gian khi thực tế phát sinh nhiều tình huống bất khả kháng, bảo đảm tối đa quyền lợi của người dân.

Ông Nguyễn Thành Trung, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, nêu ý kiến: "Tôi đề nghị bỏ cơ chế từ chuyển động sang sở hữu nhà nước, chuyển vì hết thời hạn 1 năm không đến nhận, cần quy định riêng việc không thông báo hợp lệ, bảo quản, giao trả, xử lý trường hợp chủ sở hữu vắng mặt, chết hoặc mất tích. Nếu cần xử lý tài sản thì phải có trình tự bảo vệ quyền của chủ sở hữu và người có quyền lợi liên quan."

Thảo luận về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, một số đại biểu đề nghị tính toán kỹ thời hạn chuyển tiếp và cần có danh mục cụ thể các nghị quyết, từng nội dung đề nghị kéo dài, lý do kéo dài, thời hạn áp dụng và lộ trình ban hành văn bản thay thế để Quốc hội xem xét, quyết định.

Ông Đặng Ngọc Huy, Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi, nêu ý kiến: "Khi một nghị quyết theo cơ chế đặc biệt hết hiệu lực, những quyền, nghĩa vụ và quan hệ pháp luật đã được xác lập hợp pháp trong thời gian nghị quyết có hiệu lực sẽ được xử lý như thế nào? Chẳng hạn, các quyết định hành chính đã được ban hành, các thủ tục đã được giải quyết, các quyền và lợi ích hợp pháp đã được xác lập trên cơ sở nghị quyết đó. Nếu không có quy định chuyển tiếp rõ ràng, có thể phát sinh vướng mắc mới ngay sau khi chúng ta kết thúc việc áp dụng cơ chế đặc biệt. Vì vậy, đề nghị Chính phủ quan tâm đầy đủ đến việc xử lý hậu quả pháp lý khi các nghị quyết hết hiệu lực, bảo đảm tính liên tục, ổn định của pháp luật".

Bên cạnh việc xử lý các vấn đề pháp lý phát sinh khi cơ chế đặc biệt kết thúc, các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác xây dựng pháp luật theo hướng gắn chặt hơn với tổ chức thi hành trong Dự thảo Luật Văn bản quy phạm pháp luật.

Bà Nguyễn Thị Thủy, Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Nguyên, nêu ý kiến: "Đồng chí Tổng Bí thư cũng đã nhận xét rất nhiều lần là bây giờ pháp luật và các luật không có điểm nghẽn nữa mà bây giờ vấn đề đó là khâu tổ chức thực thi. Cho nên, lần này đáp ứng yêu cầu của Trung ương, của Bộ Chính trị và của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thì đưa nội dung rất đậm đà liên quan đến khâu tổ chức thực thi ở đây. Việc thay đổi phạm vi điều chỉnh như vậy thì phải có tên để phù hợp với phạm vi điều chỉnh mới, cho nên chúng tôi rất tán thành việc Chính phủ đề xuất tên gọi luật là Luật Văn bản quy phạm pháp luật".

Một số đại biểu đề nghị cần nhìn nhận việc phải sử dụng cơ chế đặc biệt để xử lý nhiều vướng mắc như một yêu cầu đặt ra đối với chất lượng công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Phải xác định được vướng mắc nào do quy định pháp luật chưa phù hợp, vướng mắc nào do sự chồng chéo giữa các văn bản và vướng mắc nào bắt nguồn từ việc tổ chức thực hiện. Nêu ý kiến tại tổ, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu định lượng, xác định rõ thời điểm hoàn thành.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh, nêu ý kiến: "Tôi đồng tình kéo dài các văn bản ban hành theo cơ chế đặc biệt đến ngày 31 tháng 10 năm 2027 để không tạo khoảng trống pháp lý, nhưng nghị quyết kỳ họp phải ghi thật rõ. Thứ nhất, gia hạn một lần, không có lần thứ hai. Nói một cách nghiêm túc như thế. Thứ hai, phụ lục danh mục từng nghị quyết được kéo dài, từng nghị quyết đã luật hóa thì chấm dứt, kèm cơ quan chủ trì, thời hạn văn bản sửa đổi có hiệu lực chậm nhất là ngày 1 tháng 1 năm 2028. Thứ ba, Chính phủ phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến độ định kỳ, bộ, ngành nào thì người đứng đầu giải trình. Gia hạn là để hoàn thành chứ không phải để quản".

Chiều nay, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân; Dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi).