Ảnh: Bệnh viện Da liễu Trung ương
Bệnh nhân nam, 28 tuổi, mắc hội chứng Down từ nhỏ, bắt đầu xuất hiện các dát đỏ phủ vảy trắng dày ở tay và chân khoảng 8 năm trước. Bệnh nhân được chẩn đoán vảy nến thông thường và điều trị tại Bệnh viện Da liễu Trung ương trong khoảng 3 năm, sau đó ngừng tái khám. Gia đình tiếp tục sử dụng thuốc theo đơn cũ và cho bệnh nhân tắm lá không rõ loại.
Trong những năm tiếp theo, tổn thương da nhiều lần thuyên giảm rồi tái phát. Khoảng 3 tuần trước khi nhập viện, các mảng đỏ phủ vảy trắng lan rộng ở hai đùi, cẳng chân và xuất hiện thêm ở da đầu, mặt, thân mình.
Kết quả thăm khám ghi nhận nhiều mảng đỏ ranh giới rõ, phủ vảy trắng dày, dễ bong; móng tay và móng chân đổi màu vàng, dày sừng dưới móng và tách móng. Chưa ghi nhận dấu hiệu viêm khớp. Xét nghiệm cho thấy men gan AST và ALT tăng khoảng 2 lần giới hạn trên của khoảng tham chiếu; siêu âm ghi nhận gan nhiễm mỡ. Xét nghiệm viêm gan B và C âm tính, chức năng thận và công thức máu trong giới hạn bình thường.
Bệnh nhân được chẩn đoán vảy nến thể mảng lan rộng trên nền hội chứng Down, kèm tăng men gan. Chưa đủ dữ liệu để xác định nguyên nhân tăng men gan, do tình trạng này có thể liên quan đến nhiều yếu tố, bao gồm gan nhiễm mỡ và tiền sử sử dụng thuốc.
Mối liên hệ giữa hội chứng Down và vảy nến
Một số nghiên cứu quan sát ghi nhận vảy nến có tỷ lệ hiện mắc cao hơn ở người mắc hội chứng Down so với dân số chung. Trong dân số chung, tỷ lệ vảy nến thường được ước tính khoảng 2-3%. Một tổng quan hệ thống công bố năm 2022 ghi nhận tỷ lệ hiện mắc vảy nến trung bình có trọng số là 4,8% ở người mắc hội chứng Down, dựa trên 6 nghiên cứu với tổng cộng 953 người.
Tuy nhiên, số lượng nghiên cứu và cỡ mẫu còn hạn chế. Vì vậy, các số liệu này cần được diễn giải thận trọng, chưa đủ để xác định chính xác mức tăng nguy cơ ở mọi người mắc hội chứng Down.
Cơ chế liên quan vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn. Các nhà nghiên cứu cho rằng những thay đổi trong điều hòa miễn dịch do có thêm bản sao nhiễm sắc thể 21 có thể góp phần làm thay đổi hoạt động của các đường tín hiệu viêm, trong đó có hệ interferon và đáp ứng Th1. Tuy nhiên, đây vẫn là giả thuyết cần được nghiên cứu thêm, chưa chứng minh quan hệ nhân quả trực tiếp.
Một số báo cáo ca bệnh cũng mô tả vảy nến khởi phát sớm, tổn thương da lan rộng, diễn biến dai dẳng hoặc có tổn thương móng ở người mắc hội chứng Down. Dù vậy, chưa đủ bằng chứng để kết luận tất cả người bệnh thuộc nhóm này đều có biểu hiện nặng hơn hoặc đáp ứng điều trị kém hơn.
Lưu ý trong chăm sóc và điều trị
Gia đình và người chăm sóc cần chú ý các tổn thương da, móng mới xuất hiện hoặc kéo dài để đưa người bệnh đi khám chuyên khoa da liễu. Việc điều trị cần được cá thể hóa, đồng thời đánh giá tổn thương khớp, bệnh đồng mắc và các thuốc người bệnh đang sử dụng.
Đặc biệt, không nên tự ý tiếp tục dùng đơn thuốc cũ trong thời gian dài khi chưa được bác sĩ đánh giá lại. Với người bệnh có men gan tăng, cần theo dõi chức năng gan và rà soát các yếu tố có thể ảnh hưởng đến gan để bảo đảm an toàn điều trị.
Ca bệnh cho thấy tầm quan trọng của việc tái khám định kỳ và theo dõi lâu dài ở người mắc hội chứng Down có vảy nến. Khi xuất hiện tổn thương da hoặc móng nghi ngờ, người bệnh cần được thăm khám để chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Bình luận (0)