Sau 6 tuần giao tranh căng thẳng, sáng 8/4 (theo giờ Việt Nam), Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần.Thông báo được đưa ra sau khi Pakistan đề xuất Mỹ hoãn tấn công 2 tuần và Iran mở lại eo biển Hormuz để tạo điều kiện cho tiến trình ngoại giao. Tuy nhiên, việc các bên vừa tiến hành đàm phán vừa duy trì trạng thái cảnh giác cao cho thấy tiến trình hạ nhiệt căng thẳng vẫn còn nhiều thách thức.
Theo phía Iran, các bên chuẩn bị nối lại đàm phán tại Islamabad, Pakistan vào ngày 10/4 dựa trên kế hoạch hòa bình 10 điểm do Tehran đưa ra. Các điểm cốt lõi trong đề xuất của Iran gồm:
- Mỹ phải cam kết chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự và thù địch.
- Công nhận quyền thực hiện chương trình làm giàu hạt nhân của Iran và hủy bỏ các nghị quyết liên quan của Liên hợp quốc cũng như IAEA.
- Dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt sơ cấp, thứ cấp và giải phóng các tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài.
- Mỹ phải rút toàn bộ lực lượng chiến đấu khỏi các căn cứ và điểm triển khai quân tại khu vực.
- Chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận - bao gồm cả Lebano, bồi thường đầy đủ thiệt hại chiến tranh cho Iran.
Ở chiều ngược lại, Iran cam kết sẽ đảm bảo an ninh cho việc lưu thông qua eo biển Hormuz dưới sự phối hợp của lực lượng vũ trang nước này.
Những điểm then chốt này được xem là nền tảng cho thỏa thuận tiềm năng với Mỹ.
(Ảnh: Tasnim)
Ông Michael Maloof - cựu chuyên gia phân tích chiến lược cấp cao thuộc Bộ Chieesn tranh Mỹ - nhận định: "Tôi nghĩ đây chỉ là vấn đề tạm thời, bởi vì khi nghe đề xuất 10 điểm mà Tổng thống Trump nói có thể được thảo luận, tôi nghĩ vẫn còn một khoảng cách lớn cần được thu hẹp. Điều thú vị là trong 10 điểm đưa ra không có yêu cầu Mỹ rút hết căn cứ quân sự khỏi các nước Arab. Nhưng những vấn đề khác tôi nghĩ vẫn sẽ gây tranh cãi và việc Iran vẫn kiểm soát eo biển Hormuz trong hai tuần tới có thể làm dấy lên lo ngại ở Washington".
Trong thông báo mới, Tổng thống Mỹ Donald Trump xác nhận nước này đã nhận được kế hoạch hòa bình 10 điểm từ phía Iran, cho rằng đây là "cơ sở khả thi để tiến hành đàm phán". Mặc dù cánh cửa đối thoại đã mở ra nhưng giới chức Iran khẳng định lệnh ngừng bắn hiện tại chỉ mang tính tạm thời, không đồng nghĩa với việc chấm dứt chiến tranh. Iran đồng thời nhấn mạnh các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn và phụ thuộc vào việc các bên có đáp ứng các điều kiện trong đề xuất hay không.
Nhìn nhận về diễn biến mới, nhiều chuyên gia phân tích lạc quan một cách thận trọng, cho rằng dù đây chỉ là khoảng lặng trong bối cảnh xung đột nhưng nó mở ra cơ hội quan trọng cho các cuộc đàm phán hướng tới một giải pháp hòa bình.
Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Washington đang xem xét khả năng đàm phán trực tiếp với Iran, nhưng quyết định cuối cùng sẽ do Tổng thống Mỹ hoặc Nhà Trắng công bố.
Bình luận (0)