Iran kêu gọi xây dựng khuôn khổ an ninh tập thể tại Trung Đông

Phát biểu qua thông điệp video hôm 25/3, người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, ông Ebrahim Zolfaghari, cho rằng đã đến lúc các nước trong khu vực "tự chịu trách nhiệm tập thể" đối với an ninh và quốc phòng của mình, thay vì phụ thuộc vào các cường quốc bên ngoài.

Theo quan chức này, các cuộc tấn công do Mỹ và Israel tiến hành nhằm vào Iran từ cuối tháng 2 vừa qua đã mở ra một "giai đoạn mới", đòi hỏi thế giới Hồi giáo phải có phản ứng thống nhất và mạnh mẽ hơn.

Ông Zolfaghari kêu gọi các quốc gia Arab và Hồi giáo thúc đẩy xây dựng một khuôn khổ an ninh chung, dựa trên nền tảng đoàn kết khu vực, các giá trị Hồi giáo và lợi ích chiến lược chung. Theo ông, việc trông chờ vào các tác nhân bên ngoài trong nhiều năm qua không mang lại sự ổn định bền vững cho Trung Đông.

Quan điểm trên phản ánh rõ hơn nỗ lực của Tehran trong việc tranh thủ sự ủng hộ của khu vực, khi nước này đang phải đối mặt với sức ép quân sự kéo dài và ngày càng phức tạp. Lời kêu gọi của Iran được đưa ra trong bối cảnh xung đột bước sang tuần thứ 5, sau các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran kể từ ngày 28/2. Diễn biến này đã kéo theo chuỗi phản ứng quân sự dây chuyền trong khu vực, khi Tehran đáp trả bằng các đòn tấn công tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào Israel cũng như các địa điểm được cho là có liên quan đến hiện diện quân sự của Mỹ.

Tuy nhiên, khả năng sáng kiến này được hiện thực hóa vẫn còn là dấu hỏi lớn. Nhiều quốc gia vùng Vịnh và Trung Đông hiện vẫn duy trì quan hệ an ninh - quốc phòng chặt chẽ với Mỹ, đồng thời có những toan tính chiến lược riêng trong quan hệ với Iran. Vì vậy, việc hình thành một liên minh khu vực theo đề xuất của Tehran sẽ phụ thuộc nhiều vào mức độ thay đổi cán cân lợi ích và môi trường an ninh trong thời gian tới.

Trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, lời kêu gọi của Tehran được xem là tín hiệu cho thấy các cuộc đối đầu hiện nay không chỉ dừng ở mặt trận quân sự, mà còn đang mở rộng sang cuộc cạnh tranh về mô hình trật tự, liên kết chiến lược và ảnh hưởng địa chính trị tại Trung Đông.