Khai mạc Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026 tại Hà Nội

Chiều 26/9, Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ 19 chính thức khai mạc tại Hà Nội. Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu tham dự lễ khai mạc.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế, quy tụ gần 500 đại biểu quốc tế, trong đó có 320 thí sinh trung học phổ thông đến từ 64 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Một trong những hạng mục phục vụ kỳ thi là nhà chiếu hình vũ trụ với mái vòm đường kính 16 m, hệ thống máy chiếu và phần mềm chuyên dụng, được đưa vào phương án phục vụ các nội dung chuyên môn phù hợp.

Hà Nội - điểm hội tụ của những tài năng trẻ

Phát biểu tại lễ khai mạc Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA) lần thứ 19, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng bày tỏ vui mừng, vinh dự được chào đón các đại biểu, nhà khoa học, giáo viên, trưởng đoàn và đông đảo học sinh đến với Thủ đô.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, Hà Nội là một trong những trung tâm lớn về giáo dục, đào tạo và nghiên cứu của Việt Nam, tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, đội ngũ trí thức, nhà khoa học và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trên nền tảng đó, Hà Nội xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng giữ vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển Thủ đô, đồng thời chủ động mở rộng hợp tác với các trung tâm tri thức, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong khu vực và thế giới.

Là thành viên Mạng lưới các Thành phố sáng tạo và Mạng lưới Thành phố học tập toàn cầu của UNESCO, Hà Nội mong muốn tiếp nhận những giá trị tri thức, sáng tạo của thế giới, đồng thời đóng góp tích cực vào các mạng lưới hợp tác quốc tế.

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng mong các thí sinh bước vào kỳ thi với sự tự tin, trung thực và quyết tâm; phát huy tốt nhất kiến thức, tư duy và năng lực. Ông cũng khuyến khích các em giữ niềm say mê khám phá, không ngừng đặt ra những câu hỏi mới.

Những tình bạn được hình thành từ IOAA

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch IOAA Aniket Sule đánh giá cao công tác chuẩn bị của Hà Nội và Đại học Phenikaa. Theo ông, chỉ một năm trước, khi địa điểm đăng cai IOAA 2026 được lựa chọn, cung thiên văn tại trường chưa được khởi công. Đến tháng 6/2026, công trình đã hoàn thành và đi vào hoạt động.

Chủ tịch IOAA cho rằng, tại kỳ thi, học sinh đến từ nhiều châu lục có cơ hội gặp gỡ, trao đổi ý tưởng và tìm hiểu các nền văn hóa khác nhau. Sau 20 năm, có thể các em không còn nhớ cụ thể những bài thi đã giải, nhưng sẽ trân trọng những tình bạn được hình thành tại IOAA.

Đầu tư cho tài năng trẻ là đầu tư cho tương lai

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh, đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai IOAA, với 65 đội tuyển đến từ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ, gần 500 thành viên, trong đó khoảng 320 học sinh, thí sinh. Đây cũng là quy mô lớn nhất từ trước đến nay của kỳ thi.

Theo Phó Thủ tướng, trong một thế giới nhiều biến động, khoa học là ngôn ngữ chung đưa con người đến gần nhau hơn bằng tri thức, sự thật và tinh thần hợp tác. IOAA không chỉ là cuộc tranh tài mà còn là diễn đàn khoa học trẻ, nơi học sinh chia sẻ tri thức, khơi mở tài năng và hình thành những trải nghiệm mới.

Đề cập thông điệp của Việt Nam tại Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tổ chức tại Paris ngày 10/9/2026, Phó Thủ tướng cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu quan điểm về giữ gìn không gian vũ trụ vì mục đích hòa bình, đặt con người và phát triển bền vững trên Trái đất ở vị trí trung tâm.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh: "Kỳ thi hôm nay chính là giải pháp góp phần vun đắp nền móng cho tầm nhìn đó", đồng thời khẳng định mọi chương trình vũ trụ, mọi sáng kiến hợp tác đều bắt đầu từ con người và những bạn trẻ say mê khoa học.

Việt Nam đã 10 năm tham dự IOAA. Năm 2018, lần đầu tiên học sinh Việt Nam giành Huy chương Vàng; năm 2019 có thí sinh đạt điểm cao nhất toàn kỳ thi. Trong hai năm 2024 và 2025, tất cả thí sinh Việt Nam dự thi đều đoạt huy chương, trong đó năm 2025 có một Huy chương Vàng.

Phó Thủ tướng mong các thí sinh tự tin, trung thực, bản lĩnh, nỗ lực hết mình và đón nhận trọn vẹn những trải nghiệm tại Hà Nội. Ông tin tưởng những kết nối được hình thành từ IOAA sẽ tiếp tục mở ra cơ hội hợp tác khoa học, để các thí sinh hôm nay có thể trở thành những đồng nghiệp cùng khám phá những chân trời mới trong tương lai.Việc đăng cai kỳ thi được xem là cơ hội để học sinh Việt Nam giao lưu, học hỏi và kết nối với cộng đồng giáo dục, khoa học quốc tế.

Việt Nam 10 lần tham gia Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế. 

Năm nay, Việt Nam có 2 đội tuyển đến từ các trường THPT chuyên trên cả nước tham dự kỳ thi.

Thí sinh Bùi Nguyễn Hồng Quân, Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, thành viên đội tuyển Việt Nam, cho biết em cảm thấy tự hào khi Việt Nam đăng cai sự kiện, đồng thời kỳ vọng có thêm cơ hội học hỏi và giao lưu với bạn bè quốc tế.

Các phần thi và hoạt động giao lưu diễn ra từ ngày 27/9 đến 3/10. Kỳ thi gồm 4 nội dung chính: thi lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát và thi đồng đội.

Việc tổ chức Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế lần thứ 19 tại Hà Nội không chỉ tạo cơ hội giao lưu học thuật cho các tài năng trẻ mà còn góp phần mở rộng kết nối, thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế trong lĩnh vực thiên văn và vật lý thiên văn.

Một số hình ảnh ghi nhận: