Không áp đặt tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp giỏi, xuất sắc, siết tình trạng “lạm phát điểm số”

Ngày 16/10, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Lê Quân ký ban hành công văn về việc thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với các cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng sư phạm, trong đó nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chất lượng đào tạo, xử lý tình trạng "lạm phát điểm số" và ngăn chặn gian lận học thuật liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Không áp đặt tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp giỏi, xuất sắc

Trong công tác quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở đào tạo rà soát quy định kiểm tra, đánh giá và xếp loại tốt nghiệp; vận hành thực chất hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong, đồng thời công khai kế hoạch cải tiến sau tự đánh giá và kiểm định chất lượng.

Các trường phải phân tích phân bố điểm học phần, kết quả học tập và xếp loại tốt nghiệp theo từng ngành, khóa học và hình thức đào tạo. Những dữ liệu này cần được đối chiếu với mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra và phản hồi từ doanh nghiệp để phát hiện, kiểm tra, xử lý tình trạng lạm phát điểm số.

Đáng chú ý, Bộ yêu cầu các trường không áp đặt tỷ lệ điểm số hoặc tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc; không hạ chuẩn để chạy theo thành tích. Việc đánh giá phải phản ánh đúng năng lực người học, bảo đảm chất lượng đào tạo và quyền lợi của sinh viên.

Các cơ sở đào tạo cần tổ chức kiểm tra mẫu đối với bài thi, đồ án, luận văn và các minh chứng đánh giá; xử lý sai phạm theo đúng thẩm quyền. Trước khi kết thúc năm học, các trường phải hoàn thành báo cáo về công tác kiểm soát lạm phát điểm số và kết quả cải tiến.

Bên cạnh đó, công tác kiểm tra nội bộ phải chú trọng hậu kiểm việc đánh giá chuẩn đầu ra, cấp văn bằng, điều kiện đội ngũ, địa điểm đào tạo và sử dụng AI. Các trường cũng phải thực hiện nghiêm chế độ báo cáo thống kê giáo dục trên hệ thống HEMIS, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác và đúng thời hạn.

Minh bạch việc sử dụng AI trong học tập

Trước sự phát triển nhanh của công nghệ số, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường rà soát, cập nhật chuẩn đầu ra, tích hợp kiến thức và kỹ năng số, ứng dụng AI vào chương trình đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ. Quá trình này phải gắn với việc trang bị đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm sử dụng AI cho người học.

Các trường phải xác định những học phần cần cập nhật, đồng thời xây dựng minh chứng đánh giá năng lực mới của người học ngay trong năm học 2026-2027.

Đối với việc sử dụng AI trong học tập và đánh giá, các cơ sở đào tạo phải ban hành quy định minh bạch về phạm vi được phép sử dụng công nghệ, nghĩa vụ khai báo và cách xác minh phần đóng góp thực tế của người học. Những hành vi gian lận học thuật phải được phát hiện và xử lý nghiêm.

Yêu cầu này nhằm bảo đảm kết quả đánh giá phản ánh đúng năng lực của sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh, trong bối cảnh AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện các sản phẩm học thuật.

Rà soát tuyển sinh, dừng đào tạo ngành không bảo đảm chất lượng

Về tuyển sinh, Bộ GD&ĐT yêu cầu các trường rà soát và quyết định phương án tuyển sinh năm 2027 theo thẩm quyền, bảo đảm công bằng và độ tin cậy giữa các phương thức.

Các phương án tuyển sinh cần hướng tới sự ổn định, minh bạch, đơn giản hóa phương thức xét tuyển, kiểm soát chất lượng đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra. Chỉ tiêu tuyển sinh phải căn cứ vào năng lực đội ngũ, cơ sở vật chất, chất lượng đầu ra và nhu cầu nhân lực.

Đặc biệt, các trường cần đối chiếu kết quả học tập của những nhóm thí sinh trúng tuyển theo từng phương thức để có căn cứ điều chỉnh phương án tuyển sinh. Đối với cơ sở đào tạo ngành giáo viên, Bộ yêu cầu chủ động làm việc với UBND các tỉnh, thành phố và đề xuất cơ quan quản lý trực tiếp giao nhiệm vụ đào tạo, đăng ký chỉ tiêu theo hướng dẫn hiện hành.

Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các trường thường xuyên tự rà soát và chịu trách nhiệm về hoạt động đào tạo, tuyển sinh. Những ngành hoặc chương trình không duy trì được yêu cầu bảo đảm chất lượng phải chấm dứt đào tạo, tuyển sinh. Các trường cần rà soát cơ cấu ngành, điều chỉnh quy mô đối với những ngành có nhu cầu thấp hoặc hiệu quả đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu.

Ngoài ra, các cơ sở đào tạo cần thiết lập đầu mối hỗ trợ phát triển nghề nghiệp, việc làm; tăng cường kết nối với doanh nghiệp, hiệp hội và cựu sinh viên. Dữ liệu về việc làm phù hợp, thu nhập và tiến triển nghề nghiệp phải được thu thập, kiểm chứng theo từng khóa học, ngành đào tạo và trình độ, làm cơ sở đánh giá hiệu quả đào tạo và điều chỉnh hoạt động của nhà trường.