Kinh tế Việt Nam 2025: Áp lực tạo kim cương, bản lĩnh tạo tăng trưởng

Một cú sốc lớn

Những ngày cuối năm 2025 tại Tổng Công ty May 10, tiếng máy may vang đều dồn dập, các thợ may cẩn thận căn chỉnh từng đường kim mũi chỉ, xe container ra vào hối hả vận chuyển đơn hàng. Trao đổi với phóng viên Thời báo VTV, ông Thân Đức Việt - Tổng Giám đốc Tổng Công ty May 10 - cho biết, năm nay doanh nghiệp dự kiến đạt doanh thu trên 5.000 tỷ đồng (tăng hơn 4%), lợi nhuận đạt mức hai con số, thu nhập bình quân người lao động hơn 10,6 triệu đồng/tháng (tăng 5%).

Tuy nhiên, đằng sau những con số tích cực đó, theo ông Việt, năm 2025 là một hành trình đầy thách thức, có những thời điểm doanh nghiệp đối mặt nguy cơ phải đóng cửa nhà máy và cho công nhân nghỉ việc.

“Đầu tháng 4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra một quyết định chưa từng có tiền lệ: áp thuế đối ứng với tất cả các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Thời điểm ban đầu, mức thuế đối ứng dự kiến áp với Việt Nam rất cao, lên tới 46%, chưa kể các mức thuế tối huệ quốc hiện hành. Đây là cú sốc lớn đối với May 10 nói riêng, ngành dệt may và toàn bộ khu vực xuất khẩu của Việt Nam nói chung”, ông Thân Đức Việt chia sẻ.

Linh hoạt ứng phó

Trước thách thức chưa có tiền lệ, Tổng Giám đốc Công ty May 10 cho biết, trong ngắn hạn, doanh nghiệp đã sắp xếp lại toàn bộ đơn hàng, đồng thời tích cực thuyết phục khách hàng để duy trì sản xuất. Song song với đó, công ty tăng cường khai thác thị trường nội địa - nơi hiện đóng góp khoảng 20% sản lượng tiêu thụ.

“Chúng tôi chủ động tăng tỷ trọng sản xuất cho thị trường trong nước so với kế hoạch ban đầu nhằm giữ việc làm cho người lao động, đồng thời bù đắp một phần tác động từ thuế đối ứng”, ông Việt nói.

Về dài hạn, May 10 tập trung tìm kiếm các chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu mới, đồng thời mở rộng thị trường xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ.

Cùng với May 10, ngay khi Mỹ công bố chính thức áp thuế đối ứng 20% với hàng hóa Việt Nam, nhiều doanh nghiệp đã tích cực lên các phương án, để vừa tận dụng được thị trường thế mạnh, vừa tìm cơ hội vượt qua thách thức.

Các doanh nghiệp hồ tiêu đã thực hiện việc tăng cường giám sát dư lượng các loại hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật để có nguyên liệu an toàn giúp tìm kiếm khách hàng ở các thị trường khác như châu Âu, châu Á, Trung Đông...

“Quan điểm của các doanh nghiệp là không tập trung vào một thị trường để phân tán rủi ro”, bà Hoàng Thị Liên - Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA) cho biết.

Thống kê cho thấy, dù sản lượng xuất khẩu giảm 5% song luỹ kế 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu hồ tiêu đạt 1,51 tỷ USD, phá kỷ lục của năm 2016.

Theo thông tin từ hiệp hội ngành hàng như xuất gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản..., dù khó khăn nhưng nhiều sản phẩm Việt vẫn tự tin đạt, thậm chí là vượt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu năm 2025. Đó là do doanh nghiệp đã dựa trên cơ sở là những thế mạnh của mình và đã tìm ra lợi thế cạnh tranh mới cho bối cảnh áp thuế 20% của Mỹ.

Ông Phùng Quốc Mẫn - Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh cho biết: "Với thuế đối ứng có làm thay đổi nhưng mà với mức độ tương đối của các đối thủ cạnh tranh. Chúng ta hoàn toàn tự tin rằng có thể cạnh tranh sòng phẳng, thậm chí là có thể giữ được mức độ tăng trưởng".

Áp lực tạo kim cương

Theo số liệu của Cục Thống kê, 11 tháng đầu năm 2026, cả nước có khoảng 275.600 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 26,1% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng có hơn 25.100 doanh nghiệp gia nhập hoặc tái gia nhập thị trường.

Xét trên bình diện vĩ mô, kinh tế Việt Nam đạt được nhiều kết quả tăng trưởng ấn tượng trong năm 2025. GDP quý III ước tăng 8,22%. Nếu loại trừ năm 2022, thời điểm tăng trưởng phục hồi sau đại dịch COVID-19, đây là mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2011. Tính chung 9 tháng, GDP tăng 7,85%, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng trên 8% trong cả năm.

“Ngoạn mục” là từ mà ông Hoàng Văn Cường - Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội mô tả về kinh tế Việt Nam năm 2025.

Đầu năm 2025, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng 6,5-7%, trong điều kiện thuận lợi phấn đấu đạt 7-7,5%. Nhưng đến thời điểm hiện tại, GDP Việt Nam vẫn vững vàng hướng tới mục tiêu trên 8% cho cả năm, thậm chí có thể đạt 8,3-8,5%.

Theo ông Hoàng Văn Cường, mức tăng trưởng cao được Việt Nam duy trì bất chấp sự tác động tiêu cực từ thuế quan, bất ổn địa chính trị toàn cầu và thiên tai cực đoan, dị thường với nhiều kỷ lục chưa từng có. Ước tính, thiên tai, lũ lụt toàn quốc từ đầu năm gây thiệt hại tài sản khoảng 100.000 tỷ đồng, bằng 0,7-0,8% GDP năm 2025.

Trong bức tranh kinh tế 2025, xuất nhập khẩu là một trong những điểm sáng lớn nhất. Số liệu từ Cục Hải quan cho biết, lần đầu tiên tổng trị giá xuất nhập khẩu của Việt Nam đã cán mốc 900 tỷ USD. Dự kiến cả năm, tổng trị giá xuất nhập khẩu của Việt Nam ước tính đạt 920 tỷ USD, tăng đến 16,9% so với năm trước.

Theo Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), hiện nay, Việt Nam xếp thứ 21 về xuất khẩu và xếp thứ 20 về nhập khẩu trên toàn cầu, tăng 11 bậc về xuất khẩu và 12 bậc về nhập khẩu so với thứ hạng của 10 năm trước. Đây được coi là một bước tiến vượt bậc về lĩnh vực xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam.

Cán cân thương mại hàng hóa thặng dư liên tiếp 10 năm, đưa Việt Nam vào vị thế xuất siêu ổn định hơn với con số thặng dư thương mại hàng hóa trên 20 tỷ USD liên tiếp trong 3 năm gần đây.

Dĩ bất biến ứng vạn biến

Ông Nguyễn Bá Hùng, Kinh tế trưởng Ngân hàng Phát triển châu Á tại Việt Nam đánh giá, thành công của kinh tế Việt Nam năm 2025 đến từ việc điều hành vĩ mô hiệu quả với mục tiêu kép: Thúc đẩy tăng trưởng và giữ vững ổn định. Chính sách tài khóa được định hướng mở rộng, tập trung vào đầu tư công và giảm thuế, trong khi chính sách tiền tệ được điều hành linh hoạt thông qua lãi suất, phân bổ tín dụng và quản lý tỷ giá.

Đánh giá công tác điều hành, ông Hoàng Văn Cường nhấn mạnh yếu tố “chủ động”. Trước các cú sốc từ thuế quan, Chính phủ không rơi vào tâm lý hoang mang mà chủ động đàm phán, tìm giải pháp ứng phó, tạo niềm tin cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

“Vốn FDI thực hiện trong 11 tháng năm 2025 ước đạt 23,6 tỷ USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong 5 năm qua. Cùng với kim ngạch xuất nhập khẩu kỷ lục, điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam”, ông Cường cho biết.

Bên cạnh đó, chính sách tiền tệ được duy trì ổn định, bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế, tránh tình trạng doanh nghiệp thiếu vốn trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng cả năm 2025 dự kiến đạt 19-20%. Đồng thời, Chính phủ tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như giảm 2% thuế VAT đến hết năm 2026, giảm 30% tiền thuê đất…, tạo thêm dư địa phục hồi và phát triển cho doanh nghiệp và người dân.

Bước sang năm 2026, những thách thức về thuế quan, địa chính trị, chuyển dịch chuỗi cung ứng và yêu cầu phát triển bền vững vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, với nền tảng ổn định vĩ mô được củng cố, niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư được duy trì, cùng tinh thần “dĩ bất biến ứng vạn biến” trong điều hành, kinh tế Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới - chủ động hơn, chất lượng hơn và bền vững hơn.