"Hóa giải nghịch lý AI" không phải là lựa chọn giữa tăng trưởng và bền vững, mà là khả năng dung hòa cả hai.
Bức tranh này được phản ánh rõ tại Data Center & Cloud Infrastructure Summit 2026 (DCCI Summit 2026) do Viettel IDC tổ chức tại Hà Nội. Sự kiện thu hút khoảng 2.000 đại biểu, trong đó 25% là lãnh đạo cấp cao và 45% là giám đốc IT, giám đốc phát triển kinh doanh. Với chủ đề "Hạ tầng bền vững cho tăng trưởng số toàn cầu", DCCI Summit 2026 cho thấy ngành trung tâm dữ liệu đang đứng trước áp lực phải chuyển đổi mô hình phát triển khi làn sóng AI lan rộng và ngày càng mạnh mẽ.
"Nhà máy AI" và bài toán năng lượng
Làn sóng AI đang buộc các trung tâm dữ liệu chuyển dịch từ mô hình truyền thống sang các "AI Factory" – "nhà máy AI", nơi yêu cầu về thiết kế, xây dựng và vận hành thay đổi hoàn toàn. Nếu trước đây bài toán chủ yếu nằm ở số lượng tủ rack và diện tích, thì với AI, trọng tâm chuyển sang mật độ công suất cực cao và khả năng xử lý tính toán trong không gian nhỏ.
Ông Nguyễn Tuấn Anh, Quản lý Giải pháp, khối Quản lý Năng lượng, Schneider Electric Việt Nam chia sẻ tại sự kiện DCCI
"Một trung tâm dữ liệu truyền thống cần hàng trăm tủ rack để đạt công suất vài chục MW, trong khi ‘nhà máy AI’ chỉ cần vài tủ nhưng mật độ công suất có thể cao gấp 5–20 lần", ông Nguyễn Tuấn Anh, Quản lý Giải pháp, khối Quản lý Năng lượng, Schneider Electric Việt Nam, chia sẻ tại DCCI Summit 2026.
Sự thay đổi này kéo theo áp lực lớn về năng lượng. Theo ước tính, chi phí điện hiện chiếm khoảng 40–50% tổng chi phí vận hành trung tâm dữ liệu. Nếu việc áp dụng giá điện kinh doanh thay cho giá điện sản xuất được thực hiện, chi phí điện có thể tăng hơn 50%, khiến tổng chi phí vận hành tăng thêm 20–25%. Đây trở thành thách thức lớn đối với các nhà đầu tư và đơn vị vận hành hạ tầng số.
Nghịch lý AI và thách thức bền vững
Theo Schneider Electric, các trung tâm dữ liệu hiện tiêu thụ khoảng 1% tổng điện năng toàn cầu, và con số này được dự báo sẽ tăng nhanh cùng với sự phổ cập của AI. Điều đáng nói là, nếu không có cách tiếp cận phù hợp, tăng trưởng AI có thể đi ngược lại các cam kết giảm phát thải khí nhà kính.
"AI phát triển nhanh đến mức thế giới chưa kịp thiết lập tiêu chuẩn chung về làm mát trong trung tâm dữ liệu. Nếu chờ đợi, chúng ta có thể bỏ lỡ cơ hội. Tốc độ triển khai chính là thước đo năng lực cạnh tranh", ông Nguyễn Tuấn Anh nhận định.
Theo các chuyên gia, bài toán không nằm ở việc kìm hãm AI, mà ở tái thiết hạ tầng theo hướng bền vững ngay từ khâu thiết kế. Ước tính, khoảng 80% tác động môi trường của trung tâm dữ liệu được quyết định ngay từ giai đoạn thiết kế, thúc đẩy ngành chuyển từ tư duy "xây dựng trước – tối ưu sau" sang "thiết kế bền vững ngay từ đầu".
Thiết kế bền vững – lợi thế cạnh tranh mới
Trong bối cảnh AI phát triển nhanh hơn tốc độ hình thành tiêu chuẩn, thế giới hiện chưa có một "công thức chung" cho các trung tâm dữ liệu AI mật độ cao, đặc biệt trong lĩnh vực làm mát và quản lý nhiệt.
"Thách thức lớn hiện nay là sự lệch pha giữa tải truyền thống và tải AI mật độ cao. Không thể áp dụng một công thức chung, mà cần thiết kế dựa trên nhu cầu ứng dụng cụ thể", ông Nguyễn Tuấn Anh nhấn mạnh.
Theo đó, các hướng tiếp cận mới đang được thúc đẩy, bao gồm: thiết kế theo nhu cầu thực tế của từng ứng dụng AI, mô-đun hóa hạ tầng để linh hoạt mở rộng theo tải, nâng ngưỡng nhiệt độ vận hành, và đặc biệt là chuyển từ làm mát bằng không khí sang làm mát bằng chất lỏng nhằm đáp ứng yêu cầu của các hệ thống AI mật độ cao.
Phát triển bền vững chính là nền tảng để tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới
Một minh chứng điển hình là EcoDataCenter tại Thụy Điển, dự án có sự tham gia thiết kế của Schneider Electric. Trung tâm dữ liệu này đạt PUE dưới 1,15, giảm 96-100% phát thải so với mô hình sử dụng năng lượng hóa thạch, đồng thời tận dụng nhiệt dư để sưởi ấm cho thành phố Falun, cho thấy tiềm năng của cách tiếp cận kinh tế tuần hoàn trong hạ tầng số.
Hạ tầng số: Điều kiện bắt buộc của tăng trưởng AI
Tổng thể, trung tâm dữ liệu trong kỷ nguyên AI cần được thiết kế lại một cách toàn diện với mục tiêu kép: vừa đáp ứng yêu cầu hiệu năng ngày càng cao, vừa đảm bảo tính bền vững. Đây không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc để phát triển hạ tầng số trong tương lai.
Để giải bài toán tổng thể này, tại DCCI Summit 2026, Schneider Electric đã giới thiệu hệ sinh thái giải pháp "end‑to‑end", bao trùm toàn bộ chuỗi hạ tầng từ nguồn điện, hệ thống làm mát, tủ rack, phần mềm quản trị đến dịch vụ kỹ thuật, được tích hợp trên nền tảng EcoStruxure. Cách tiếp cận này hướng tới tối ưu hiệu năng vận hành, đồng thời kiểm soát tiêu thụ năng lượng, giảm phát thải và chi phí trong suốt vòng đời trung tâm dữ liệu.
Theo Schneider Electric, khoảng 95% các trung tâm dữ liệu hyperscale trên thế giới hiện đang sử dụng giải pháp của tập đoàn, 9/10 trung tâm dữ liệu sử dụng phần mềm quản trị của hãng, và Schneider Electric cũng cung cấp giải pháp làm mát cho 6 trong 10 siêu máy tính nhanh nhất thế giới. Những con số này phản ánh xu hướng thị trường ngày càng ưu tiên các nền tảng hạ tầng có khả năng kết hợp giữa hiệu năng cao và phát triển bền vững.
AI đang mở ra cơ hội tăng trưởng chưa từng có, nhưng cũng đồng thời đặt ra áp lực lớn về năng lượng và môi trường. Trong bối cảnh đó, việc thiết kế và vận hành trung tâm dữ liệu theo hướng bền vững không còn là lựa chọn mang tính định hướng, mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành hạ tầng số.
Vì vậy, "hóa giải nghịch lý AI" không phải là đánh đổi giữa tăng trưởng và bền vững, mà là tìm ra điểm cân bằng hợp lý - nơi công nghệ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trong khi trách nhiệm với môi trường và tương lai vẫn được đảm bảo
Bình luận (0)