Kỳ vọng từ lô bưởi đầu tiên xuất khẩu sang Australia

Việc bưởi Việt Nam được xuất chính ngạch vào thị trường Australia sáng 13/4 là bước tiến quan trọng trong quá trình mở rộng thị trường cho nông sản Việt, đồng thời mở ra kỳ vọng mới cho một trong những loại trái cây có thế mạnh xuất khẩu.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, phía Australia đã chính thức công bố điều kiện nhập khẩu đối với quả bưởi Việt Nam sau quá trình đánh giá kéo dài hơn 2 năm. Đây là "hộ chiếu" quan trọng để các doanh nghiệp triển khai hoạt động xuất khẩu, đưa bưởi trở thành loại trái cây thứ sáu của Việt Nam được phép vào thị trường này, sau thanh long, vải, nhãn, xoài và chanh leo.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Vina T&T Group, một trong những doanh nghiệp xuất bưởi vào thị trường Australia đợt đầu, cho biết ngoài 18 tấn xuất đi trong ngày 13/4, doanh nghiệp còn tiếp ba lô hàng nữa, mỗi container khoảng 16 tấn xuất trong tuần bằng đường biển. Ông nhận xét Australia là thị trường mới nhưng mở ra rất nhiều kỳ vọng, lô bưởi đầu tiên vào thị trường này nhận được rất nhiều sự quan tâm của các doanh nghiệp, bạn hàng.

Cùng ngày, Công ty cổ phần thương mại xuất nhập khẩu Blue Ocean tại Đồng Tháp cũng xuất khẩu khoảng 5 tấn bưởi Đồng Tháp đầu tiên sang thị trường Australia qua đường hàng không.

Quy trình kiểm soát nghiêm ngặt trước khi vào thị trường Australia

Với kinh nghiệm đã đưa trái bưởi Việt Nam vào thị trường Mỹ từ năm 2022, đại diện Vina T&T Group cho biết việc đưa bưởi vào thị trường Australia tương tự quy trình xuất khẩu vào thị trường Mỹ, đặc biệt trong các khâu kiểm soát vùng trồng, quản lý cơ sở đóng gói và xử lý chiếu xạ. Điều này giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình triển khai.

Lô bưởi đầu tiên do doanh nghiệp triển khai được xử lý tại Nhà máy Chiếu xạ Toàn Phát (TPI) - cơ sở chiếu xạ được phía Australia công nhận đủ điều kiện xử lý trái cây tươi trước khi xuất khẩu. Đây là bước triển khai thực tế ngay sau khi thị trường Australia chính thức mở cửa với quả bưởi Việt Nam.

Trong chuỗi triển khai xuất khẩu bưởi sang Australia, xử lý kiểm dịch trước xuất khẩu là công đoạn bắt buộc. Theo quy định của thị trường bạn, sản phẩm phải không nhiễm 19 đối tượng sinh vật gây hại, được sản xuất tại vùng trồng có mã số, đóng gói tại cơ sở được phê duyệt và xử lý theo đúng quy trình kiểm dịch. Trong đó, chiếu xạ là một yêu cầu kỹ thuật then chốt nhằm đảm bảo an toàn sinh học.

Đại diện Toàn Phát cho biết, các lô bưởi đầu tiên sang Australia được xử lý chiếu xạ với liều chiếu tối thiểu 400 Gy theo đúng yêu cầu kiểm dịch của bên nhập. Đây là một trong những điều kiện kỹ thuật quan trọng nhất đối với các loại trái cây tươi khi xuất khẩu vào thị trường này.

Không chỉ dừng ở yêu cầu chất lượng sản phẩm, thị trường Australia còn đặt ra tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với toàn bộ quy trình sản xuất và xử lý sau thu hoạch. Từ vùng trồng, cơ sở đóng gói cho đến khâu xử lý kiểm dịch trước xuất khẩu đều phải được quản lý chặt chẽ và truy xuất được nguồn gốc. Trong bối cảnh đó, năng lực của các cơ sở xử lý sau thu hoạch trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi xuất khẩu nông sản.

Ông Tùng cho biết sau khoảng 20 ngày hàng sẽ cập cảng, chờ theo dõi phản ứng thị trường rồi đơn vị sẽ triển khai các bước tiếp theo nhưng tự tin trái bưởi Việt Nam sẽ tạo được "tiếng vang" tại xứ Kangaroo vì bưởi da xanh Bến Tre đã rất được ưa chuộng và đã có uy tín từ trước đó.

Chia sẻ tại buổi lễ xuất hàng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long Châu Văn Hòa ghi nhận sự nỗ lực chuyển đổi tư duy sang làm nông nghiệp sạch, chú trọng chất lượng của người trồng bưởi địa phương. Ông cho rằng xuất khẩu hàng lô hàng đầu tiên đã khó, việc giữ chất lượng và thương hiệu còn khó hơn. Các doanh nghiệp, hợp tác xã cần tiếp tục nâng cao năng lực chế biến, đa dạng hóa sản phẩm, xây dựng chuỗi cung ứng bền vững.

Việt Nam hiện có khoảng 100.000 ha trồng bưởi với sản lượng gần 1 triệu tấn mỗi năm, cho thấy tiềm năng lớn của loại trái cây này trong xuất khẩu. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp trong ngành, việc mở cửa thị trường mới chỉ là điểm khởi đầu. Để biến tiềm năng thành kim ngạch thực tế, bài toán chất lượng sản phẩm và hệ thống xử lý sau thu hoạch vẫn giữ vai trò quyết định.

Câu chuyện của những lô bưởi đầu tiên sang Australia vì vậy không chỉ đơn thuần là việc mở thêm một thị trường xuất khẩu. Quan trọng hơn, đây là dấu hiệu cho thấy xu hướng cạnh tranh trong xuất khẩu nông sản đang thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây sản lượng là yếu tố then chốt, thì hiện nay năng lực tổ chức chuỗi cung ứng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và mức độ đồng bộ trong vận hành đang trở thành yếu tố quyết định.

Trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu ngày càng nâng cao yêu cầu về kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc, năng lực vận hành của toàn bộ chuỗi, từ vùng trồng đến khâu xử lý sau thu hoạch, sẽ là yếu tố quyết định khả năng đi xa của nông sản Việt trên thị trường quốc tế. Những lô bưởi đầu tiên sang Australia vì vậy không chỉ mang ý nghĩa thương mại, mà còn mở ra kỳ vọng cho khả năng chinh phục những thị trường khó tính hơn trong tương lai.