Lai Châu lấy mẫu ADN, số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ

Từng mẫu ADN được nâng niu bằng lòng tri ân

Trong không khí trang nghiêm của Nghĩa trang Liệt sĩ xã Lê Lợi, ngày 13/6, cán bộ, chiến sĩ Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu cùng các lực lượng chức năng tiếp tục triển khai thực hiện nhiệm vụ đặc biệt: lấy mẫu, bàn giao và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ chưa xác định được danh tính để phục vụ giám định ADN.

Trước khi thực hiện nhiệm vụ, các đại biểu, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương đã thành kính dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ những người con ưu tú của dân tộc đã anh dũng chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Giữa những hàng mộ lặng lẽ dưới tán cây xanh, từng phần mộ được xác định vị trí, kiểm tra hồ sơ và tiến hành khai quật theo đúng quy trình chuyên môn. Mỗi thao tác đều được thực hiện cẩn trọng, tỉ mỉ với sự thành kính và trách nhiệm cao nhất.

Theo kế hoạch, tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Lê Lợi, các lực lượng sẽ tiến hành lấy mẫu đối với 16 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Toàn bộ quá trình được thực hiện theo quy trình khép kín gồm 8 công đoạn từ xác định vị trí, khai quật, tiếp cận hài cốt, tạo mã định danh đến lấy mẫu, đóng gói và hoàn thiện hồ sơ số hóa.

Đối với những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, đây không chỉ là công việc chuyên môn mà còn là một hành trình tri ân đầy ý nghĩa. Mỗi mẫu sinh phẩm được thu thập thành công đồng nghĩa với thêm một cơ hội để xác định danh tính liệt sĩ, giúp các anh được trở về với tên tuổi, quê hương và người thân sau nhiều năm nằm lại trong các nghĩa trang với dòng chữ “Liệt sĩ chưa biết tên”.

Hành trình đi tìm danh tính từ những ký ức còn lại

Lai Châu hiện có 9 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 1.343 phần mộ. Trong đó vẫn còn 205 hài cốt liệt sĩ chưa xác định được đầy đủ thông tin cần lấy mẫu ADN để phục vụ giám định. Ngoài ra, toàn tỉnh vẫn còn 72 liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập.

Những con số ấy cho thấy hành trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ còn rất nhiều khó khăn và thách thức.

Thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm hoàn thành mục tiêu xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin bằng phương pháp giám định ADN”, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lai Châu đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Cùng với việc lấy mẫu hài cốt, các lực lượng chức năng đã tiến hành khảo sát, xác minh hàng trăm nguồn tin liên quan đến các liệt sĩ hy sinh trong các thời kỳ kháng chiến.

Nhiều tổ công tác đã tìm gặp các cựu chiến binh từng chiến đấu cùng đơn vị, gặp gỡ người dân địa phương, già làng, trưởng bản để thu thập thông tin. Những ký ức còn sót lại sau nhiều thập kỷ được đối chiếu với hồ sơ lưu trữ nhằm xác định khu vực chôn cất hoặc vị trí có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.

Có những nguồn tin phải xác minh nhiều lần, có những địa điểm phải trực tiếp đưa nhân chứng đến hiện trường để chỉ dẫn, khoanh vùng tìm kiếm. Dù khó khăn, song các lực lượng vẫn kiên trì thực hiện bởi phía sau mỗi phần mộ vô danh là nỗi mong mỏi khắc khoải của biết bao gia đình liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Việc ứng dụng công nghệ ADN đang mở ra cơ hội lớn để giải quyết bài toán tồn đọng nhiều năm qua trong công tác xác định danh tính liệt sĩ. Đây được xem là giải pháp khoa học hiệu quả nhất hiện nay nhằm giúp các gia đình tìm lại người thân sau hàng chục năm xa cách.

Viết tiếp đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Chiến tranh đã lùi xa nhưng những mất mát, hy sinh vẫn còn in đậm trong ký ức của dân tộc. Chính vì vậy, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ luôn được Đảng, Nhà nước và các địa phương đặc biệt quan tâm.

Tại Lai Châu, việc lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, truyền thống biết ơn những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Mỗi phần mộ được mở ra là một lần các thế hệ hôm nay được nhắc nhớ về giá trị của hòa bình, độc lập. Mỗi mẫu ADN được thu thập là thêm một tia hy vọng cho những gia đình liệt sĩ đã chờ đợi suốt nhiều năm.

Từ Nghĩa trang Liệt sĩ xã Lê Lợi, hành trình trả lại tên cho các anh hùng liệt sĩ đang được viết tiếp bằng trách nhiệm, lòng biết ơn và sự tận tụy của những người lính hôm nay.

Với quyết tâm của các cấp, các ngành cùng sự hỗ trợ của khoa học công nghệ hiện đại, tin rằng ngày càng nhiều liệt sĩ sẽ được xác định danh tính, được trở về với tên tuổi thật của mình. Đó không chỉ là niềm an ủi đối với thân nhân liệt sĩ mà còn là sự tri ân sâu sắc của đất nước đối với những người đã hiến dâng trọn tuổi xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.