Lai Châu: Ứng dụng AI để bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới

Chuyển đổi số từ những đồn biên phòng nơi cực Tây

Trên những cung đường biên giới cheo leo của Lai Châu, nơi hàng trăm ki-lô-mét đường biên tiếp giáp với Trung Quốc, nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và giữ gìn an ninh biên giới quốc gia luôn đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang phát triển mạnh mẽ, việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), không còn là xu hướng mà đang trở thành yêu cầu tất yếu để nâng cao chất lượng công tác quản lý, chỉ huy, điều hành và thực hiện nhiệm vụ.

Nhận thức rõ điều đó, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu đang từng bước đưa các công cụ số và trí tuệ nhân tạo vào hoạt động chuyên môn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong hành trình xây dựng lực lượng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.

Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cho rằng, AI không thay thế con người nhưng có thể trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực giúp cán bộ, chiến sĩ xử lý khối lượng công việc lớn, nâng cao chất lượng tham mưu, dự báo và quản lý địa bàn.

“Trong điều kiện nhiệm vụ ngày càng nặng nề, yêu cầu xử lý thông tin nhanh, chính xác, kịp thời thì việc làm chủ công nghệ, ứng dụng AI vào thực tiễn công tác là yêu cầu khách quan nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia”, Đại tá Trương Minh Đức nhấn mạnh.

Từ các đồn biên phòng ở vùng sâu, vùng xa đến cơ quan chỉ huy cấp tỉnh, nhiều cán bộ trẻ đã chủ động tiếp cận các nền tảng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ soạn thảo văn bản, tổng hợp báo cáo, xây dựng kế hoạch công tác, tra cứu dữ liệu và cập nhật thông tin phục vụ nhiệm vụ chuyên môn.

Khi AI hỗ trợ người lính nơi biên cương

Nếu trước đây việc tổng hợp dữ liệu, phân tích thông tin hay xây dựng các báo cáo chuyên ngành thường mất nhiều thời gian thì nay AI có thể hỗ trợ xử lý nhanh hơn, giúp cán bộ dành nhiều thời gian hơn cho công tác bám nắm địa bàn và trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.

Trong công tác quản lý biên giới, AI có khả năng hỗ trợ phân loại, tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, giúp nhận diện những dấu hiệu bất thường, phục vụ công tác dự báo tình hình. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với lực lượng thực hiện nhiệm vụ trên tuyến đầu bảo vệ chủ quyền lãnh thổ.

Không chỉ vậy, công nghệ AI còn mở ra nhiều giải pháp mới trong lĩnh vực đối ngoại biên phòng. Các công cụ dịch thuật thông minh giúp hỗ trợ trao đổi thông tin, chuẩn bị nội dung hội đàm, nghiên cứu tài liệu nước ngoài một cách nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Đối với công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật, AI đang trở thành “cánh tay nối dài” của cán bộ biên phòng. Thay vì những tài liệu khô cứng, các sản phẩm truyền thông dưới dạng video, infographic, hình ảnh trực quan có thể được xây dựng nhanh chóng, sinh động và dễ tiếp cận với đồng bào vùng biên.

Thiếu tá Nguyễn Văn Hùng, cán bộ một đơn vị biên phòng trên tuyến biên giới Lai Châu chia sẻ: “AI giúp chúng tôi tiết kiệm rất nhiều thời gian trong việc tổng hợp tài liệu, xây dựng nội dung tuyên truyền và xử lý thông tin. Điều quan trọng là cán bộ phải biết khai thác đúng cách, kiểm chứng thông tin và sử dụng công nghệ phục vụ hiệu quả nhiệm vụ được giao.”

Việc ứng dụng AI còn góp phần nâng cao chất lượng quản lý hồ sơ, lưu trữ dữ liệu, xây dựng kho tài liệu số và hình thành môi trường làm việc hiện đại, khoa học hơn trong các cơ quan, đơn vị.

Xây dựng “người lính số” bảo vệ chủ quyền biên giới

Lai Châu là tỉnh biên giới có địa hình rộng, phức tạp với đường biên giới dài hơn 265km. Bên cạnh nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, lực lượng Bộ đội Biên phòng còn phải thực hiện nhiều nhiệm vụ liên quan đến phòng, chống tội phạm, xuất nhập cảnh, đối ngoại biên phòng và giúp dân phát triển kinh tế - xã hội.

Trong điều kiện đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ có tư duy số, kỹ năng số và khả năng ứng dụng công nghệ hiện đại được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng.

120 cán bộ của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tham gia chương trình bồi dưỡng, tiếp cận các ứng dụng AI vừa qua không chỉ nhằm học tập kiến thức mới mà còn hướng tới mục tiêu lâu dài là hình thành lực lượng cán bộ có khả năng làm chủ công nghệ, thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong thời đại số.

Theo các chuyên gia công nghệ, AI sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong công tác quản lý nhà nước, quản trị tổ chức và bảo đảm an ninh. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là con người. Việc sử dụng AI cần bảo đảm tính minh bạch, bảo mật, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và tuyệt đối tuân thủ các quy định của pháp luật.

Đối với lực lượng Bộ đội Biên phòng Lai Châu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo không đơn thuần là đổi mới phương pháp làm việc mà còn là bước chuẩn bị cần thiết để thích ứng với những thách thức mới trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia.

Công nghệ đồng hành cùng người lính biên phòng

Từ những thao tác xử lý văn bản hằng ngày đến công tác dự báo, quản lý địa bàn và tuyên truyền vận động quần chúng, AI đang từng bước hiện diện trong nhiều mặt công tác của lực lượng Bộ đội Biên phòng.

Dù còn ở giai đoạn đầu, nhưng những tín hiệu tích cực cho thấy công nghệ số đang mở ra cơ hội mới để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ. Trên hành trình bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, bên cạnh ý chí, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của người lính biên phòng hôm nay còn có sự đồng hành của những thành tựu khoa học công nghệ hiện đại.

Khi trí tuệ nhân tạo được ứng dụng đúng hướng, hiệu quả và an toàn, đó sẽ là “trợ lý số” đắc lực giúp lực lượng Bộ đội Biên phòng Lai Châu nâng cao năng lực quản lý, chỉ huy, điều hành; góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.