Lâm Đồng hướng tới hệ sinh thái du lịch, thương mại về đêm

Với lợi thế du lịch, văn hóa, ẩm thực và hệ thống dịch vụ ngày càng phát triển, Lâm Đồng đang nghiên cứu các mô hình kinh tế ban đêm nhằm tạo thêm sản phẩm trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.

Sáng 1/10, tại Trung tâm Hành chính tỉnh Lâm Đồng, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Trường Đại học Kinh tế - Tài chính thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học phát triển kinh tế ban đêm tỉnh Lâm Đồng.

Tham dự hội thảo có, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn, gần 100 chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, đại diện các sở, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp.

Khai thác lợi thế du lịch để tăng chi tiêu, kéo dài thời gian lưu trú

Đối với Lâm Đồng, phát triển kinh tế ban đêm được xác định có mối liên hệ chặt chẽ với mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch. Trong bối cảnh du khách ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm khác biệt, các hoạt động về đêm có thể mở rộng không gian và thời gian khám phá điểm đến. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp đa dạng hóa dịch vụ, tăng doanh thu và tạo thêm việc làm.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng Đinh Văn Tuấn nhấn mạnh, phát triển kinh tế ban đêm phải được đặt trong tổng thể phát triển du lịch, thương mại và dịch vụ của tỉnh. Mục tiêu không chỉ là kéo dài thời gian kinh doanh mà quan trọng hơn là khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, tạo thêm sản phẩm và trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách, đồng thời tạo việc làm, thu nhập và nguồn thu cho ngân sách. Từ góc độ thương mại, các hoạt động về đêm còn tạo thêm không gian để quảng bá và tiêu thụ sản phẩm địa phương. Đặc sản, sản phẩm OCOP, hàng thủ công, sản phẩm văn hóa, ẩm thực đặc trưng có thể trở thành một phần trong chuỗi trải nghiệm dành cho du khách. Đây cũng là hướng để kinh tế ban đêm không chỉ tập trung ở trung tâm Đà Lạt mà có thể từng bước hình thành tại những khu vực có lợi thế về cảnh quan, văn hóa, du lịch và dịch vụ trên địa bàn tỉnh.

Từ kéo dài thời gian hoạt động đến tạo hệ sinh thái du lịch ban đêm

Thực tế tại Lâm Đồng cho thấy hoạt động kinh tế ban đêm đã bước đầu hình thành, đặc biệt tại các khu vực có lượng khách du lịch lớn.

Các sản phẩm về đêm hiện tập trung vào nhiều nhóm như ẩm thực, mua sắm, vui chơi giải trí, biểu diễn nghệ thuật, tham quan và trải nghiệm. Chợ đêm Đà Lạt là một trong những không gian thu hút đông du khách, bên cạnh các hoạt động dịch vụ, giải trí và trải nghiệm được nhiều doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh triển khai. Tuy nhiên, các sản phẩm hiện nay phần lớn vẫn hoạt động riêng lẻ, gắn với từng doanh nghiệp, dự án hoặc địa điểm. Sự kết nối giữa các hoạt động từ tham quan, vui chơi, nghệ thuật, ẩm thực đến mua sắm, lưu trú chưa thực sự đồng bộ.

Theo các chuyên gia, đây là điểm cần được giải quyết nếu Lâm Đồng muốn đưa kinh tế ban đêm trở thành một cấu phần quan trọng của kinh tế du lịch và thương mại. Thay vì chỉ kéo dài thời gian mở cửa của nhà hàng, cửa hàng hay khu vui chơi, kinh tế ban đêm cần được xây dựng thành những sản phẩm có nội dung riêng, có câu chuyện và khả năng tạo ra chuỗi trải nghiệm.

Một du khách có thể bắt đầu buổi tối bằng hoạt động tham quan, tiếp tục với chương trình nghệ thuật, thưởng thức ẩm thực địa phương, mua sắm đặc sản, trải nghiệm văn hóa và kết thúc bằng các dịch vụ lưu trú. Khi các hoạt động được kết nối, giá trị kinh tế tạo ra trong một đêm sẽ không chỉ nằm ở một điểm đến hay một loại hình dịch vụ.

Phát triển có trọng tâm, không dàn trải

Tại hội thảo, nhiều ý kiến đề nghị việc phát triển kinh tế ban đêm phải dựa trên đặc trưng và lợi thế riêng của từng khu vực.

Theo định hướng của tỉnh Lâm Đồng, phạm vi nghiên cứu được thực hiện trên toàn tỉnh nhưng sẽ tập trung đề xuất thí điểm tại một số địa bàn trọng điểm có điều kiện thuận lợi. Việc lựa chọn địa bàn và mô hình phải dựa trên những tiêu chí cụ thể về thị trường, hạ tầng, khả năng thu hút khách, khả năng tham gia của doanh nghiệp và hiệu quả kinh tế. Quan điểm được tỉnh Lâm Đồng đặt ra là không phát triển dàn trải mà ưu tiên những mô hình có tính đặc trưng, khả thi và có khả năng tạo giá trị thực tế. Đối với các đô thị, khu du lịch, điểm đến có lượng khách lớn, kinh tế ban đêm có thể được tổ chức theo các không gian chuyên đề, kết hợp giữa ẩm thực, mua sắm, nghệ thuật, văn hóa và giải trí.

Trong khi đó, tại những khu vực có thế mạnh về cảnh quan và văn hóa bản địa, sản phẩm ban đêm có thể gắn với trải nghiệm cộng đồng, văn hóa truyền thống, nghệ thuật, ẩm thực đặc trưng và các hoạt động khám phá địa phương.

Hạ tầng và an toàn là điều kiện then chốt

Để kinh tế ban đêm phát triển bền vững, các đại biểu cho rằng hạ tầng và công tác quản lý cần được tính toán ngay từ đầu.

Các mô hình cần được tích hợp với quy hoạch, gắn với hệ thống giao thông, chiếu sáng, bãi đỗ xe, không gian công cộng và các dịch vụ hỗ trợ. Cùng với đó là các yêu cầu về an ninh trật tự, an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và an toàn giao thông. Ứng dụng công nghệ cũng được xem là một giải pháp quan trọng trong quản lý và quảng bá sản phẩm. Thông qua nền tảng số, du khách có thể tiếp cận thông tin về các hoạt động diễn ra vào ban đêm, đặt dịch vụ, tìm kiếm điểm đến và phản hồi chất lượng. Với doanh nghiệp, dữ liệu về lượng khách, nhu cầu tiêu dùng và hành vi du lịch có thể hỗ trợ việc thiết kế sản phẩm và tổ chức hoạt động phù hợp hơn với thị trường.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn yêu cầu Đề án phải đề xuất cụ thể các giải pháp về quy hoạch, hạ tầng, an ninh trật tự, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan, địa phương.

Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, định hướng và quản lý, doanh nghiệp là chủ thể quan trọng trong đầu tư, tổ chức và vận hành, người dân và cộng đồng cùng tham gia, đồng hành và hưởng lợi.

Tạo thêm lý do để du khách ở lại Lâm Đồng lâu hơn

Một trong những mục tiêu quan trọng của việc phát triển kinh tế ban đêm là thêm lý do để du khách ở lại điểm đến lâu hơn.

Nếu các hoạt động ban đêm được tổ chức thành chuỗi, một chuyến đi không chỉ dừng lại ở tham quan các điểm đến ban ngày mà có thể tiếp tục với các chương trình văn hóa, nghệ thuật, ẩm thực, mua sắm và giải trí. Theo định hướng này, tỉnhLâm Đồng sẽ nghiên cứu xây dựng các chương trình, tuyến du lịch mẫu gắn với hành lang kinh tế ban đêm, qua đó đa dạng hóa trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Tuấn nhấn mạnh, quan điểm của tỉnh là phát triển kinh tế ban đêm phải có trọng tâm, trọng điểm, triển khai từng bước, có kiểm soát, lấy hiệu quả thực tế và sự đồng thuận của cộng đồng làm cơ sở. Đồng thời, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương tiếp thu ý kiến tại hội thảo để hoàn thiện Đề án. Các địa phương sẽ rà soát tiềm năng, điều kiện thực tế để đề xuất khu vực và mô hình phù hợp, doanh nghiệp được khuyến khích tham gia ngay từ quá trình nghiên cứu, nhất là trong đánh giá nhu cầu thị trường, khả năng đầu tư và vận hành sản phẩm.

Sau giai đoạn thí điểm, các mô hình sẽ được đánh giá trên nhiều tiêu chí như hiệu quả kinh tế, lượng khách, mức chi tiêu, thời gian lưu trú, việc làm, sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng, đồng thời xem xét tác động đến an ninh trật tự, môi trường và đời sống dân cư trước khi nhân rộng. 

Với cách tiếp cận này, kinh tế ban đêm được kỳ vọng không chỉ tạo thêm hoạt động sau khi mặt trời lặn, mà từng bước trở thành một phần của hệ sinh thái du lịch - thương mại, góp phần gia tăng giá trị của điểm đến Lâm Đồng trong những năm tới.