Lâm Đồng tái thiết chăn nuôi bò sữa theo hướng bền vững

Sau những giai đoạn nhiều biến động, nghề nuôi bò sữa tại thôn D'Ròn, xã Đơn Dương (Lâm Đồng) đang cho thấy những tín hiệu phục hồi tích cực. Không còn là hình ảnh của một vùng chăn nuôi phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm, tự phát, D'Ròn hôm nay đang từng bước định hình lại theo hướng bài bản, chủ động và ổn định hơn, với sự thay đổi rõ nét trong tư duy sản xuất của người dân.

Những ngày đầu tháng 4, khi nắng sớm vừa kịp hong khô lớp sương trên những triền cỏ, nhịp sống ở D'Ròn đã bắt đầu từ rất sớm. Tại các khu chuồng trại, tiếng máy vắt sữa vận hành đều đặn, xen lẫn âm thanh quen thuộc của đàn bò, tạo nên một không khí lao động nhịp nhàng, ổn định. Điều dễ nhận thấy là điều kiện chăn nuôi đã được cải thiện rõ rệt: chuồng trại sạch sẽ, nền khô ráo, thức ăn được chuẩn bị sẵn theo khẩu phần, quy trình chăm sóc được thực hiện có kiểm soát.

Những thay đổi này không chỉ nằm ở hình thức mà còn phản ánh sự chuyển biến từ gốc, trong cách làm của người dân – từ sản xuất theo thói quen sang sản xuất có tính toán, từ bị động sang chủ động thích ứng.

Là một trong những người đầu tiên đưa bò sữa về D'Ròn, ông Ka Uk, Trưởng thôn D'Ròn cho biết, "Những ngày đầu, nghề nuôi bò sữa gặp không ít khó khăn khi người dân gần như không có kinh nghiệm, phải tự mày mò từng bước". Tuy nhiên, với tinh thần "vừa làm vừa học", đến nay, nhiều hộ đã làm chủ được kỹ thuật, từ chăm sóc, phối giống đến xử lý các tình huống trong chăn nuôi.

Hiện toàn thôn có hơn 50 hộ tham gia nuôi bò sữa. Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng sản xuất cũng được nâng lên đáng kể. Chuồng trại được đầu tư, công tác phòng bệnh được chú trọng, quy trình chăn nuôi dần đi vào nền nếp. Những yếu tố tưởng chừng đơn giản này lại chính là nền tảng quan trọng giúp nghề nuôi bò sữa tại địa phương từng bước ổn định.

"Tuy nhiên, cùng với sự phát triển, những vấn đề mới cũng đặt ra, đặc biệt là bài toán môi trường. Khi quy mô đàn gia tăng, việc xử lý chất thải chăn nuôi trở thành yêu cầu cấp thiết để đảm bảo phát triển bền vững" ông Ka Uk chia sẻ tâm tư.

Không chỉ dừng lại ở các hộ gia đình, nhiều mô hình chăn nuôi đã cho thấy hiệu quả rõ rệt nhờ sự thay đổi trong tư duy sản xuất. Gia đình chị Ka Sơn là một trong những điển hình. Từ xuất phát điểm khó khăn, với nguồn vốn vay ban đầu chỉ 20 triệu đồng, chị từng bước gây dựng đàn bò sữa, có thời điểm lên đến hơn 30 con.

Hiện nay, gia đình duy trì 26 con, trong đó 11 con đang cho sữa, với sản lượng khoảng 300 kg/ngày vào thời điểm cao điểm. Nhờ đầu ra ổn định, sau khi trừ chi phí, mỗi tuần gia đình có thu nhập hơn 10 triệu đồng. Quan trọng hơn, người chăn nuôi như chị Ka Sơn đã chủ động tham gia tập huấn, tiếp cận kỹ thuật mới, từng bước nâng cao hiệu quả sản xuất thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm như trước.

Bên cạnh đó, xu hướng phát triển quy mô lớn, chuyên nghiệp hóa cũng đang hình thành. Trang trại của anh Nguyên Tấn Đạt là minh chứng rõ nét cho hướng đi này. Với tổng đàn khoảng 120 con, trong đó 60 con đang khai thác sữa, mô hình được đầu tư đồng bộ, vận hành theo quy trình khép kín.

Các khâu từ phối trộn thức ăn, chăm sóc đến khai thác sữa đều được cơ giới hóa, giúp giảm sức lao động và tối ưu chi phí. Theo anh Đạt, "Trong bối cảnh chi phí đầu vào biến động, việc ứng dụng công nghệ và quản lý chặt chẽ là yếu tố then chốt để duy trì hiệu quả chăn nuôi".

Theo đánh giá của cán bộ kỹ thuật Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Đơn Dương, ông Nguyễn Tiến Mười chia sẻ: "Nghề nuôi bò sữa trên địa bàn đang có bước phát triển đáng kể, với tổng đàn hơn 11.000 con, thu hút trên 500 hộ tham gia. Phương thức sản xuất đang chuyển dịch rõ rệt từ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại, từng bước ứng dụng cơ giới hóa và nâng cao tiêu chuẩn chất lượng". Đặc biệt, việc liên kết tiêu thụ thông qua các hợp đồng thu mua dài hạn với doanh nghiệp đã tạo đầu ra ổn định, giúp người chăn nuôi yên tâm đầu tư và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Có thể thấy, sau những thăng trầm, nghề nuôi bò sữa ở D'Ròn đang dần tìm lại sự cân bằng. Không còn chạy theo số lượng, người chăn nuôi đã biết điều chỉnh, tính toán và hướng tới phát triển dài hạn. Những chuyển động tuy không ồn ào nhưng bền bỉ này đang góp phần định hình một vùng chăn nuôi bò sữa theo hướng hiện đại, ổn định và bền vững hơn trong tương lai.