Lần đầu tiên quy định sử dụng AI trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 49/2026/TT-BGDĐT quy định về ứng dụng công nghệ trong giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, thiết lập khung pháp lý thống nhất cho chuyển đổi số trong toàn bộ hoạt động của các cơ sở giáo dục.

Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2025, đồng thời bảo đảm thống nhất với Luật Chuyển đổi số, Luật Trí tuệ nhân tạo và các quy định về quản lý dữ liệu trong giáo dục.

Điểm mới nổi bật của Thông tư là lần đầu tiên quy định việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây, thực tế ảo và các công nghệ mới trong đào tạo, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, quản trị và cung cấp dịch vụ. Phạm vi áp dụng cũng được mở rộng từ giáo dục đại học sang cả giáo dục nghề nghiệp.

Trước đây, các quy định chủ yếu tập trung vào hoạt động đào tạo trực tuyến, thư điện tử và cổng thông tin điện tử. Thông tư mới đã mở rộng phạm vi điều chỉnh, tạo hành lang pháp lý cho việc ứng dụng công nghệ trong toàn bộ hoạt động của cơ sở giáo dục.

Thông tư xác lập nguyên tắc ứng dụng công nghệ gắn với quyền tự chủ của cơ sở giáo dục, đồng thời yêu cầu bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và lấy người học làm trung tâm. Việc triển khai phải tuân thủ kiến trúc số, bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và sử dụng AI có trách nhiệm.

Đối với hoạt động đào tạo, Thông tư quy định bốn hình thức gồm: đào tạo trực tiếp có hỗ trợ công nghệ số, đào tạo trực tuyến, đào tạo kết hợp và đào tạo cá thể hóa dựa trên dữ liệu và AI. Các cơ sở giáo dục phải xây dựng hệ thống quản lý học tập đáp ứng yêu cầu xác thực danh tính, lưu trữ dữ liệu và hỗ trợ phòng chống gian lận.

Một điểm đáng chú ý khác là quy định cụ thể về liêm chính học thuật trong môi trường số. Theo đó, các hành vi như sử dụng AI để gian lận, sao chép hoặc đạo văn, giả mạo dữ liệu, không công khai việc sử dụng AI khi được yêu cầu đều được xác định là vi phạm. Đồng thời, các trường phải ban hành quy định nội bộ và bộ quy tắc ứng xử về sử dụng AI trong đào tạo, nghiên cứu khoa học.

Thông tư cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục xây dựng mô hình giáo dục số, phát triển cơ sở dữ liệu tập trung về chương trình đào tạo, người học, giảng viên, kết quả học tập và nghiên cứu khoa học, đồng thời kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu ngành.

Bên cạnh đó, công nghệ sẽ được ứng dụng xuyên suốt quá trình học tập, từ tuyển sinh, đào tạo, hỗ trợ người học đến kết nối việc làm sau tốt nghiệp. Các cơ sở giáo dục cũng phải chú trọng phát triển năng lực số, năng lực AI cho giảng viên và người học, đầu tư hạ tầng số, điện toán đám mây và tăng cường bảo đảm an ninh mạng.

Đối với các doanh nghiệp cung cấp nền tảng và giải pháp công nghệ, Thông tư quy định rõ trách nhiệm tuân thủ tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo mật dữ liệu, duy trì tính liên tục của dịch vụ và thực hiện chuyển giao dữ liệu theo quy định của pháp luật.