Làn sóng đầu tư AI và phép thử dòng tiền

Cơ hội doanh thu từ chip AI 1.000 tỷ USD vào năm 2027

Vào rạng sáng nay, phần lớn sự chú ý của giới đầu tư Phố Wall đổ dồn vào báo cáo kết quả kinh doanh quý II năm nay của Nvidia, vừa được công bố sau khi kết thúc phiên giao dịch tại Mỹ.

Nhà sản xuất chip AI hàng đầu thế giới đã có quý thứ 15 liên tiếp vượt dự báo doanh thu của Phố Wall. Cụ thể, doanh thu quý II của Nvidia đã đạt 96,22 tỷ USD, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, trong khi lợi nhuận cũng tăng vượt dự kiến. Triển vọng doanh thu quý III cũng được dự báo đạt 108 tỷ USD, cao hơn so với ước tính của giới phân tích.

Báo cáo của Nvidia được công bố trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ lớn tiếp tục tăng tốc đầu tư vào trí tuệ nhân tạo AI. Dù phải đối mặt với áp lực cạnh tranh ngày càng cạnh tranh từ các đối thủ, Nvidia cho rằng cơ hội doanh thu từ thị trường chip AI có thể vượt 1.000 tỷ USD vào năm 2027, cho thấy cuộc đua xây dựng hạ tầng AI toàn cầu vẫn đang ở giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ.

Những kết quả này đã được thị trường đón nhận khá tích cực, cổ phiếu Nvidia từ chỗ sụt giảm ngay sau khi báo cáo được công bố, đã dần đảo chiều và bật tăng khoảng 4% trong phiên giao dịch ngoài giờ, cho thấy những kỳ vọng của giới đầu tư vào cổ phiếu này, cũng như triển vọng thị trường AI.

Ông Jack Ablin - Đối tác sáng lập kiêm Giám đốc Chiến lược Đầu tư, Tập đoàn Cresset cho biết: "Điều giới đầu tư đang tìm kiếm là một góc nhìn rõ ràng hơn về bức tranh kinh tế vĩ mô, về toàn cảnh thị trường AI, về các trung tâm dữ liệu. Thách thức của Nvidia là họ gần như đã đạt đến mức kỳ vọng cao nhất có thể. Hầu như mọi sản phẩm họ làm ra đã được đặt mua và công ty vẫn tiếp tục mở rộng tệp khách hàng. Nhưng khi thị trường đã mặc định kỳ vọng sự hoàn hảo, sẽ không dễ để Nvidia tiếp tục tạo ra những bất ngờ đủ lớn để làm hài lòng nhà đầu tư. Dù vậy, những gì chúng tôi quan sát được cho thấy nền tảng của thị trường AI vẫn rất tích cực. Chi phí tính toán cùng với giá thành xử lý dữ liệu đang giảm xuống. Và chính điều đó lại đang kích thích nhu cầu sử dụng năng lực tính toán".

Làn sóng đầu tư AI thúc đẩy tăng trưởng toàn cầu

Cơn sốt AI hiện không còn là câu chuyện riêng của Thung lũng Silicon. Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đang lan rộng trên toàn cầu và dần trở thành một động lực tăng trưởng mới của kinh tế thế giới.

Theo Tổng Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF Kristalina Georgieva, AI đang dần chuyển từ một hiện tượng công nghệ tại Mỹ thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế toàn cầu khi ngày càng nhiều quốc gia tăng tốc đầu tư trung tâm dữ liệu và hạ tầng số. Không chỉ thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng tại Mỹ, làn sóng AI còn tạo động lực cho các nền kinh tế tham gia chuỗi cung ứng công nghệ.

Dữ liệu mới của S&P Global cũng cho thấy, các nền kinh tế giữ vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị AI như Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hà Lan đều duy trì tốc độ tăng trưởng sản xuất vượt mức trung bình toàn cầu từ cuối năm ngoái đến nay. Riêng lĩnh vực thiết bị công nghệ ghi nhận tốc độ tăng sản lượng và đơn hàng mới mạnh nhất trong gần 5 năm. Tuy nhiên, đà tăng trưởng hiện vẫn tập trung ở một số ngành và quốc gia chủ chốt, cho thấy lợi ích từ làn sóng đầu tư AI chưa lan tỏa đồng đều trên toàn bộ nền kinh tế của thế giới.

Bài toán tài chính và phép thử thương mại hóa AI

Tuy nhiên, đằng sau bức tranh tăng trưởng tích cực, cuộc đua xây dựng hạ tầng AI đang đòi hỏi một lượng vốn khổng lồ. Khi nhu cầu đầu tư tăng nhanh hơn khả năng tự tài trợ của doanh nghiệp, những rủi ro tài chính mới cũng bắt đầu xuất hiện.

Một ví dụ đang được nhiều người chú ý là Nvidia. Không chỉ bán chip, hãng ngày càng tham gia sâu hơn vào việc hỗ trợ khách hàng tiếp cận nguồn vốn. Theo Wall Street Journal, hãng đã đứng ra bảo lãnh hoặc chia sẻ rủi ro với hơn 230 tỷ USD nghĩa vụ thuê trung tâm dữ liệu và các thỏa thuận tài trợ. Nói cách khác, Nvidia đang giúp khách hàng vay tiền để mở rộng hạ tầng số và mua thêm chip AI của chính mình.

"Ngân hàng Trung ương của nền kinh tế AI" là cách nhiều nhà phân tích mô tả Nvidia hiện nay. Hãng đang hợp tác với BlackRock, Blackstone, Apollo, Goldman Sachs và KKR để huy động hơn 500 tỷ USD cho hạ tầng AI toàn cầu. Nhưng chính điều đó cũng đặt ra một câu hỏi lớn: rốt cuộc đà tăng trưởng AI hiện nay phản ánh nhu cầu thực sự của thị trường, hay đang được duy trì bởi dòng vốn tín dụng đang ngày càng lớn hơn?

Và khi ngày càng nhiều hạ tầng AI được xây dựng bằng nguồn vốn vay thay vì dòng tiền tự có, câu hỏi đặt ra không còn là AI có tiếp tục tăng trưởng hay không, mà là liệu tốc độ đầu tư hiện nay có thể được chuyển hóa thành doanh thu và lợi nhuận đủ lớn để hoàn vốn trong tương lai hay không.

Theo ước tính của Morgan Stanley, thế giới sẽ cần gần 3.000 tỷ USD để xây dựng hạ tầng AI trong những năm tới. Tuy nhiên, nguồn lực tài chính từ các tập đoàn công nghệ lớn hiện chỉ đáp ứng được khoảng một nửa nhu cầu. Phần còn lại đang ngày càng phụ thuộc vào thị trường tín dụng, trái phiếu và vốn tư nhân.

Bà Kelly Covley - Chuyên gia phân tích, Manning & Napier Advisors chia sẻ: "Thị trường ngày càng trở nên thiếu cân bằng khi chủ đề AI chiếm tỷ trọng lớn trên cả kênh cổ phiếu và trái phiếu. Lượng nợ phát hành phục vụ AI đã trở nên rất lớn và có kỳ hạn dài. Áp lực thực sự sẽ xuất hiện nếu tốc độ tăng trưởng doanh thu của các công ty AI bắt đầu chậm lại".

Dòng vốn tín dụng đang đóng vai trò chất xúc tác giúp các dự án trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện năng và chip xử lý được triển khai với tốc độ chưa từng có. Tuy nhiên, khi tỷ trọng vốn vay ngày càng tăng, nhà đầu tư cũng buộc phải quan tâm nhiều hơn đến khả năng hoàn vốn thay vì chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng.

Ông Trey Parker - Giám đốc Đầu tư, Sycamore Tree Capital Partners nêu ý kiến: "Tôi không cho rằng đây là bong bóng tín dụng. Nhưng vấn đề nằm ở sự lệch pha thời gian. Nợ vay có thể đáo hạn trước khi nhu cầu thực tế và hiệu quả kinh tế của AI kịp được hiện thực hóa".

Dữ liệu của S&P Global cho thấy bài toán thương mại hóa vẫn còn nhiều thách thức. Hiện chỉ khoảng 37% sáng kiến AI tại doanh nghiệp đã đi vào vận hành và tạo ra giá trị thực tế. Chưa tới một nửa số dự án được kỳ vọng có thể sinh lời trong vòng 12 tháng. Phần lớn doanh nghiệp mới sử dụng AI để nâng cao hiệu quả làm việc thay vì tự động hóa toàn diện.

Ông Mark Zandi - Chuyên gia kinh tế trưởng, Moody's Analytics nhận định: "Làn sóng đầu tư AI đang tạo ra rất nhiều động lực tăng trưởng ở phía cầu, chứ chưa phải ở phía cung - nghĩa là sự tăng trưởng về năng suất thực thực chất vẫn chưa xuất hiện một cách rõ ràng. Trong khi đó, sự cải thiện năng suất lại là yếu tố sống còn để nâng đỡ mức định giá cổ phiếu. Nếu việc cải thiện năng suất không sớm xảy ra, các nhà đầu tư sẽ bắt đầu đặt câu hỏi về cơ sở của các khoản đầu tư và mức định giá hiện tại của các công ty công nghệ".

Theo các chuyên gia, sau giai đoạn chạy đua xây dựng hạ tầng, thị trường đang dần bước vào một phép thử khó hơn: chứng minh rằng AI có thể mang lại dòng tiền đủ lớn để chi trả cho chính cơn sốt đầu tư đã tạo nên nó.

Có thể nói, trí tuệ nhân tạo AI đang bước vào một giai đoạn mới: không chỉ chứng minh khả năng tạo ra công nghệ, mà còn phải chứng minh khả năng tạo ra dòng tiền. Và đây có thể sẽ là phép thử quan trọng nhất để phân biệt giữa một chu kỳ tăng trưởng bền vững và một cuộc đua đầu tư dựa quá nhiều vào kỳ vọng.