Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026) và 280 năm ngày sinh Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm (1746–1803), Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu – Quốc Tử Giám tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: "Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm (1746–1803) và truyền thống khoa bảng dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai (Hà Nội)".
Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TS. Lê Xuân Kiêu trình bày báo cáo đề dẫn hội thảo.
Quốc Tử Giám được thành lập năm 1076 dưới triều Lý, là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử giáo dục Việt Nam, thể hiện sự quan tâm của nhà nước đối với việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài. Trong nhiều thế kỷ, Quốc Tử Giám cùng hệ thống giáo dục và khoa cử đã góp phần hun đúc truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, trọng dụng hiền tài của dân tộc; đào tạo nên nhiều thế hệ trí thức có đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước.
Thăng Long – Hà Nội từ lâu đã là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục lớn của đất nước, đồng thời là nơi hội tụ nhiều làng khoa bảng và những dòng họ có truyền thống học hành, đỗ đạt, cống hiến cho xã hội. Trong số đó, dòng họ Ngô Thì ở làng Tả Thanh Oai là một trường hợp tiêu biểu, với nhiều thế hệ nối tiếp nhau vun đắp truyền thống học vấn, trước tác và phụng sự đất nước.
Hiện tại, Văn Miếu – Quốc Tử Giám còn lưu giữ 7 bia đề danh tiến sĩ ghi danh 5 vị khoa bảng thuộc dòng họ Ngô Thì, chứng minh cho bề dày truyền thống coi trọng học vấn được trao truyền qua nhiều thế hệ. Tiêu biểu trong dòng tộc là Tiến sĩ Ngô Thì Sĩ (1726–1780) là thân phụ Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm, ông ngoại sử học Phan Huy Chú, có đóng góp trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị, sử học đến văn chương và giáo dục. Phan Huy Chú từng viết: "Ngô Thì Sĩ học vấn sâu rộng, văn chương hùng vĩ, làm rạng rỡ cho tông phái nhà Nho, là một đại gia ở nước ta" không những khẳng định tầm vóc của một cá nhân, mà còn gợi mở về môi trường học thuật, gia phong và truyền thống văn hóa đã góp phần hình thành nên những nhân vật xuất sắc của dòng họ Ngô Thì.
Danh nhân Ngô Thì Nhậm (1746–1803) là một nhân vật có tầm vóc nổi bật, gắn liền với những biến động sâu sắc của lịch sử dân tộc cuối thế kỷ XVIII. Sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống học vấn, được giáo dưỡng bởi những người đi trước và sớm bộc lộ tư chất thông minh, ông đã đạt được những thành tựu đáng kể trên con đường khoa cử, trước tác và hoạt động chính trị. Ông còn có dấu ấn gắn bó sâu sắc với Quốc Tử Giám dưới triều Tây Sơn (qua tác phẩm Thái học môn lâu phú), cùng những tư tưởng sâu sắc về giáo dục và dùng người.
Ban Tổ chức đã nhận được 27 bài tham luận từ các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và hậu duệ dòng họ, tập trung vào ba nhóm vấn đề chính: Quê hương, gia đình và truyền thống khoa bảng của dòng họ Ngô Thì làng Tả Thanh Oai; Thân thế, sự nghiệp, đóng góp của Tiến sĩ Ngô Thì Nhậm và các danh nhân dòng họ Ngô Thì, cùng mối liên hệ với Văn Miếu – Quốc Tử Giám; Công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa của dòng họ Ngô Thì từ di tích, trước tác đến giáo dục truyền thống cho các thế hệ hôm nay.
Hội thảo là hoạt động thiết thực hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám, góp phần lan tỏa truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài và phát huy giá trị di sản của tiền nhân trong đời sống đương đại.
Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám, TS. Lê Xuân Kiêu nhấn mạnh, việc nghiên cứu Ngô Thì Nhậm không nên chỉ dừng lại ở sự ngưỡng mộ tài năng mà cần nhìn nhận từ nhiều chiều cạnh, với cách tiếp cận khách quan, thận trọng và khoa học. Những vấn đề đặt ra từ cuộc đời ông, như mối quan hệ giữa tri thức và trách nhiệm, giữa tài năng cá nhân và lợi ích chung, vẫn còn nguyên ý nghĩa đối với việc xây dựng con người, phát triển giáo dục và sử dụng nhân tài hôm nay.
TS. Lê Xuân Kiêu mong muốn hội thảo không chỉ góp phần bổ sung tư liệu, làm sáng tỏ thân thế, sự nghiệp của Ngô Thì Nhậm và các danh nhân dòng họ Ngô Thì, mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, giáo dục của dân tộc trong đời sống đương đại.
Bình luận (0)